- του Δημοσθένη Δούκα
Το προβληματικό και απωθητικό φαινόμενο που χαρακτηρίζει το δημοτικό συμβούλιο Αλεξανδρούπολης τα τελευταία χρόνια είναι η απουσία μετριοπάθειας και ευπρέπειας, ο ανύπαρκτος αυτοδιοικητικός πολιτισμός και η εξαφάνιση της κουλτούρας της συναίνεσης και της συνεργασίας.
Στην δημόσια πλατεία της Αλεξανδρούπολης, η κρίση της αυτοδιοικητικής δημοκρατίας στο δημοτικό συμβούλιο της, αποτελεί κρίση των αυτοδιοικητικών αξιών που δείχνει να οδεύει σε παροξυσμό.
Η απουσία αυτοδιοικητικής ηθικής παραπέμπει στον νοηματικό ορίζοντα μιας αυτοδιοίκησης που βρίσκεται διαρκώς σε κρίση, σε ένα επιταχυνόμενο και επικίνδυνο «παιχνίδι μηδενικού αθροίσματος» με πρωταγωνιστές τους «άρχοντες», τους συμβούλους, τους «ηγέτες» του Δήμου Αλεξανδρούπολης.
Όπως γράφει ο Max Weber στο βιβλίο του «Η πολιτική ως κάλεσμα και επάγγελμα», υπάρχουν δύο τρόποι για να καταστήσει κανείς επάγγελμά του την πολιτική. Είτε ζει κανείς «για» την πολιτική είτε, όμως, «από» την πολιτική. Η αντίθεση δεν είναι επ’ ουδενί αποκλειστική. Αντιθέτως, κατά κανόνα, κάνει κανείς και τα δύο, τουλάχιστον με ιδεατό τρόπο, αλλά συνήθως και από την υλική πλευρά: όποιος ζει «για» την πολιτική, καθιστά την δραστηριότητα αυτή, με το εσωτερικό νόημα, «το περιεχόμενο της ζωής του»: είτε απολαμβάνει την απλή κατοχή της δύναμης που ασκεί, είτε αντλεί την εσωτερική του ισορροπία και το αίσθημα αυτοεκτίμησης από τη συνείδηση ότι η ζωή του αποκτά νόημα, υπηρετώντας ένα «σκοπό». Με αυτό το εσώτερο νόημα, κάθε ειλικρινής άνθρωπος που ζει για έναν σκοπό ζει επίσης από αυτόν το σκοπό. Η διάκριση λοιπόν αναφέρεται σε μια πολύ περισσότερο ουσιαστική άποψη του θέματος: δηλαδή την οικονομική. Όποιος ζει «από» την πολιτική ως επάγγελμα, αγωνίζεται να την καταστήσει μόνιμη πηγή εσόδων, ενώ όποιος ζει «για» την πολιτική δεν κάνει κάτι τέτοιο. Για να μπορεί ένα άτομο να ζει «για» την πολιτική με αυτή την οικονομική έννοια, θα πρέπει, υπό την κυριαρχία της αρχής της ατομικής ιδιοκτησίας, να ισχύουν μερικές τετριμμένες, αν θέλετε, προϋποθέσεις: θα πρέπει -υπό ομαλές συνθήκες- να είναι οικονομικά ανεξάρτητο από τα έσοδα που μπορεί να του αποφέρει.
Αυτές τις παραμέτρους πρέπει να κατανοήσουν οι υποψήφιοι δήμαρχοι Αλεξανδρούπολης στις προσεχείς εκλογές, το Νοέμβριο του 2028, για να κατακτηθεί η ανασύνθεση της αυτοδιοικητικής κουλτούρας της Αλεξανδρούπολης και η ηθικοποίηση της αυτοδιοικητικής ζωής της.
Παρ’ όλο που το χρονικό διάστημα για τις δημοτικές εκλογές είναι μεγάλο, ο χρόνος στην πολιτική είναι πυκνός, τρέχει γρήγορα και καταναλώνεται ταχύτατα. Γι’ αυτό ήδη στην κοινωνία του δήμου και μεταξύ των ενεργών πολιτών της, διεξάγεται ένας ανεπίσημος, εσωτερικός και ελεύθερος διάλογος και στοχασμός για τα πρόσωπα που ίσως θα είναι υποψήφιοι δήμαρχοι Αλεξανδρούπολης στις προσεχείς εκλογές.
Η ανεπίσημη καταγραφή «φωτογραφίζει» ότι στο στίβο των εκλογών θα μπορούσε να είναι οι:
ΓΙΑΝΝΗΣ ΖΑΜΠΟΥΚΗΣ: ο νυν δήμαρχος, με ισχυρή παρουσία στα δρώμενα και έξυπνη τακτική, φιλοδοξεί να «σπάσει» τα δεδομένα και να γράψει ρεκόρ, κατακτώντας τρίτη πενταετή θητεία. Διάφορα σενάρια που διακινούνται για συμμετοχή του στις εθνικές και ευρωβουλευτικές εκλογές είναι περισσότερο ευσεβείς πόθοι κάποιων παρά υπαρκτή προοπτική. Η αποχώρησή του από τον αυτοδιοικητικό στίβο μπορεί να γίνει μόνο με ένα «ατύχημα».Που θα θολώσει την δημόσια εικόνα του.
ΣΤΑΥΡΟΣ ΣΤΑΥΡΑΚΟΓΛΟΥ: η δημόσια ανακοίνωσή του ότι θα είναι ξανά υποψήφιος δήμαρχος, λειτούργησε ως καύσιμο για την ενίσχυση της «δημαρχολογίας». Με μια παράταξη που έχει συνοχή και ενότητα και με δημόσια παρουσία στοχευμένη, δείχνει ότι είναι αποφασισμένος να πάρει «ρεβάνς».
ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΑΛΑΚΙΚΟΣ: ο πετυχημένος δήμαρχος Σουφλίου είναι μια αυτοδιοικητική προσωπικότητα, η οποία συζητείται έντονα με θετικό πρόσημο σε κύκλους και ομάδες της Αλεξανδρούπολης. Ο ίδιος δεν έχει δημοσιοποιήσει τις προθέσεις του και το μόνο που είναι βεβαιωμένο είναι ότι δεν θα είναι ξανά υποψήφιος δήμαρχος στο Σουφλί. Όταν θα ξεκαθαρίσει τις προθέσεις του, τότε θα ανατραπεί πλήρως το σκηνικό στην Αλεξανδρούπολη.
ΠΑΡΗΣ ΠΑΠΑΔΑΚΗΣ: ο εθνικολαϊκιστής και ανεξέλεγκτος βουλευτής του Βελόπουλου με την λούμπεν συμπεριφορά θα ενδιαφερθεί για τον Δήμο Αλεξανδρούπολης, αν στις εθνικές εκλογές, λόγω του εκλογικού συστήματος, δεν εκλεγεί βουλευτής.
ΡΟΥΛΑ ΤΣΙΡΤΣΙΔΟΥ: το όνομα της προέδρου του Δικηγορικού Συλλόγου Αλεξανδρούπολης διακινείται απ’ όσους ονειρεύονται γυναίκα δήμαρχο στην πρωτεύουσα του Έβρου.
Μεγάλο ερωτηματικό είναι η περίπτωση του ΕΥΑΓΓΕΛΟΥ ΛΑΜΠΑΚΗ. Η παρουσία του σε δημόσιες εκδηλώσεις και δράσεις έχει κινήσει το ενδιαφέρον πολιτών και συλλογικοτήτων, που βλέπουν θετικά την επάνοδό του στα δημοτικά δρώμενα. Προς αυτήν την κατεύθυνση επικαλούνται τα έργα που έγιναν επί δημαρχίας του, την κινητικότητα και την αεικίνητη παρουσία του.
Η καταγραφή ίσως είναι ατελής και ελλειμματική. Όμως το «κουτί της Πανδώρας» έχει ανοίξει πλέον και μέσα από αυτό θα βγουν «κρυμμένοι θησαυροί».
Πάντως όσοι/ες θα επιχειρήσουν να θέσουν τον εαυτό τους στην κρίση των πολιτών στις προσεχείς δημοτικές εκλογές να μην ξεχνάνε ότι για τον Μακιαβέλι, η αρετή μπορεί να οριστεί ψυχρά ως κάθε χαρακτηριστικό που βοηθάει τον ηγεμόνα να διατηρήσει την εξουσία.
Ο Μακιαβέλι παρατηρεί επίσης ότι όσοι πέτυχαν τους στόχους τους, δεν κρατούσαν πάντα τον λόγο τους. Γι’ αυτό και ο ηγεμόνας πρέπει να γίνει ικανός ψεύτης και απατεώνας. Να εξαπατά με την πονηριά του τους τίμιους. Να εκμεταλλεύεται τους αφελείς και τους εύπιστους. Ο ηγεμόνας καλείται, λοιπόν, να μην τηρεί τόσο αυστηρά τις υποσχέσεις του, να τις ξεχνά κιόλας αν κρίνεται απαραίτητο. Γιατί μόνο έτσι μπορεί να εκπληρώσει τους στόχους του γρήγορα και αποτελεσματικά. Εξάλλου, οι καλοί τελειώνουν πάντα τελευταίοι. Προκειμένου, επίσης, να μην γίνει μισητός, ο ηγεμόνας πρέπει να προσέχει την ευημερία του λαού του. Να μην είναι άρπαγας, ούτε να καταχράται την περιουσία τους. Η προσαρμοστικότητά του του επιτρέπει να λαμβάνει όσα περισσότερα οφέλη μπορεί από κάθε κατάσταση. Πρέπει να λέει ψέματα μόνο στο βαθμό που δεν το καταλαβαίνουν οι άλλοι, αφού το αποτέλεσμα θα ωφελεί το σύνολο της πολιτείας. Η βία είναι επιτρεπτή ως έσχατη λύση, για να αποκτήσει ο ηγεμόνας τον σεβασμό που χρειάζεται, ώστε να σέβονται όλοι τις αποφάσεις του και να εξασφαλιστεί η πολιτική σταθερότητα. Δεν είναι τυχαίο το ότι τα λεγόμενά του είχαν όχι μόνο θεωρητικό, αλλά και πρακτικό αντίκτυπο, σε κορυφαίους πολιτικούς από την εποχή της Αναγέννησης μέχρι και σήμερα.
Δημοσθένης Δούκας
