- του Βασίλειου Ναζλή
Η πόλη των Αθηνών, από την αρχαιότητα μέχρι τις σύγχρονες ημέρες μας, έχει να επιδείξει πολλές ιστορικές προσωπικότητες, που σημάδεψαν την εποχή τους και έγιναν αντικείμενο μελέτης και ιστορικής αποτύπωσης, με τα έργα και ημέρες τους.
Μία τέτοια έντονη προσωπικότητα, που άφησε το δυναμικό αποτύπωμά της στα κοινωνικά, πολιτικά και αστυνομικά δρώμενα της εποχής του, ήταν ο ΜΠΑΪΡΑΚΤΑΡΗΣ Δημήτριος.
Έδρασε στο κλεινόν άστυ από το 1893 μέχρι τον Μάρτιο του 1910, που διετέλεσε Διευθυντής Αστυνομίας Αθηνών, τότε που στην πόλη κυριαρχούσε η η ανομία και αταξία, με σωρεία νέων εγκληματικών “επαγγελμάτων” και συνδικάτων.
Η δράση του, με την καθημερινή επαφή και …καταδίωξη των πάσης φύσεως και… ειδικότητας εγκληματιών αποτέλεσε από τότε αντικείμενο ειδικού ενδιαφέροντος των δημοσιογράφων και των… κοινωνικών αναλυτών.
Μεταφέρθηκαν μέχρι τις μέρες μας, ως ιστορικά και αναμφισβήτητα στοιχεία, όλα εκείνα που οργάνωσε και ανέπτυξε για την προστασία των πολιτών από την κακοποιό δράση …των διαρρηκτών, κλεπτών, μικροαπατεωνίσκων και αυτών ακόμη των …κλεφτοκοτάδων.
Στο γραφείο του, εξελίσσονταν και πολλά ευτράπελα περιστατικά, με την καθημερινή του επαφή με το τότε “έγκλημα” και τους χαρακτηριστικούς… ανθρωποτύπους.
Τα γνωστά “κουτσαβάκια” υπέστησαν πολλά… και πολλοί έχασαν την έμφυτη και επίκτητη… μαγκιά τους, μέσα στα λίγα λεπτά παραμονής και συνδιαλλαγής στο γραφείο του.
Το αρειμάνιο πολύστροφο μουστάκι τους, έχανε την μία πλευρά του και τους δινόταν στο χέρι κατά την αποχώρησήτους, ως επίσης και το ένα μανίκι του σακακιού τους, που κρεμόταν στον ώμο.
Τα μαχαίρια, κάμες σουγιάδες και κάθε αιχμηρό αντικείμενο, πάνω στο αμόνι γινόταν μία πλατιά μάζα και οι μισομούστακοι υποχρεωνόταν με το χέρι χωρίς μανίκι να αναζητήσουν το αντικείμενο της δύναμης και επιβολής τους και να το πάρουν μαζί τους κατά την… ειρηνική αποχώρησή τους, μετά την φιλική και ευγενική επαφή.
Η τότε έκφραση για την μετέπειτα συμπεριφορά όσων είχαν την τύχη να περάσουν σε προσωπική συνέντευξη, ήταν “τους έκανε αρνάκια του γάλατου”.
Την φήμη του, τραγούδησε ο Νταλάρας σε σύνθεση του Μητσάκη “Ο Μπαϊρακτάρης ο σκληρός, δεν σήκωνε ζορλίκι, έκοβε στους μάγκες το ένα το μανίκι”.
Δεν θα αναφερθώ εδώ σε τέτοια περιστατικά που καταγράφηκαν, πράγμα που έκαναν πλείστοι συγγραφείς με ιδιαίτερο και γλαφυρό ύφος, ως ο Θρακιώτης εξαίρετος δημοσιογράφος και συγγραφέας ΚΟΝΤΟΓΙΑΝΝΙΔΗΣ Αναστάσιος, που με τιμά με την πολυχρόνια φιλία του στο βιβλίο του “Ο Μπαϊρακτάρης, πολιτικοί και κουτσαβάκηδες”.
Αρκετοί των πολιτικών της εποχής του, αντιμετωπίστηκαν με παρόμοιο τρόπο, όταν οι συμπεριφορές τους υπερέβαιναν τις νόμιμες διαδικασίες.
Εδώ θα σας αποτυπώσω ένα περιστατικό με “δράστη” τον ΜΠΑΪΡΑΚΤΑΡΗ που συνέβη το 1900 και αποτυπώθηκε στις σελίδες της εφημερίδας «ΕΜΠΡΟΣ».
** “ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ ΜΕΤΑΞΥ ΦΡΟΥΡΑΡΧΟΥ ΚΑΙ ΒΟΥΛΕΥΤΩΝ.
Στις 24 Φεβρουαρίου 1900, κατά την κηδεία του του αρχιεπισκόπου ΘΑΥΜΑΚΟΥ, μεταξύ του φρουράρχου ΜΠΑΪΡΑΚΤΑΡΗ και των βουλευτών ΡΑΔΙΝΟΥ και ΧΑΤΖΗΠΕΤΡΟΥ, που δεν είναι δυνατόν να παραμείνει χωρίς συνέπειες.
– Κατά την εξόδιο ακολουθία, πίσω από τον υπουργό Στρατιωτικών, στεκόταν ο βουλευτής Τρικάλων ΡΑΔΙΝΟΣ.
Ο Μπαϊρακτάρης τον πλησίασε και τον διέταξε να φύγει από εκεί, γιατί η θέση ήταν για τους επισήμους.
Ο Ραδινός του δήλωσε αμέσως την ιδιότητά του, αλλά ο φρούραρχος του είπε απότομα “δεν σε γνωρίζω, φύγε από δω”.
Το επεισόδιο το αντιλήφτηκε ο επίσης βουλευτής Τρικάλων ΧΑΤΖΗΠΕΤΡΟΣ και με παρέμβαση του, παρατήρησε τον Μπαϊρακτάρη ότι δεν φέρεται καθόλου ευγενικά.
Ο Μπαϊρακτάρης απάντησε με τραχύ ύφος στις παρατηρήσεις του αυτές, αυτό ανάγκασε τον Χατζηπέτρο να του πει ότι ελπίζει ότι δεν θα ξεχάσει τα λόγια του.
Αμέσως ο Χατζηπέτρος έφυγε αμέσως από την κηδεία και πήγε να βρει μάρτυρες (για μονομαχία), τους οποίους θα έστελνε στον Μπαϊρακτάρη, γιατί θεώρησε τον εαυτό του ότι προσβλήθηκε περισσότερο από τον Ραδινό από τις εκφράσεις του φρουράρχου.
Το επεισόδιο αντιλήφτηκε ο υπουργός Στρατιωτικών ΤΣΑΜΑΔΟΣ και επενέβη αμέσως για να προλάβει κάθε συνέπεια.
Θεωρήθηκε όμως ότι παρ’ όλη την επέμβαση του Τσαμαδού, αναπόφευκτα θα γίνει η μονομαχία.
– Ο Υπουργός Στρατιωτικών, διέταξε την ενέργεια ανακρίσεων για το επεισόδιο αυτό”.
** Μετά το επεισόδιο στην κηδεία του ΘΑΥΜΑΚΟΥ, μεταξύ Μπαϊρακτάρη και του βουλευτού Τρικάλων Ραδινού, ο τελευταίος θεώρησε τον εαυτό του θιγμένο και έστειλε στον Μπαϊρακτάρη μάρτυρες τους βουλευτές Πατρών ΡΟΥΦΟ Ιωάννη και Τρικάλων ΤΑΡΜΠΑΖΗ, για να του ζητήσουν εξηγήσεις.
Ο Μπαϊρακτάρης δήλωσε στους μάρτυρες του Ραδινού ότι δεν τον γνώριζε, ούτε είχε πρόθεση να τον προσβάλλει και του εξέφρασε την λύπη του για το επεισόδιο.
Ο Πρόεδρος της Βουλής ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ, θεώρησε ότι η προσβολή κατά του Ραδινού, προσβάλλει το Σώμα της Βουλής, απευθύνθηκε στον υπουργό Στρατιωτικών ΤΣΑΜΑΔΟ και με έγγραφο του ζήτησε εξηγήσεις για το επεισόδιο και την ικανοποίηση του Ραδινού.
Ο Τσαμαδός με έγγραφο του προς τον Πρόεδρο της Βουλής, απάντησε ότι κάλεσε τον Μπαϊρακτάρη και του ζήτησε εξηγήσεις, για το επεισόδιο και αυτός δήλωσε ότι δεν ήθελε να προσβάλλει τον Ραδινό ως άτομο, ούτε ως αντιπρόσωπο του Εθνους, γιατί δεν τον γνώριζε.
Την απάντηση αυτή του Τσαμαδού ο Μπουφίδης, την ανακοίνωσε στον Ραδινό.
Μετά από αυτό, το επεισόδιο έληξε και αποφεύχθηκε η λύση του με τα όπλα”. *
** Καταγραφή στην εφημερίδα «ΕΜΠΡΟΣ», τις 25 και 26 Φεβρουαρίου 1900.
ΥΣΤΕΡΟΓΡΑΦΟ
* – Άλλα ήθη, άλλες εποχές τότε και η μονομαχία ως κοινωνικό γεγονός αποκατάστασης της τάξης τιμής και αξιοπρέπειας είχε ευρεία διάδοση.
* – Ο Μπαϊρακτάρης γεννήθηκε το 1832 και πέθανε το 1904.
* – Λίγες ημέρες μετά το επεισόδιο αυτό , στις 10 Μαρτίου το 1900, αποστρατεύθηκε με το βαθμό του υποστρατήγου, ίσως… και λόγω του γεγονότος αυτού.
* – Ο αποβιώσας Μητροπολίτης Θαυμακού (Δομοκού) ήταν ο ΜΙΣΑΗΛ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ από το 1880-1899.
Κατά την απελευθέρωση του Δομοκού την 8η Αυγούστου 1881, στην είσοδο της πόλης, με το σύνολο του κλήρου και μεγάλο πλήθος κόσμου, υποδέχτηκε τον νικηφόρο ελληνικό στρατό, με αρχηγό τον Σκαρλάτο ΣΟΥΤΣΟ.
Στην πανηγυρική του προσφώνηση είπε “Έλληνα στρατηγέ, αξιωματικοί και στρατιώτες, τέκνα της ελεύθερης Ελλάδας, καλώς ήλθατε. Ιδού εν χαρά ανεκλάλητη και αγαλλίαση, ελάτε να ασπαστούμε μεταξύ μας ψάλλοντας Αναστάσεως ημέρα λαμπρυνθώμεν λαοί. Φίλοι Θεσσαλοί, χαιρετήστε την σημαία του στρατού της ελευθερίας και με αδελφικούς ασπασμούς, αγκαλιάστε τους αδελφούς Έλληνες στρατιώτες.
Από σήμερα Έλληνες αδελφοί, αρχίζει μιά νέα εποχή για μας, ελευθερίας και νόμιμης τάξης.
Μακάρι ο Παντεπόπτης και ο δοτήρ όλων των αγαθών, ευδοκήσει να πραγματοποιηθούν οι ελπίδες μας και να ακούσει τις ενδόμυχες ευχές μας υπέρ της αγαπημένης πατρίδας και της συνταγματικής βασιλείας. Ζήτω η Ελλάδα, οι βασιλείς και ο ελληνικός στρατός”.
Βασίλειος Ναζλής
Υποστράτηγος ΕΛ.ΑΣ ε.α.
