Μετά το τρομοκρατικό χτύπημα στο Βερολίνο, ανοίγει η συζήτηση για κρατικό έλεγχο στον διορισμό μουφτήδων και ιμάμηδων, στα πρότυπα της Ελλάδας – Η τοποθέτηση του δημοσιογράφου Μανώλη Κοττάκη
Με αφορμή το πρόσφατο ισλαμιστικό χτύπημα στο Βερολίνο -που στοίχισε τη ζωή σε μία γυναίκα και προκάλεσε τον τραυματισμό πολλών πολιτών- η Γερμανία προσανατολίζεται στην υιοθέτηση του ελληνικού μοντέλου διαχείρισης των μουσουλμανικών μειονοτήτων.
Το συγκεκριμένο πλαίσιο αφορά τη διακυβέρνηση των μουσουλμανικών μειονοτήτων καθώς και τον κρατικό διορισμό μουφτήδων, οι οποίοι με τη σειρά τους ορίζουν τους ιμάμηδες που διδάσκουν στα τζαμιά.
- Το ισλαμικό κράτος, η τοποθέτηση του Κοττάκη για την μειονότητα στη Κομοτηνή και η διαφορά με τις υπόλοιπες χώρες της Ευρώπης
Για τους ειδικούς σε θέματα τρομοκρατίας, μια τέτοια επίθεση (όπως αυτή στο Βερολίνο) δεν αποτελεί έκπληξη.
Εδώ και χρόνια, οι υπηρεσίες ασφαλείας προειδοποιούν για τον διαρκή κίνδυνο ριζοσπαστικοποιημένων «μοναχικών λύκων», οι οποίοι δρουν στο πνεύμα της τρομοκρατικής οργάνωσης «Ισλαμικό Κράτος» (ISIS),επιλέγοντας σκόπιμα στόχους υψηλού συμβολισμού.
Στον αντίποδα, η Θράκη -μια περιοχή με ιδιαίτερη φυσιογνωμία και ιστορικές ρίζες που ανάγονται στη Συνθήκη της Λωζάνης, η οποία καθόρισε το καθεστώς της μουσουλμανικής μειονότητας στη Δυτική Θράκη- δεν έχει καταγράψει ποτέ ανάλογο τζιχαντιστικό περιστατικό, σε αντίθεση με όσα παρατηρούνται συχνά σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες.
Τους λόγους για τους οποίους η περιοχή έχει μείνει αλώβητη από τέτοιου είδους σοβαρά επεισόδια ανέλυσε οΔημοσιογράφος και Διευθυντής της εφημερίδας «Εστία», Μανώλης Κοττάκης, μιλώντας στην εκπομπή «Status Quo» του τηλεοπτικού σταθμού OPEN.
Ειδικότερα, ο κ. Κοττάκης ανέφερε χαρακτηριστικά: «Υπάρχει μια διαφορά. Εγώ είχα την τύχη, να σπουδάσω στην Κομοτηνή, όπου υπάρχει συμπαγής μουσουλμανική μειονότητα. Και εφαρμόζεται και, κατ’ επιλογήν, η Σαρία.Εδώ και έναν αιώνα, από τη στιγμή που ο Ελευθέριος Βενιζέλος έδωσε αυτό το προνόμιο στους μουσουλμάνους της Θράκης, η περιοχή αυτή δεν έχει βγάλει ούτε έναν τζιχαντιστή. Ούτε στη Θράκη, αλλά ούτε και στους μετανάστες που πήγαν στη Γερμανία, πολύ περισσότερο σε τέτοιες περιπτώσεις. Γιατί συμβαίνει αυτό; To ομολόγησε κάποια στιγμή ο Σόιμπλε (ένα πρόσωπο από το οποίο κανείς δεν το περίμενε). Γιατί στην Ελλάδα έχουμε, εντός εισαγωγικών, κρατικό Ισλάμ. Δηλαδή, σε όλες τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στις περισσότερες, όπως η Γερμανία και η Γαλλία, στα τζαμιά δεν υπάρχει κανένας έλεγχος.
Αντιθέτως, στην πατρίδα μας, η οποία για πολλά πράγματα έχει κατηγορηθεί, υπάρχει έλεγχος. Όπως περνάει η Ορθοδοξία, έτσι περνάει και το Ισλάμ. Με συνέπεια, πυρήνες οι οποίοι θα ήθελαν να εκτραπούν, ακόμα και στην Αθήνα, να μη βρίσκουν τέτοια ευκαιρία, καθώς τα πράγματα είναι εντελώς διαφορετικά.
Θα έλεγα ότι το ελληνικό μοντέλο, που θα το ονόμαζα “έξυπνο πατριωτισμό”, θα μπορούσαν να το λάβουν υπόψη και οι υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες».
Παράλληλα, ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η τοποθέτηση του δημοσιογράφου και ανταποκριτή στο Βερολίνο, Παντελή Βλασόπουλου. Όπως ανέφερε, στη Γερμανία διεξάγεται πλέον έντονος δημόσιος διάλογος σχετικά με την ανάγκη ο διορισμός των ιμάμηδων να περάσει στον έλεγχο της ίδιας της χώρας.
«Οι αρχές της Γερμανίας, οι μυστικές υπηρεσίες, λένε ότι τα τζαμιά αυτά είναι η μήτρα της τρομοκρατίας. Το λένε οι ίδιες οι μυστικές υπηρεσίες.
Επίσης, λένε ότι τα τζαμιά αυτά τα εκμεταλλεύεται πάρα πολύ η κυβέρνηση της Τουρκίας και γίνονται στέκια της ΜΙΤ.
Η Υπηρεσία Προστασίας του Συντάγματος λέει ότι πολλοί από αυτούς που βρίσκονται στα τζαμιά αυτά είναι πράκτορες της ΜΙΤ και κάνουν προπαγάνδα υπέρ του Ερντογάν μέσα στα τζαμιά.
Παρακολουθούν ποιους είναι εναντίον του Ερντογάν και δίνουν αναφορές στην Τουρκία. Γι’ αυτόν τον λόγο υπάρχει πια πιο έντονη παρακολούθηση των τζαμιών.
Μάλιστα, πέρσι έκλεισε το μεγαλύτερο τέμενος της Γερμανίας, το Μπλε Τζαμί στο Αμβούργο, γιατί είχε πολύ στενές σχέσεις με σαλαφιστές.
Έχουν καταλάβει, όμως, ότι οι ιμάμηδες διορίζονται στη Γερμανία από το τουρκικό κράτος. Και αυτό, πρέπει να σταματήσει. Να διορίζονται από τις γερμανικές αρχές. Να ελέγχονται από τις γερμανικές αρχές. Είναι αυτοί που έρχονται στη Γερμανία, οι ιμάμηδες, και διδάσκουν στα τζαμιά. Να ακολουθηθεί το πρόγραμμα της Ελλάδας, αναφέρουν Γερμανικές πηγές.
Υπάρχει και στο διαδίκτυο, μπορείτε να το βρείτε, όπου λένε για το σύστημα της Ελλάδας ότι είναι πιο ορθό. Πρέπει να ελέγχονται οι ιμάμηδες, γιατί αυτοί είναι πολλές φορές που οδηγούν ανθρώπους να γίνουν ριζοσπάστες», σημείωσε χαρακτηριστικά ο κ. Βαλασόπουλος.
- Ψευτομουφτήδες: Οι σκιώδεις ιεράρχες με πολιτική αναφορά στην Τουρκία
Η Ελλάδα είναι η μοναδική χώρα στην Ευρώπη που αναγνωρίζει τον θεσμό της Μουφτείας στο πλαίσιο της έννομης τάξης των μουσουλμανικών μειονοτήτων.
Μάλιστα, στις 9 Ιανουαρίου πραγματοποιήθηκε στο Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, η τελετή ορκωμοσίας του νέου Μουφτή Διδυμοτείχου, Εμίν Σερίφ, ενώπιον της Υπουργού Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, Σοφίας Ζαχαράκη.
Η επιλογή και η ορκωμοσία του νέου Μουφτή, σηματοδοτεί την για πρώτη φορά ολοκληρωμένη εφαρμογή του σύγχρονου θεσμικού πλαισίου για τον θεσμό της Μουφτείας σύμφωνα με νόμο 4964/2022 (Α’ 150).
Ωστόσο, η Άγκυρα επαναφέρει συχνά στο προσκήνιο τη δράση των ψευτομουφτήδων, οι οποίοι λειτουργούν διαχρονικά ως παράλληλοι θρησκευτικοί παράγοντες με πολιτική αναφορά στην Τουρκία, επηρεάζοντας τόσο τη λειτουργία της μειονότητας, όσο και τις ελληνοτουρκικές σχέσεις.
Το φαινόμενο των ψευδομουφτήδων εμφανίστηκε σχεδόν ταυτόχρονα με την καθιέρωση του διορισμού των μουφτήδων από το ελληνικό κράτος.
Στην Κομοτηνή, ο Ιμπραήμ Σερήφ, και στην Ξάνθη, ο Αχμέτ Μετέ αποτέλεσαν τις βασικές μορφές αυτής της παράλληλης δομής.
Συγκεκριμένα περιστατικά καταδεικνύουν τις εντάσεις που κατά καιρούς προκύπτουν, αλλά και μια διαχρονική προσπάθεια υποκατάστασης του ρόλου των επίσημων μουφτειών από τους ψευδομουφτήδες, τουλάχιστον σε τμήμα της μειονότητας.
Μάλιστα, το 2016, στην κηδεία μουσουλμάνου στρατιώτη στη Γλαύκη Ξάνθης, σημειώθηκε επεισόδιο ανάμεσα σε υποστηρικτές του Αχμέτ Μετέ και τον νόμιμο μουφτή, με αποτέλεσμα να διακοπεί η τελετή.
Πιο πρόσφατα, στις 11 Οκτωβρίου 2024, στο τέμενος Πλατάνου (Τσινάρ Τζαμί) της Ξάνθης, ο τότε νόμιμος τοποτηρητής Μουφτής Κομοτηνής, Δρ. Χαλήλ Τζιχάτ, υπέστη προπηλακισμό και εξαναγκάστηκε να αποχωρήσει από τον χώρο κατά τη διάρκεια της μεσημβρινής προσευχής. Ο Μουφτής δέχθηκε λεκτικές προσβολές και σπρωξίματα από ομάδα ατόμων έξω από το τέμενος. Τον Ιούνιο του 2026, το Μονομελές Πλημμελειοδικείο Ξάνθης καταδίκασε τέσσερα άτομα για βία και διατάραξη κοινωνικής ειρήνης. Επιβλήθηκε ποινή φυλάκισης 17 μηνών με αναστολή στους κατηγορούμενους για τον προπηλακισμό.
Δεν ήταν λίγες, άλλωστε, οι περιπτώσεις που οργανώθηκαν ξεχωριστές θρησκευτικές τελετές κατά τη διάρκεια διαφόρων μουσουλμανικών εορτών, πέρα από εκείνες των επίσημων μουφτειών, με αποτέλεσμα να λειτουργούν στην πράξη δύο παράλληλα σχήματα μέσα στην ίδια κοινότητα.
Συνθέτοντας τα παραπάνω, η Θράκη αποτελεί σήμερα ένα ζωντανό παράδειγμα αρμονικής καθημερινής συμβίωσης διαφορετικών θρησκευτικών κοινοτήτων. Χριστιανοί και μουσουλμάνοι συνυπάρχουν στις ίδιες πόλεις και χωριά, εργάζονται μαζί, συμμετέχουν ισότιμα στην κοινωνική και οικονομική ζωή, ενώ μοιράζονται κοινές προκλήσεις και προοπτικές για το μέλλον.
Αυτή η συνθήκη έχει διαμορφώσει ένα ιδιαίτερο κοινωνικό μωσαϊκό, στο οποίο η θρησκευτική ετερότηταλειτουργεί ως στοιχείο πολιτισμικού πλούτου και όχι ως πεδίο διαχωρισμού ή φανατισμού.
Ως εκ τούτου, το μοντέλο της μουσουλμανικής μειονότητας στη Θράκη αναδεικνύεται σε παράδειγμα προς μίμηση ακόμη και για ανεπτυγμένα κράτη της Ευρώπης.
Aλέξανδρος Κεσανλής
