Ο Παπά-Δάσκαλος Γεώργιος Κομνίδης και το Μουσείο Λαογραφίας και Φυσικής Ιστορίας στη Νέα Χηλή Αλεξανδρούπολης
Ο πατήρ Γεώργιος Κομνίδης είναι πριν από όλα ένας δάσκαλος. Για τις ανάγκες της διδασκαλίας του σε δύσκολες εποχές (δεκαετία του ΄60), άρχισε να ταριχεύει δείγματα πανίδας του τόπου. Χωρίς να έχει ιδέα αρχικά, αλλά μέσα από το βίωμα και την εμπειρία, σιγά-σιγά τα κατάφερε. Στερώντας πολύτιμο χρόνο από την οικογένεια και τους οικείους του, αλλά και χρήμα.
Δεν το κάνει κάθε δάσκαλος αυτό. Με παιδικό ενθουσιασμό εξερευνητή, και με μεγάλη αγάπη για τους μαθητές του- που τους έβλεπε σαν παιδιά του, δημιούργησε σιγά σιγά ιδιαίτερες συνθήκες εκπαίδευσης, ζωντανής, βιωματικής.
Παράλληλα, διέσωσε και μια μνήμη. Την μνήμη της αγροτικής ζωής, με τα αγροτικά εργαλεία. Την μνήμη μιας καθημερινότητας που άλλαζε, εκσυγχρονιζόταν. Οτιδήποτε χειροποίητο αντικαθιστούνταν από ένα βιομηχανικό προϊόν, που δούλευε πια με ηλεκτρική ενέργεια.
Η μνήμη της καθημερινότητας, με τον σοφρά-το στρογγυλό τραπέζι στην μέση, και τα μαξιλάρια γύρω-γύρω, ή τα ξύλινα μικρά καθίσματα, για το πρωινό, γεύμα και δείπνο της οικογένειας, που χρησιμοποιούσε πήλινα και ξύλινα οικιακά σκεύη.
Τα πάντα περιέχει αυτό το μικρό Μουσείο. Που αν υπήρχε χώρος θα ήταν μεγαλύτερο, με οργανωμένη παρουσίαση της κάθε μιας ενότητας.
Και η ζωντανή μνήμη από μια επίσκεψη στο Μουσείο, με τον πατέρα Γεώργιο να μας τα παρουσιάζει όλα αυτά, ένα-ένα, τα πιο σημαντικά. Και ο οποίος έστησε σκηνικά, από όλες τις πτυχές της γεωργικής ζωής στη Θράκη.
Όπως το σκηνικό της προσφυγιάς, με το κάρο «φορτωμένο» με ότι ήταν απαραίτητο για μια οικογένεια που ξεριζωνόταν, κάτι που συγκινεί πολύ τους Θρακιώτες, αλλά και φοιτητές, από τις διηγήσεις των παππούδων τους.
Η γωνιά του δημοτικού σχολείου με τα θρανία, τους χάρτες, τα διδακτικά εργαλεία της εποχής (πχ. Άβακας), με τα βιβλία του Αναγνωστικού και τους χάρτες στον τοίχο. Το κουδούνι, και τις πρώτες απόπειρες να παραχθούν φωτοτυπίες με γλυκερίνη. Η γωνιά της εκκλησίας, με ότι υπήρχε τότε σε μια Αγία Τράπεζα, μαζί με τα σιδερένια στεφάνια για τους γάμους. Το φυσερό του σιδερά. Ολόκληρη η μηχανή εκτύπωσης εντύπων, και άλλα πολλά.
Με πολλά είδη πανίδας, και ένα ερμάριο, που μέσα φυλάσσονται ιδιαιτερότητες, μέσα σε γυάλινα βάζα. Βλέπουμε την μήτρα μιας γυναίκας, μια σπλήνα τρυπημένη από μαχαιριά, έμβρυα από αποβολή, έμβρυα ζώων. Η χαρά του βιολόγου. Πέτρες στα νεφρά, φίδια, κλπ, κλπ. Αυτό το ερμάριο είναι κλειστό, ανοίγει μόνο σε ειδικές ξεναγήσεις. Και απέναντι, η παρασκευή του μελιού, τότε και σήμερα. Σε μια βιτρίνα θα βρούμε απολιθώματα.
Και ο πατήρ Γεώργιος με παιδική χαρά και ενθουσιασμό, ξεναγεί όλες τις ομάδες (σχολεία και ιδιώτες) πάνταδωρεάν μέχρι σήμερα, στα 88 του χρόνια. Το βιολί του είναι μέρος της έκθεσης. Η αγάπη του για τον άνθρωπο και η χαρά της ζωής, το θαύμα της δημιουργίας μοιράζεται απλόχερα, με μια μελωδία που θα παίξει στο βιολί, και ένα τραγούδι που θα μας τραγουδήσει αποχαιρετώντας μας. Πάντα με το χαμόγελο, διαθέσιμος.
Το «βλέμμα» του δασκάλου που θέλει να μοιραστεί γνώση και εμπειρία, βρίσκεται παντού. Μόλις μπαίνουμε στο Μουσείο, αριστερά, στον τοίχο βλέπουμε είδη εντόμων. Μέχρι πρότινος μια αράχνη περπατούσε ζωντανή μέσα στην γυάλινη προθήκη της. Πιο πάνω στον τοίχο, το δέρμα ενός βόα. Και δίπλα μας ένα Τζουμπόξ.
Και δεξιά, απέναντι, η γωνιά της λαογραφίας, με την κούνια του μωρού και πολλά καθημερινά αντικείμενα. Ακούμε για την μητέρα, που την κουνά ενώ γνέθει. Και το ξύλινο εργαλείο που γνέθει το μαλλί (αδράχτι) με κρεμαστά που κάνουν ήχο, για να μην την παίρνει ο ύπνος από την κούραση, ή να την ξυπνά όταν την παίρνει.
Αυτό το Μουσείο είναι ένας εκπαιδευτικός θησαυρός, για ανακάλυψη και παρατήρηση. Μέρος της μαθησιακής διαδικασίας.
Κρατώ το βλέμμα και την αγωνία του δασκάλου, για να δημιουργήσει έναν μικρόκοσμο, μέσα σε 100 και πλέον τετραγωνικά, στον οποίο σεργιανούν οι μαθητές και γνωρίζουν την ζωή όπως ήταν τότε, μια ζωή που χάθηκε, για να συγκρίνουν με το σήμερα. Αλλά και ένα πλούσιο παράδειγμα πανίδας, όχι μόνο του τόπου μας (καθώς ανακαλύπτουμε έως και έναν ταριχευμένο κροκόδειλο). Κάθε γωνιά του «σκηνικού» μας διηγείται ιστορίες.
Και αυτές τις ιστορίες από το παρελθόν καλούμαστε να αφουγκραστούμε, να «ακούσουμε», με την δύναμη της φαντασίας μας, αλλά και της ιστορικής έρευνας, και να τις αναδείξουμε στο παρόν. Γιατί είναι μια ιστορία της επιβίωσης. Με τα ρούχα, τις φορεσιές, τα στολίδια και τα τότε μεγέθη. Καθήκον μας είναι να το κάνουμε, για να διασώσουμε την αγάπη για τον άνθρωπο, τον τόπο, την παράδοση, αλλά και την γνώση.
Μια ανοιχτή αγκαλιά είναι ο πατήρ Γεώργιος. Και μας αγκαλιάζει όλους μας, με πατρική αγάπη. Και μας καλεί να μοιραστούμε μαζί του το πολιτιστικό και γνωσιακό αγαθό που δημιούργησε ολομόναχος, με δικά του κεφάλαια και θυσίες.
