Το τέλος της ελεύθερης διέλευσης επαγγελματικών οχημάτων αποτελεί αναπτυξιακό «μπλακ άουτ» στη Θράκη– Ο Χρήστος Γιορδαμλής ανέλυσε στο ΘΡΑΚΗ ΝΕΤ το ανταγωνιστικό έλλειμμα της περιοχής
«Αλλαγή σελίδας» σημειώθηκε στην Εγνατία Οδό από τα μεσάνυχτα της 1ης Ιανουαρίου 2026, καθώς ο έλεγχος του οδικού άξονα πέρασε επίσημα στην κοινοπραξία ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ – Egis Projects (μέσω της εταιρείας «Νέα Εγνατία Οδός») για τα επόμενα 35 έτη.
Η παραχώρηση οριστικοποιήθηκε με την εφάπαξ καταβολή τιμήματος ύψους 1,275 δισ. ευρώ, ποσό το οποίο διοχετεύθηκε απευθείας στην αποπληρωμή του δημόσιου χρέους.
Ωστόσο, η μετάβαση από το κρατικό καθεστώς στον ιδιωτικό τομέα δεν άργησε να δείξει τις πρώτες της επιπτώσεις στους χρήστες του δικτύου.
- Νέες αυξήσεις στις τιμές των διοδίων
Με την ενεργοποίηση της σύμβασης, οι οδηγοί κλήθηκαν να αντιμετωπίσουν μια νέα τιμολογιακή πολιτική, με το κόστος διέλευσης να αναπροσαρμόζεται προς τα πάνω, αγγίζοντας πλέον τα 0,04 ευρώ ανά χιλιόμετρο (πλέον ΦΠΑ).
Ταυτόχρονα, το τοπίο των παροχών μεταβάλλεται άρδην, καθώς τα γνώριμα εκπτωτικά προγράμματα, όπως το EgnatiaPass, είτε καταργούνται οριστικά, είτε αντικαθίστανται από το νέο σύστημα του παραχωρησιούχου, δημιουργώντας ένα περιβάλλον αυξημένων απαιτήσεων για τους καθημερινούς μετακινούμενους.
Οι έντονες αντιδράσεις και οι πιέσεις των τοπικών φορέων οδήγησαν τελικά στην παροχή μιας διετούς μεταβατικής περιόδου (έως το 2028), η οποία όμως αποδείχθηκε ημίμετρο.
Η ρύθμιση αυτή αφορά περιοριστικά και μόνο τους μόνιμους κατοίκους, αφήνοντας εκτός κάδρου σημαντικές κατηγορίες επαγγελματικών οχημάτων και επιχειρήσεων.
Η κατάσταση επιδεινώθηκε από τη γραφειοκρατική καθυστέρηση, καθώς η ηλεκτρονική πλατφόρμα για την ανανέωση των καρτών ατελούς διέλευσης άνοιξε μόλις τον Μάρτιο του 2026.
- Στην «πρώτη γραμμή» των πληγέντων οι επιχειρήσεις της Θράκης
Το γεγονός αυτό προκάλεσε πρωτοφανή σύγχυση, με τους οδηγούς να αναγκάζονται στο μεσοδιάστημα να καταβάλλουν κανονικά το αντίτιμο των διοδίων. Στην «πρώτη γραμμή» των πληγέντων βρίσκονται οι επιχειρήσεις της Θράκης, οι οποίες βλέπουν τις κάρτες τους να θεωρούνται πλέον «εκτός σύμβασης», χάνοντας ένα ζωτικής σημασίας κεκτημένο που στήριζε την ανταγωνιστικότητά τους.
Για την ριζική αυτή αναδιάρθρωση, αλλά και τις οικονομικές επιβαρύνσεις που επωμίζεται πλέον κάθε οδηγός και επαγγελματίας που χρησιμοποιεί τον οδικό άξονα της Εγνατίας, τοποθετήθηκε στο κεντρικό δελτίο ειδήσεων του ΘΡΑΚΗ ΝΕΤ ο Πρόεδρος του Συνδέσμου Βιοτεχνιών & Βιομηχανιών Έβρου, Χρήστος Γιορδαμλής.
Πιο αναλυτικά, ο κ. Γιορδαμλής σημείωσε: «Υπήρχε η αύξηση των διοδίων και η ανάθεση της σύμβασης παραχώρησης στον καινούργιο ανάδοχο. Κόβεται τώρα το μέτρο της ελεύθερης διέλευσης, το οποίο ακόμα και με την αναβολή που δόθηκε, απλά στέλνουν την κατάσταση προς τα πίσω. Έχει ακουστεί ότι από τα μέσαΜαΐου τα επαγγελματικά αυτοκίνητα, τα νοικιαζόμενα από τις επιχειρήσεις, θα αρχίσουν να πληρώνουν παρότι έχουν κάρτα ελευθέρας. Και αυτό είναι μια πρώτη επιβάρυνση.
Δεν θέλω να ξεχνούμε ότι η Εγνατία Οδός έφερε πιο κοντά τις πόλεις μεταξύ τους και υπάρχουν πολλοί εργαζόμενοι από την Κομοτηνή που απασχολούνται στην Αλεξανδρούπολη και το αντίθετο, και πολλές φορές κινούνται με εταιρικά αυτοκίνητα οι άνθρωποι αυτοί.
Άρα αυτόματα υπάρχει και μια επιβάρυνση, όχι μόνο στο μεταφορικό κόστος, αλλά και στο κόστος της αμειβόμενης εργασίας, γιατί αν αυτά τα έξοδα δεν εκπίπτουν, κάποιος θα πρέπει να τα πληρώσει, και αυτός είναι οι επιχειρήσεις. Είναι κάτι το οποίο μας λυπεί. Γιατί ουσιαστικά η περιοχή έχει αφεθεί μόνη της και δεν υπάρχουν εναλλακτικές επιλογές».
- Μια ήττα για την περιφερειακή ανάπτυξη της Θράκης
Σαν να μην έφτανε το κύμα ανατιμήσεων στα καύσιμα, οι επιχειρήσεις του Έβρου βρίσκονται πλέον αντιμέτωπες με ένα μείγμα επιβαρύνσεων. Η αύξηση στις τιμές των διοδίων, σε συνδυασμό με τον αποκλεισμό των επαγγελματικών οχημάτων από το καθεστώς της δωρεάν διέλευσης, δημιουργεί μια ασφυκτική κατάσταση. Πλέον, κάθε μετακίνηση –εντός και εκτός νομού– μετατρέπεται σε ένα πρόσθετο, δυσβάσταχτο κόστος για τον επιχειρηματικό κόσμο της περιοχής.
Ο Χρήστος Γιορδαμλής υπογράμμισε με έμφαση ότι η εξέλιξη αυτή παγιώνει ένα σοβαρό ανταγωνιστικό μειονέκτημα για τη Θράκη, την ώρα που άλλες περιοχές της χώρας διατηρούν ευκολότερη και οικονομικότερη πρόσβαση στα μεγάλα αστικά κέντρα.
Ειδικότερα, ο κ. Γιορδαμλής σημείωσε: «Μια επιχείρηση λοιπόν, που δραστηριοποιείται στον Έβρο και έχει να αντιμετωπίσει πλέον όλα τα διόδια μπροστά της έχει ένα ανταγωνιστικό μειονέκτημα έναντι μιας επιχείρησης που είναι κοντά στην Αθήνα ή που είναι κοντά στη Θεσσαλονίκη. Και αυτόματα αυτό έχει οδηγήσει –και αυτό μας λυπεί ιδιαίτερα– πάρα πολλές εταιρείες, από τις όχι πολλές που έχουν μείνει, να επαναξετάζουν το μεταφορικό τους έργο και να βλέπουν μεγαλύτερες επενδύσεις εκτός της δικής μας περιοχής. Η αφαίμαξη λοιπόν από περισσότερες επιχειρήσεις της περιοχής είναι από μόνη της μία ήττα για την περιφερειακή ανάπτυξη και πολύ περισσότερο την ανάπτυξη της Θράκης».
- H δέσμευση του Πρωθυπουργό για δωρεάν μετακίνηση προϊόντων από τον Έβρο σε Χίο, Λέσβο και Πειραιά πιο επιτακτική από ποτέ
Στο μεταξύ, παρά τις προσδοκίες, το εγχείρημα της δωρεάν ακτοπλοϊκής σύνδεσης για την μεταφορά εμπορευμάτων από το λιμάνι της Αλεξανδρούπολης προς τη Λέσβο, τη Χίο και τον Πειραιά φαίνεται να οδηγείται σε ένα νέο «πάγωμα».
Η εξέλιξη αυτή αποδίδεται στις δικαστικές προσφυγές που κατέθεσαν οι εμπλεκόμενες εταιρείες, προκαλώντας αναπόφευκτα περαιτέρω καθυστερήσεις στην υλοποίηση του μέτρου.
Στο τρέχον οικονομικό περιβάλλον, όπου το κόστος των καυσίμων παραμένει υψηλό και οι οδικές μεταφορές επιβαρύνονται από το νέο καθεστώς των διοδίων, η ενεργοποίηση της θαλάσσιας οδού κρίνεται πιο επιτακτική από ποτέ, όπως επεσήμανε και ο Πρόεδρος του Συνδέσμου Βιοτεχνιών και Βιομηχανιών Έβρου.
Συγκεκριμένα, υπογράμμισε τα εξής: «Υπάρχουν κίνητρα σε εξέλιξη όπως το καράβι για την δωρεάν μεταφορά των εμπορευμάτων, το οποίο υποσχέθηκε η κυβέρνηση χρόνια πριν, αλλά διοικητικές και λειτουργικές αδυναμίες το κάνουν να μην λειτουργεί ή ο διαγωνισμός να αναβάλλεται συνεχώς και να υπάρχει μεγάλη τριβή ως προς τις προδιαγραφές του διαγωνισμού και πολλά άλλα μικρά πράγματα που πρέπει να γίνουν.
Οι δεσμεύσεις είναι συγκεκριμένες. Έχει ξεκινήσει μια διαγωνιστική διαδικασία, η οποία όμως σε επίπεδο διαβούλευσης με τους τοπικούς φορείς είναι ακόμα μακριά.
Παρότι σαν Σύνδεσμος και σαν Επιμελητήριο κάναμε συγκεκριμένες ενέργειες και στείλαμε έγκαιρα τα αναγκαία υπομνήματα στο Υπουργείο Ναυτιλίας, αυτά δεν έχουν ενσωματωθεί στο σώμα της προκήρυξης της διαγωνιστικής διαδικασίας
Ήδη, λόγω των ενστάσεων από την ασαφή διατύπωση των προδιαγραφών έχουν υπάρξει αναβολές της διαγωνιστικής διαδικασίας. Ευελπιστούμε αυτή να είναι η τελευταία και να προχωρήσει.
Το μέτρο για κάποιες επιχειρήσεις είναι ιδιαίτερα σημαντικό γιατί θα αποσυμφορήσει το μεταφορικό τους έργο, πολύ περισσότερο αυτήν την κρίσιμη περίοδο που –λόγω του πολέμου και των γεγονότων στη Μέση Ανατολή- η τιμή του καυσίμου έχει αυξηθεί σημαντικά και το μεταφορικό, αν ήταν πρόβλημα για την περιοχή μας τώρα είναι ακόμα μεγαλύτερο».
Εν κατακλείδι, η επόμενη μέρα στην Εγνατία Οδό απαιτεί μια προσεκτική ισορροπία ανάμεσα στη βιωσιμότητα και την προστασία της τοπικής οικονομίας. Είναι σαφές ότι η Θράκη, λόγω της γεωγραφικής της ιδιαιτερότητας, χρειάζεται στοχευμένα υποστηρικτικά μέτρα που θα εξομαλύνουν τις όποιες επιβαρύνσεις προκύπτουν.
Η επιτάχυνση των διαδικασιών για την ακτοπλοϊκή σύνδεση και η εξέταση νέων αντισταθμιστικών κινήτρων για τις επιχειρήσεις, αποτελούν πλέον τα απαραίτητα εργαλεία, ώστε η ανάπτυξη της περιοχής να συνεχιστεί απρόσκοπτα και με όρους υγιούς ανταγωνισμού.
Αλέξανδρος Κεσανλής
