Δεν είναι δηλητηριώδες το τσίμπημα του – Τι δήλωσε στην «ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΘΡΑΚΗ» ο Πρόεδρος Τριαντάφυλλος Παπαδάκης
Με στόχο την ενημέρωση του κοινού και την ανάσχεση της παραφιλολογίας γύρω από τον λαγοκέφαλο, το Παράρτημα Θράκης του Γεωτεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας (ΓΕΩΤ.Ε.Ε.) εξέδωσε αναλυτικό δελτίο Τύπου. Στο κείμενο αποσαφηνίζονται οι μύθοι και οι αλήθειες για το συγκεκριμένο ψάρι, το οποίο βρέθηκε έντονα στο προσκήνιο της επικαιρότητας με την έναρξη του φετινού καλοκαιριού.
Σύμφωνα με το ΓΕΩΤ.Ε.Ε., ο λαγοκέφαλος αποτελεί ένα από τα εκατοντάδες χωροκατακτητικά είδη (λεσσεψιανοί μετανάστες) που εισήλθαν στη Μεσόγειο από την Ερυθρά Θάλασσα. Η πληθυσμιακή του έκρηξηαποδίδεται τόσο στην άνοδο της θερμοκρασίας των υδάτων λόγω της κλιματικής αλλαγής, όσο και στην απουσία σημαντικών φυσικών θηρευτών στα μέρη μας.
Η πραγματικότητα στο Θρακικό Πέλαγος
Η συζήτηση για την παρουσία του είδους στο Θρακικό Πέλαγος περιλαμβάνει αρκετές αλήθειες, αλλά και δόσεις υπερβολής. Αρχικά, αξίζει να σημειωθεί ότι δεν πρόκειται για ένα τρέχον, φετινό φαινόμενο. Η πρώτη καταγραφή στην περιοχή έγινε το 2007 από παράκτιο αλιέα στην Ηρακλείτσα Καβάλας. Ακολούθησε ο εντοπισμός του το 2011 στον Ίμερο Ροδόπης και το 2017 στη Μάκρη Έβρου από ερασιτέχνη ψαρά.
Έκτοτε, ο πληθυσμός του παρουσιάζει αυξητικές τάσεις, καθώς οι φυσικοί του εχθροί -όπως οι θαλάσσιες χελώνες, οι ροφοί, οι σφυρίδες και οι ζαργάνες, που τον καταναλώνουν σε νεαρή ηλικία προτού αναπτύξει τοξίνες– είναι περιορισμένοι.
Στο πλαίσιο αυτό, υπάρχει η ανάγκη απαγόρευσης της αλιείας των συγκεκριμένων θηρευτών. Παρά την αύξηση αυτή, πάντως, ξεκαθαρίζεται ότι το Θρακικό Πέλαγος δεν έχει κατακλυστεί από λαγοκέφαλους, ούτε οι ακτές της Θάσου και της Σαμοθράκης έχουν γεμίσει με το συγκεκριμένο ψάρι. Τα μέχρι στιγμής περιστατικά παραμένουν μεμονωμένα και σποραδικά, χωρίς να μαρτυρούν την ύπαρξη ενός σταθερού και μόνιμου πληθυσμού στην περιοχή.
Οι επιπτώσεις στην αλιεία και το οικοσύστημα
Η ουσιαστική απειλή που συνιστά ο λαγοκέφαλος εστιάζεται κυρίως στην επαγγελματική αλιεία και το θαλάσσιο περιβάλλον:
- Ζημιές στους ψαράδες: Επιτίθεται σε αλιεύματα που έχουν ήδη πιαστεί στα δίχτυα, αποτελώντας εύκολο στόχο, με αποτέλεσμα την ποιοτική υποβάθμιση του προϊόντος, ενώ συχνά προκαλεί σοβαρές φθορές κόβοντας τα εργαλεία των ψαράδων.
- Διατάραξη της ισορροπίας: Καταναλώνει σημαντικές ποσότητες αυγών και γόνου άλλων ψαριών, πλήττοντας άμεσα την αναπαραγωγική αλυσίδα.
Τέλος, όσον αφορά τον αστικό μύθο της επικινδυνότητας για τους λουόμενους, το ΓΕΩΤ.Ε.Ε. Θράκης υπογραμμίζει ότι οι επιθέσεις σε ανθρώπους αποτελούν εξαιρετικά σπάνια και καθαρά ευκαιριακά περιστατικά.
Ανάγκη ενημέρωσης των τουριστών – Μηδαμινός ο κίνδυνος για τους λουόμενους
Σε δηλώσεις του πάντως στην «ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΘΡΑΚΗ», ο Πρόεδρος του Παραρτήματος Θράκης του ΓΕΩΤ.Ε.Ε., Τριαντάφυλλος Παπαδάκης, εμφανίστηκε καθησυχαστικός, υπογραμμίζοντας εκ νέου ότι οι πιθανότητες επίθεσης του λαγοκέφαλου σε ανθρώπους είναι εξαιρετικά χαμηλές.
Παράλληλα, ο κ. Παπαδάκης έθεσε μια πολύ σημαντική παράμετρο, αυτή της πρόληψης και της σωστής ενημέρωσης των επισκεπτών της περιοχής. Όπως τόνισε, κρίνεται αναγκαίο να υπάρξει ειδική μέριμνα για τους ξένους τουρίστες που κατακλύζουν τις ακτές της Θράκης, καθώς οι περισσότεροι εξ αυτών δεν γνωρίζουν την ύπαρξη, τα χαρακτηριστικά και την εμφάνιση του συγκεκριμένου ψαριού, ώστε να αποφεύγονται τυχόν απρόοπτα ή άσκοπος πανικός.
Πιο αναλυτικά, ο Τριαντάφυλλος Παπαδάκης ανέφερε: «Ο λαγοκέφαλος, η σάρκα του και τα εντόσθιά του, έχουν νευροτοξίνη. Αυτή είναι που προκαλεί παράλυση αν φυσικά τον καταναλώσεις. Ο λαγοκέφαλος δεν είναι δηλητηριώδης στο δάγκωμα. Παρ’ όλα αυτά, όμως, πρέπει να πούμε ότι δεν δαγκώνει. Δηλαδή, δεν είναι δοκιμαστής της ανθρώπινης σάρκας, ούτε πρόκειται να δαγκώσει κάποιον λουόμενο. Όπως όλα τα άγρια ζώα, προτιμά την ησυχία και αποφεύγει την επαφή με τον άνθρωπο. Επίσης, ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται για τους αλιείς, όταν θα πάνε να τον ξεαγκιστρώσουν, να μην τους δαγκώσει παρόλο που τονίζω δεν είναι δηλητηριώδες το τσίμπημά του».
Όσον αφορά για την ενημέρωση των ξένων τουριστών, ο κ. Παπαδάκης σημείωσε χαρακτηριστικά: «Τώρα θα πρέπει να δοθεί προσοχή. Οι Έλληνες που πηγαίνουν στις παραλίες είναι αρκετά ενημερωμένοι. Ωστόσο, ενημερωμένοι δεν είναι οι ξένοι επισκέπτες της χώρας μας. Θα πρέπει να δώσουμε προσοχή να ενημερώσουμε και τους τουρίστες σε διάφορες γλώσσες. Γιατί πολλοί από αυτούς τους τουρίστες που έρχονται στην Ελλάδα δεν γνωρίζουν τον λαγοκέφαλο και πολλοί από αυτούς ψαρεύουν κιόλας, γεγονός που ελλοχεύει κινδύνους».
Συμπερασματικά, το «κλειδί» για τη διαχείριση του φαινομένου δεν βρίσκεται στον φόβο, αλλά στην ορθή πληροφόρηση και την ψυχραιμία.
Όπως ξεκαθαρίζουν οι ειδικοί, ο λαγοκέφαλος δεν αποτελεί απειλή για τους λουόμενους.
Η ουσιαστική και φυσική μείωση του πληθυσμού του λαγοκέφαλου στις ελληνικές ακτές περνά μέσα από την προστασία των φυσικών του κυνηγών. Με σκοπό να αποκατασταθεί η χαμένη ισορροπία στο θαλάσσιο οικοσύστημα, κρίνεται αναγκαίο να ληφθούν μέτρα για την πληθυσμιακή ανάκαμψη των ειδών που λειτουργούν ως φυσικοί θηρευτές του, επιτρέποντας έτσι στη φύση να αυτορυθμιστεί και να περιορίσει την εξάπλωση του χωροκατακτητικού αυτού είδους.
Αλέξανδρος Κεσανλής
