Λιγοστό νερό το καλοκαίρι, πλημμύρες τον χειμώνα – Επιτακτική η ανάγκη για αρδευτικά έργα
Η κλιματική κρίση των τελευταίων ετών επιφέρει σοβαρές επιπτώσεις στη λειτουργία της γεωργίας.
Περιοχές που είναι άρρηκτα συνδεδεμένες με επαγγέλματα του πρωτογενούς τομέα βρίσκονται σε κρίσιμο σημείο, καθώς οι καιρικές συνθήκες και η ποιότητα του εδάφους αποτελούν βασικούς παράγοντες για τη βιωσιμότητα και την κερδοφορία της αγροτικής παραγωγής.
• Έβρος: Η πιο ξηρή περιοχή της χώρας
Αναφορικά με τον τόπο μας, η στάθμη του ποταμού Έβρου και των παραποτάμων του καταγράφει ιδιαίτερα χαμηλά επίπεδα, σε βαθμό συναγερμού. Ως αποτέλεσμα, τίθεται σε άμεσο κίνδυνο η άρδευση των αγροτικών εκτάσεων.
Για την διαχείριση της κρίσης της ξηρασίας στον Έβρο το 2025, ο Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης, Κώστας Τσιάρας, είχε επισκεφθεί το Νομαρχείο Αλεξανδρούπολης, όπου είχε συνάντηση με εκπροσώπους αγροτικών φορέων προκειμένου να συζητηθούν οι διαστάσεις του προβλήματος.
Ο πρόεδρος του Γεωτεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας-Παραρτήματος Θράκης, Τριαντάφυλλος Παπαδάκης, είχε υπογραμμίσει ότι ο Έβρος βιώνει μια ιδιαίτερα σοβαρή κρίση, καθώς η περιοχή κατέγραψε έξι συνεχόμενους μήνες ανομβρίας. Όπως είχε αναφέρει, πρόκειται για την πιο ξηρή περιοχή της χώρας, εξαιτίας της σημαντικής μείωσης των βροχοπτώσεων.
Οι συνέπειες της ξηρασίας προκαλούν εκτεταμένες ζημιές στην αγροτική παραγωγή, την ώρα που ο Έβρος εξακολουθεί να διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στα συνολικά έσοδα της ελληνικής αγροτικής οικονομίας.
• Θράκη: H «βασίλισσα» του καπνού και του βαμβακιού
Παρά τις επιπτώσεις της ξηρασίας, οι αγρότες της Θράκης εξακολουθούν να συνεισφέρουν σημαντικά στο αγροτικό Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ) της χώρας.
Ενδεικτικό είναι ότι το 2025, η Ροδόπη και ο Έβρος παρήγαγαν διπλάσια ποσότητα βαμβακιού σε σύγκριση με τη Λάρισα, αγγίζοντας συνολικά τους 100.000 τόνους, παρά τις αντίξοες συνθήκες. Αξίζει να σημειωθεί ότι το βαμβάκι συγκαταλέγεται στις καλλιέργειες με υψηλές ανάγκες σε νερό. Παράλληλα, η Θράκη καλύπτει το 45% της εγχώριας παραγωγής καπνού.
Πέρα από τις τοπικές επιπτώσεις της ξηρασίας, οι αγρότες της περιοχής βρίσκονται αντιμέτωποι και με ευρύτερες προκλήσεις που επηρεάζουν τον πρωτογενή τομέα σε πανελλαδικό επίπεδο, όπως το αυξημένο κόστος παραγωγής, οι καθυστερήσεις στην καταβολή επιδοτήσεων και ο αθέμιτος ανταγωνισμός.
• Έβρος: Σε κατάσταση συναγερμού χειμώνα – καλοκαίρι
Από την λειψυδρία του καλοκαιριού, ο Έβρος πέρασε στις πλημμύρες του χειμώνα.
Είναι πράγματι οξύμωρο το γεγονός ότι η περιοχή βρίσκεται σε κατάσταση συναγερμού και τις δύο εποχές του χρόνου για το ίδιο ζήτημα -το νερό- αλλά με εντελώς αντίθετη μορφή: από την έλλειψη στην υπερχείλιση.
Κατά την διάρκεια της έντονης λειψυδρίας του Έβρου το περασμένο καλοκαίρι, η Βουλγαρία δεν απελευθέρωνε νερό από τα φράγματα της για να ποτιστούν οι παραγωγικές εκτάσεις του νομού, καθώς η συμφωνία του Άρδα, μεταξύ Ελλάδας-Βουλγαρίας για την διαχείριση των υδάτων είχε λήξει.
Τον χειμώνα, ωστόσο, αποφασίστηκε το άνοιγμα των φραγμάτων από την Βουλγαρία. Σε συνδυασμό με τις έντονες βροχοπτώσεις, η εξέλιξη αυτή οδήγησε σε υπερχειλίσεις των ποταμών του Έβρου, προκαλώντας πλημμύρες σε αγροτικές εκτάσεις και εγκαταστάσεις του Δήμου Ορεστιάδας, αλλά και σε περιοχές της Τουρκίας.
Η ανανέωση της συνεργασίας Ελλάδας και Βουλγαρίας για την διαχείριση των υδάτων του Άρδα θεωρείται κρίσιμη για την φετινή αγροτική παραγωγή στον νομό. Μέχρι στιγμής, ωστόσο, δεν έχει υπάρξει κάποια νεότερη εξέλιξη πέρα από την προσωπική δέσμευση του Πρωθυπουργού προς τους εκπροσώπους του Αγροτικού Συλλόγου Αλεξανδρούπολης, ότι θα αναλάβει ο ίδιος το ζήτημα.
• Aνάγκη για προσαρμογή στις νέες κλιματικές συνθήκες
Παρά τις υπερχειλίσεις των ποταμών τον χειμώνα, οι αρδευτικές ανάγκες των εκτάσεων του νομού εξακολουθούν να εξαρτώνται από τη Βουλγαρία.
Και όλα αυτά συμβαίνουν γιατί δεν διαθέτουμε ένα αρδευτικό έργο που να μπορεί να αποθηκεύει το νερό των ποταμών, αντί να «χάνεται» ανεκμετάλλευτο στη θάλασσα.
Για δεκαετίες δεν έχει κατασκευαστεί ένα «εργαλείο» που να μας επιτρέπει να αξιοποιούμε αποτελεσματικά τους φυσικούς πόρους για την ίδια τη φύση.
Η ανάγκη για αρδευτικά έργα γίνεται ακόμη πιο επιτακτική μετά τις πρόσφατες πλημμύρες που έπληξαν τον νομό.
Στο φύλλο της «ΕΛΕΥΘΕΡΗΣ ΘΡΑΚΗΣ» την Πέμπτη 11 Ιανουαρίου, ο Αντιπεριφερειάρχης Πολιτικής Προστασίας της ΑΜ-Θ, Κωσταντίνος Βενετίδης, τόνισε ότι τα πλημμυρικά φαινόμενα ανέδειξαν την έλλειψη έργων διαχείρισης νερού στην περιοχή.
Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η συμφωνία με τη Βουλγαρία για τη διαχείριση των υδάτων δίνει τον απαραίτητο χρόνο για την κατασκευή τέτοιων έργων, ώστε να αξιοποιείται το νερό.
Την ίδια στιγμή, ο Χρήστος Γκουγκουλάκης, Αντιδήμαρχος Φερών και Πρωτογενούς Τομέα του Δήμου Αλεξανδρούπολης, υπογραμμίζει επίσης την ανάγκη για την κατασκευή υποδομών αποθήκευσης νερού. Μιλώντας στο ΘΡΑΚΗ ΝΕΤ, επισήμανε ότι δεν μπορούμε να αφήνουμε το νερό να «χάνεται» ανεκμετάλλευτο.
Ειδικότερα, ο κ. Γκουγκουλάκης ανέφερε τα εξής: «H ευχή όλων μας είναι κάποια στιγμή αυτό το νερό, το επιπλέον νερό που μας δίνει η φύση, να καταφέρουμε ως χώρα να φτιάξουμε μια κατασκευή αποθήκευσης του νερού, ώστε να το χρησιμοποιούμε το καλοκαίρι. Είτε για το πότισμα των χωραφιών μας, είτε για το πότισμα των ζώων. Αυτό το επιπλέον νερό στο τέλος ή εξατμίζεται ή φεύγει στη θάλασσα.
Και το καλοκαίρι πάλι θα λέμε δεν έχουμε νερό, ούτε ένα κυβικό. Νομίζω το ζητούμενο είναι αυτό».
Συνοψίζοντας, η διαχείριση του νερού παραμένει ένα από τα μεγαλύτερα άλυτα προβλήματα της περιοχής, ιδιαίτερα αν αναλογιστούμε τον μεγάλο αριθμό επαγγελματιών του Πρωτογενούς Τομέα στον Έβρο.
Μια περαιτέρω ζημία στην αγροτική παραγωγή θα επιφέρει οικονομικές αναταράξεις σε όλη την χώρα, καθώς θα επηρεάσει αρνητικά το συνολικό ΑΕΠ της Ελλάδας.
Για τον λόγο αυτό, το πρόβλημα δεν είναι μόνο τοπικό, αλλά έχει πανελλαδικές διαστάσεις.
Αλέξανδρος Κεσανλής
