Ανοιχτές παραμένουν οι πληγές από την ευλογιά των αιγοπροβάτων – Η ανασύσταση των κοπαδιών παραμένει άγνωστη – 73 εκατ. ευρώ για αποζημιώσεις και λειτουργικές δαπάνες των Περιφερειών
Στη Σαμοθράκη το κατσικάκι είναι παράδοση, γεύση και κομμάτι της ταυτότητας του νησιού. Πίσω από το πιάτο που αναζητούν οι επισκέπτες, όμως, κρύβεται σήμερα η αγωνία των ανθρώπων που το παράγουν.
Η ευλογιά αποδεκάτισε τα κοπάδια και άφησε κτηνοτρόφους χωρίς ζωικό κεφάλαιο.
Αν και από τον Δεκέμβριο του 2025 δεν έχουν καταγραφεί νέες εστίες, οι συνέπειες εξακολουθούν να καθορίζουν την καθημερινότητά τους.
- Απόγνωση και στεναχώρια για τους κτηνοτρόφους του νησιού
Στην κάμερα του ΘΡΑΚΗ ΝΕΤ και την Μαρία Καρασουλτάνη μίλησε ο κτηνοτρόφος Κώστας Σαράντος.
«Μας υποχρέωσαν να σκοτώσουμε τα ζώα μας, ωστόσο ο υπεύθυνος κτηνίατρος μάς είπε ότι το γάλα μπορούμε να το καταναλώνουμε άφοβα. Όταν ένας κτηνοτρόφος στέλνει στο σφαγείο 50 κατσίκια, πετάνε 150 κιλά κρέας. Το κρέας αυτό έχει παραχθεί με μεγάλο κόπο και κόστος, που συχνά ο κτηνοτρόφος το χρωστά ακόμη.
Το κράτος έρχεται και τον υποχρεώνει να σφαγιάσει το κοπάδι του. Ο κλάδος έχει φτάσει σε απόγνωση, γιατίδεν μπορεί να συνεχίσει να εργάζεται και να βιοπορίζεται. Κάθε κτηνοτρόφος στο νησί τάιζε τα κατσίκια του για ένα χρόνο και στη συνέχεια υποχρεώθηκε να τα πουλήσει προς 3 ευρώ το ένα. Πώς μπορεί να ζήσει και να συνεχίσει να ασκεί το επάγγελμά του;», αναρωτήθηκε ο κ. Σαράντος.
Ο Μιχαήλ Γλήνιας, επίσης κτηνοτρόφος στη Σαμοθράκη, επεσήμανε ότι πολλές εκτάσεις έχουν πλέον χαρακτηριστεί δασικές, κάτι που δυσκολεύει όσους πρέπει να ταΐσουν τα κοπάδια τους.
«Οι κτηνοτρόφοι δεν έχουν λάβει αποζημιώσεις και νιώθουν εγκαταλελειμμένοι από την πολιτεία. Όλοι οι νέοι έχουν φύγει από το νησί, μείναμε μόνο οι γέροι», είπε.
Ο 90χρονος κ. Γλήνιας, που γεννήθηκε και έζησε όλη του τη ζωή στη Σαμοθράκη, δεν έκρυψε τη συγκίνηση και την πίκρα του για το μέλλον της κτηνοτροφίας. Θεωρεί ότι δεν υπάρχει πια ελπίδα για τον κλάδο, καθώς οι πληγές της ευλογιάς είναι μη αναστρέψιμες.
Τα στοιχεία δείχνουν το μέγεθος της καταστροφής: επλήγησαν 26 κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις και θανατώθηκαν περίπου 5.500 ζώα.
Οι παραγωγοί εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν περιορισμούς, μεταξύ των οποίων η απαγόρευση διάθεσης εντοσθίων για ανθρώπινη κατανάλωση από ζώα που προέρχονται από τις ζώνες προστασίας και επιτήρησης.
Όπως εξηγούν, η απώλεια αυτή μειώνει ακόμη περισσότερο την αξία κάθε σφαγίου και συρρικνώνει το εισόδημά τους.
Την ώρα που οι παραγωγοί προσπαθούν να καλύψουν τις απώλειες, το μεγάλο στοίχημα παραμένει η ανασύσταση των κοπαδιών.
Η νομοθεσία απαγορεύει την ανασύσταση εκτροφών εντός των περιορισμένων ζωνών, ενώ η προμήθεια νέων ζώων και το κόστος επανεκκίνησης αποτελούν πρόσθετα εμπόδια.
Παράλληλα, η τελευταία ευρωπαϊκή απόφαση του Σεπτεμβρίου διατηρεί τα μέτρα στις οριοθετημένες ζώνες του Έβρου έως τις 30 Νοεμβρίου 2026.
Για τη Σαμοθράκη, η απώλεια της κτηνοτροφίας δεν θα είναι μόνο οικονομική. Θα σημάνει απώλεια παράδοσης και ενός βασικού στοιχείου της γαστρονομικής ταυτότητας του νησιού, που τροφοδοτεί και τον τουρισμό, αφού το κατσικάκι που φτάνει στο τραπέζι των επισκεπτών ξεκινά από τον κόπο του κτηνοτρόφου. Οι άνθρωποι αυτοί δεν ζητούν μόνο να αποζημιωθούν για όσα έχασαν, αλλά και να μπορέσουν να κάνουν μια νέα αρχή.
- Καββαδάς: Στα 73 εκατ. ευρώ οι πόροι για αποζημιώσεις κτηνοτρόφων και λειτουργικές δαπάνες των Περιφερειών
Εν τω μεταξύ, ο Υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Αθανάσιος Καββαδάς μίλησε για την αντιμετώπιση των επιζωοτιών στο 17ο Πανελλήνιο Κτηνιατρικό Συνέδριο.
Παράλληλα, αναφέρθηκε στο έργο προϋπολογισμού 300.000 ευρώ για την πρόληψη νέων επιζωοτιών στο Κέντρο Εξωτικών Νοσημάτων στην Ορεστιάδα του Έβρου. Όπως εξήγησε ο κ. Καββαδάς, ο στόχος είναι η ενίσχυση της πρόληψης και ο έγκαιρος εντοπισμός κινδύνων με βάση τα επιστημονικά δεδομένα, πριν εμφανιστεί μια επιζωοτία.
Ο υφυπουργός επισκέφθηκε πρόσφατα το Κέντρο στην Ορεστιάδα, όπου παρέστη στον αγιασμό και στην έναρξη του έργου.
Για την ενίσχυση της βιοασφάλειας, το υπουργείο συνεργάζεται με τις Περιφέρειες, οι οποίες υπέδειξαν τα σημεία τοποθέτησης αψίδων απολύμανσης, με έμφαση στις πύλες εισόδου της χώρας.
Από τα συνολικά 73 εκατ. ευρώ που έχουν εξασφαλιστεί για αποζημιώσεις κτηνοτρόφων και λειτουργικές δαπάνες των Περιφερειών, τα 12,5 εκατ. ευρώ αφορούν την κάλυψη των δαπανών των Περιφερειών.
Ο κ. Καββαδάς υπογράμμισε ότι η προστασία του ζωικού κεφαλαίου απαιτεί συνεχή επιτήρηση, αξιόπιστη διάγνωση και αποτελεσματικά μέτρα βιοασφάλειας.
Τόνισε ακόμη ότι η ανασυγκρότηση της κτηνοτροφίας αποτελεί κυβερνητική προτεραιότητα και ότι τα νέα Σχέδια Βελτίωσης, συνολικού προϋπολογισμού περίπου 263,5 εκατ. ευρώ, θα στηρίξουν τον εκσυγχρονισμό των εκμεταλλεύσεων.
- Η κατάσταση στη Λέσβο
Για τη Λέσβο, ο υφυπουργός σημείωσε ότι τα μέτρα επιτήρησης, ελέγχου και βιοασφάλειας συνέβαλαν στον περιορισμό της διασποράς του αφθώδους πυρετού και στην αποτροπή, μέχρι σήμερα, της επέκτασής του στην ηπειρωτική χώρα.
Στους πληγέντες κτηνοτρόφους του νησιού έχουν καταβληθεί 15 εκατ. ευρώ, ενώ τις επόμενες ημέρες θα δοθούν ενισχύσεις για το κατεστραμμένο γάλα και τις ζωοτροφές.
Συνοπτικά, η κατάσταση στην κτηνοτροφία, πανελλαδικά αλλά και στην Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, παραμένει στάσιμη και απογοητευτική για τους κτηνοτρόφους. Άγνωστο είναι ακόμη πότε θα ξεκινήσει η επανεκκίνηση του ζωικού κεφαλαίου, αφού οι επιζωοτίες δεν έχουν οριστικά ξεπεραστεί.
Όσο οι κτηνοτρόφοι μετρούν τις πληγές τους, οι νέοι απομακρύνονται από το επάγγελμα και, μαζί του, από την επαρχία και τις ευαίσθητες περιοχές, όπως η Σαμοθράκη, αναζητώντας εργασία στα μεγάλα αστικά κέντρα.
Όπως έχει επισημάνει επανειλημμένα η «ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΘΡΑΚΗ», ο πρωτογενής τομέας του Έβρου συνδέεται άμεσα με το δημογραφικό και η Πολιτεία έτσι οφείλει να τον αντιμετωπίσει.
Αλέξανδρος Κεσανλής
