- του Γεωργίου-Ελευθερίου Αλεπάκου
1. Το ιστορικό πλαίσιο της ΚΥΔΕΠ
Η ΚΥΔΕΠ υπήρξε από το 1949 βασικός κρατικός φορέας για τη διαχείριση και αποθήκευση αγροτικών προϊόντων, κυρίως δημητριακών. Στόχος της ήταν η στήριξη της αγροτικής παραγωγής μέσω ελέγχου των τιμών και διασφάλισης αποθεμάτων.
Κατά τη δεκαετία του 1960 ανέπτυξε ένα εκτεταμένο δίκτυο σιταποθηκών και αποθηκευτικών εγκαταστάσεων σε όλη τη χώρα – μεταξύ αυτών και στην Αλεξανδρούπολη, στην περιοχή γνωστή ως «Στρατιωτική Στάση».
2. Η ανέγερση των εγκαταστάσεων (1965)
Σύμφωνα με τα συμβολαιογραφικά στοιχεία, το έτος 1965 η ΚΥΔΕΠ, με κεφάλαια του «λογαριασμού σιταποθηκών», ανήγειρε στο παραπάνω οικόπεδο οριζόντια σιταποθήκη χωρητικότητας 9.000 τόνων. Η αποθήκη αυτή, συνολικού εμβαδού 2.077 τ.μ., αποτελούσε σύγχρονη εγκατάσταση της εποχής, με επτά διαμερίσματα και δύο υπόγειες στοές για τη διακίνηση των σιτηρών μέσω μηχανικού εξοπλισμού.
Διέθετε επίσης πύργο μηχανημάτων τετραώροφο, ύψους 16μ., συμπληρωματικό μηχανολογικό συγκρότημα ύψους 3,75 μ., πέντε κυψέλες φόρτωσης σιδηροδρομικών μεταφορών (96,75 τ.μ.),τρεις κυψέλες οδικής μεταφοράς (58,50 τ.μ.), καθώς και υπόστεγο από οπλισμένο σκυρόδεμα που στέγαζε τη γέφυρα ανατροπής φορτηγών (101 τ.μ.).
Οι εγκαταστάσεις αυτές αποτύπωναν το τεχνολογικό επίπεδο και την κρατική μέριμνα για την αγροτική υποδομή του Έβρου τη δεκαετία του ’60.
3. Ιδιοκτησιακή εξέλιξη των οικοπέδων
Το ακίνητο αποτελείται από δύο όμορα οικόπεδα:
1. Το πρώτο, έκτασης 2.250 τ.μ., περιήλθε στην ΚΥΔΕΠ με το υπ’ αριθμ. 45448/3-3-1969 πωλητήριο του Υπουργείου Οικονομικών.
2. Το δεύτερο, έκτασης 293,45 τ.μ., αποκτήθηκε με τα συμβόλαια 19596/23-8-1967 και 19789/7-10-1967 του συμβολαιογράφου Χρήστου Μαρμαρά.
Η συνολική έκταση ανέρχεται σε 2.543,45 τ.μ. και η ιδιοκτησία μεταγράφηκε νόμιμα στο Υποθηκοφυλακείο Αλεξανδρούπολης.
Το ακίνητο χαρακτηρίστηκε ως πάρκο στο πολεοδομικό σχέδιο με την απόφαση 4548/1989 του Νομάρχη Έβρου (ΦΕΚ 674/Δ/30-10-1989), χωρίς όμως να έχει εκδοθεί πράξη εφαρμογής.
4. Η μεταβίβαση του 2001
Στο πλαίσιο της εκκαθάρισης της ΚΥΔΕΠ και της μεταβίβασης των περιουσιακών της στοιχείων σε αγροτικούς φορείς, η Αγροτική Τράπεζα της Ελλάδος (ως ειδική εκκαθαρίστρια) προχώρησε στην πώληση του ακινήτου στην ΕΑΣ Έβρου.
Η πράξη που φέρει τον αριθμό συμβολαίου 1503, συντάχθηκε στην Αθήνα στις 7 Δεκεμβρίου 2001 από τη συμβολαιογράφο Χρυσούλα Ευαγ. Μπίμπαλη και αφορά τη μεταβίβαση ακινήτου της ΚΥΔΕΠ (Κεντρική Υπηρεσία Διαχειρίσεως Εγχώριων Προϊόντων) στην Ένωση Αγροτικών Συνεταιρισμών Έβρου (ΕΑΣ Έβρου – ΣΥΝ.Π.Ε.).
Το τίμημα ορίστηκε σε 57.000.000 δραχμές (περίπου 167.278 ευρώ).
Η πράξη αυτή είχε ως στόχο να διασφαλίσει τη συνέχιση της λειτουργίας των αποθηκευτικών εγκαταστάσεων από τον τοπικό συνεταιριστικό φορέα, ενισχύοντας τον ρόλο των Ενώσεων Αγροτικών Συνεταιρισμών στη διαχείριση και εμπορία αγροτικών προϊόντων. Εντάσσεται στο πλαίσιο της εκκαθάρισης της ΚΥΔΕΠ, την οποία είχε αναλάβει η Αγροτική Τράπεζα της Ελλάδος (ΑΤΕ) με κυβερνητική εντολή, και αποτυπώνει τη μεταβίβαση υποδομών της πρώην κρατικής υπηρεσίας προς συνεταιριστικούς φορείς της περιοχής, σε μια περίοδο αναδιάρθρωσης του αγροτικού τομέα και μεταφοράς διαχειριστικών αρμοδιοτήτων στους τοπικούς συνεταιρισμούς.
5. Συμβολική και ιστορική σημασία
Η συγκεκριμένη μεταβίβαση αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα της μεταβατικής περιόδου από το κρατικό μοντέλο αγροτικής διαχείρισης (μέσω της ΚΥΔΕΠ) στο συνεταιριστικό μοντέλο, που προωθήθηκε στις αρχές της δεκαετίας του 2000.
Αναδεικνύει:
Τη συνέχεια των αγροτικών υποδομών του κράτους μέσα από τη διαχείριση των συνεταιρισμών,
Τη μετατόπιση της ευθύνης από το κεντρικό κράτος στις τοπικές παραγωγικές οργανώσεις,
Και τη διατήρηση των υποδομών της μεταπολεμικής περιόδου ως στοιχείου της αγροτικής κληρονομιάς της Θράκης.
Ίσως το κτήριο αυτό με το οικόπεδό του, με κάποια ανταλλάγματα ή με εξαγορά, θα μπορούσε να περιέλθει στον ΔΗΜΟ, ώστε μετά από μια επιστημονική μελέτη από τους τεχνικούς του ΔΗΜΟΥ και γατί όχι από μηχανικούς της πόλης να γίνει πολιτιστικό κέντρο προς χρήση από τους λαογραφικούς συλλόγους, οι οποίοι θα πρέπει να αφυπνιστούν επιτέλους από την ραστώνη των χορευτικών και λοιπών λαογραφικών εκδηλώσεων, τις οποίες σε σχετικά μου άρθρα, πρότεινα να γίνονται στα κατατρεγμένα και εγκαταλειμμένα χωριά της μοναδικής ΕΒΡΙΤΙΚΗΣ ενδοχώρας.
Γεώργιος-Ελευθέριος Αλεπάκος
Συνταξιούχος Νομικός
Αλεξανδρούπολη – Οκτώβριος 2026
