Δύο χρόνια μετά την εμφάνιση της ζωονόσου, δεν έχει βρεθεί λύση – Το 45%-50% του ζωικού κεφαλαίου της ΑΜΘ έχει χαθεί – Κτηνοτρόφοι φοβούνται ότι ελάχιστοι θα επιχειρήσουν να ξαναστήσουν τα κοπάδια τους
Δύο χρόνια συμπληρώθηκαν στις 20 Αυγούστου από την εμφάνιση του πρώτου θετικού κρούσματος σε κτηνοτροφική μονάδα στον Έβρο.
Από τότε, η ελληνική κτηνοτροφία μετρά πληγές, με χιλιάδες θανατωμένα ζώα και μια τεράστια οικονομική ζημιά.
Εν τω μεταξύ, παρ’ όλο που ο νομός Έβρου είναι καθαρός τους τελευταίους 8-9 μήνες, την ίδια ώρα, η ευλογιά εξαπλώνεται σε νέες περιοχές, ενώ δεν μπορεί να μην συνοπολογιστεί και η εμφάνιση μιας νέας αρρώστιας, του αφθώδους πυρετού, που εντοπίστηκε στην Λέσβο τον περασμένο Μάρτιο, κάτι που οδήγησε στην θανάτωση περίπου 76 χιλιάδες ζώα έως τις αρχές Αυγούστου.
- Μεγάλη η απογοήτευση των κτηνοτρόφων
Η εμφάνιση μιας ζωονόσου συνιστά σοβαρό πλήγμα για τον κτηνοτροφικό κλάδο, επιφέροντας αλυσιδωτές οικονομικές συνέπειες.
Οι κτηνοτρόφοι γνωρίζουν ότι θα χάσουν το ζωικό τους κεφαλαίο που μόχθησαν για να το αποκτήσουν και δεν θα το επανακτήσουν σύντομα, ενώ οι κρατικές ενισχύσεις καλύπτουν συνήθως ένα μέρος μόνο της πραγματικής ζημίας.
Παράλληλα, τα επιβαλλόμενα μέτρα βιοασφάλειας, οι περιορισμοί στις μετακινήσεις των κοπαδιών και η αναγκαστική αγορά ζωοτροφών –λόγω του αποκλεισμού από τη βοσκή– αυξάνουν κατακόρυφα το λειτουργικό κόστος.
Η επιβάρυνση αυτή δεν αφορά μόνο τις πληγείσες εκμεταλλεύσεις, αλλά επεκτείνεται και στις μονάδες που βρίσκονται εντός των ζωνών επιτήρησης.
Σε δηλώσεις του στην «ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΘΡΑΚΗ», ο Πρόεδρος του Κτηνοτροφικού Συνεταιρισμού «Θρακών Αμνός», Στέλιος Τσολακίδης, αναφέρθηκε στις κρατικές παραλείψεις, περιγράφοντας παράλληλα το μέγεθος της οικονομικής επιβάρυνσης που υπέστησαν οι επαγγελματίες του κλάδου.
«Ρίχτηκε όλο το βάρος στους κτηνοτρόφους για να πάρουν μέτρα βιοασφάλειας και να τηρούνται όλα τα προβλεπόμενα. Και από μεριάς Πολιτείας δεν βλέπουμε να έχουν πάρει κάποια μέτρα. Βλέπουμε στα τελωνεία τις απολυμαντικές τάφρους που δεν δουλεύουν. Μπορεί να μην έχουν και νερό σήμερα που μιλάμε, όχι φάρμακο.Θα έπρεπε να παρθούν πιο σοβαρά μέτρα. Υπάρχουν περιοχές στις οποίες έχει να υπάρξει κρούσμα πάνω από 8-9 μήνες και που δεν επιτρέπουν να γίνει ανασύσταση κοπαδιών. Οι κτηνοτρόφοι που χάσανε τα κοπάδια τους,έχουν τεράστιο οικονομικό πρόβλημα. Βλέπω μια πολύ απογοητευτική και στάσιμη κατάσταση», σημείωσε χαρακτηριστικά ο κ. Τσολακίδης.
- «Ούτε το 10% θα ξανακάνει κοπάδια και θα ασχοληθεί με την κτηνοτροφία»
Η διαδικασία αποκατάστασης των πληγέντων κοπαδιών παραμένει στον «πάγο», με τους πληγέντες κτηνοτρόφους να νιώθουν αβεβαιότητα για το μέλλον της δουλειάς τους. Όπως επισημαίνει ο Στέλιος Τσολακίδης, οι πληγέντες κτηνοτρόφοι έπρεπε ήδη να έχουν τοποθετήσει μάρτυρες εντός των μονάδων τους, ενώ θεωρεί ότι πολύ μικρό ποσοστό κτηνοτρόφων θα ξανακάνει κοπάδια.
«Ήδη έπρεπε οι παραγωγοί που χάσανε τα κοπάδια τους να έχουν βάλει μάρτυρες μέσα στις μονάδες τους. Εγώ αυτό που γνωρίζω είναι ότι μέχρι τον Ιανουάριο δεν θα δοθεί η παραμικρή εντολή για ανασύσταση. Πιστεύω ότι ούτε ένα 10% θα ξανακάνει κοπάδια. Ποιος είναι αυτός, βλέποντας όλη την κατάσταση των τελευταίων 2-3 χρόνων, αυτήν την αντιμετώπιση, ποιος νοήμων άνθρωπος θα πάει και θα αγοράσει και θα δώσει ένα μεγάλο κεφάλαιο να κάνει ανασύσταση κοπαδιού και να μην είναι προστατευμένος από πουθενά;», διερωτήθηκε ο κ. Τσολακίδης.
- Το 45%-50% του ζωικού κεφαλαίου της ΑΜΘ έχει θανατωθεί – Οι λόγοι που δεν εξαφανίστηκε ακόμη η ευλογιά
Σε αντίθεση με την επιζωοτία του 2013-2014, όταν η ανασύσταση του ζωικού κεφαλαίου ξεκίνησε περίπου δύο μήνες μετά τον περιορισμό της ευλογιάς στην περιοχή του Έβρου, η σημερινή εικόνα στην περιοχή είναι εντελώς διαφορετική.
Για τους λόγους που οδήγησαν σε αυτήν την καθυστέρηση και τις αιτίες που δεν κατέστη εφικτή η έγκαιρη εξάλειψη της νόσου, μίλησε στην «ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΘΡΑΚΗ» ο Κτηνίατρος και Μέλος της Διοίκησης του ΓΕΩΤΕΕ Θράκης, Βασίλης Δελησταμάτης
«Η πρώτη θανάτωση πριν από δύο χρόνια έγινε στις 22 Αυγούστου του 2024. Είναι, ας πούμε, μια μαύρη ημερομηνία, γιατί δυστυχώς, η ευλογιά -αν ανατρέξουμε στην ιστορία- διαρκούσε περίπου 9, το πολύ 10 μήνες, και έπειτα είχαμε καθαρίσει με την ευλογιά. Έχω πει και άλλη φορά ότι για την καταπολέμηση επιζωοτιών πρέπει να συνεργαστούμε όλοι: οι κτηνοτρόφοι, οι κτηνίατροι, η Περιφέρεια και το Υπουργείο και εκεί κάποιος κρίκος δεν λειτουργεί. Δεν ξέρουμε ακόμα αν τα μέτρα βιοασφάλειας που έχουμε πάρει έχουν αποδώσει και θα πρέπει να τα δούμε για να τα αλλάξουμε. Δεν είναι ευχάριστα τα αποτελέσματα όταν το ζωικό κεφάλαιο, παράδειγμα της Ανατολικής Μακεδονίας & Θράκης, ένα μεγάλο ποσοστό 45% με 50% του ζωικού μας κεφαλαίου έχει φύγει», σημείωσε χαρακτηριστικά ο κ. Δελησταμάτης.
- Οι λόγοι που καθυστερεί η ανασύσταση του ζωικού κεφαλαίου
Ένα από τα βασικά ερωτήματα που διατυπώνουν πολλοί κτηνοτρόφοι είναι γιατί καθυστερεί η ανασύσταση του ζωικού κεφαλαίου σε περιοχές όπως ο Έβρος, όπου δεν έχουν καταγραφεί νέα κρούσματα ευλογιάς σεδιάστημα που συνάδει με τα ευρωπαϊκά πρωτόκολλα.
Μάλιστα, ακόμα δεν έχουν υλοποιηθεί ούτε τα βασικά προαπαιτούμενα, όπως η τοποθέτηση μαρτύρων στις κτηνοτροφικές μονάδες.
Απαντώντας στο παραπάνω ερώτημα, ο Βασίλης Δελησταμάτης εξηγεί ότι το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης υιοθετεί μια οριζόντια πολιτική για ολόκληρη την χώρα, αποφεύγοντας να εξαιρέσει τις περιοχές που θεωρούνται «καθαρές».
Η τακτική αυτή αποδίδεται στον φόβο αναζωπύρωσης της νόσου στο νέο ζωικό κεφάλαιο, καθώς οι αρμόδιες αρχές αδυνατούν να ελέγξουν αποτελεσματικά τις παράνομες μετακινήσεις ζώων, οι οποίες αποτελούν και την κύρια αιτία διασποράς της επιζωοτίας.
Την ίδια στιγμή, η καθυστέρηση αυτή αποκτά ακόμη πιο δραματικές διαστάσεις για τον Έβρο, μια περιοχή ιδιαίτερα ευάλωτη που βρίσκεται αντιμέτωπη και με οξύ δημογραφικό πρόβλημα. Όπως τονίζεται, αν οι τοπικοί κτηνοτρόφοι του Έβρου εξαναγκαστούν σε εγκατάλειψη του επαγγέλματος και αποχωρήσουν από τα χωριά τους, το πλήγμα για τον κοινωνικό και παραγωγικό ιστό της ακριτικής περιοχής θα είναι ανεπανόρθωτο, θέτοντας σε άμεσο κίνδυνο τον πληθυσμό του νομού.
«Δυστυχώς, η κτηνοτροφία μας δεν θα είναι αυτή που ήταν και όταν τελειώσει η ευλογιά θα είναι σε πολύ χειρότερη κατάσταση. Ο κόσμος ήδη έχει αγανακτήσει και είναι λογικό. Δεν μπορείς δύο χρόνια να μην έχεις εισόδημα. Δεν είναι μόνο η κτηνοτροφία που θα έχει πλήγμα, καθώς και συναφή επαγγέλματα ζούσαν και ζουν από την κτηνοτροφία», κατέληξε ο κ. Δελησταμάτης.
Συνοπτικά, δύο χρόνια μετά την εμφάνιση της ευλογιάς στον Έβρο, ο κτηνοτροφικός τομέας παραμένει σε στασιμότητα. Βέβαια, για πρώτη φορά, η Πολιτεία προχώρησε, πέρα από τις αποζημιώσεις για το χαμένο ζωικό κεφάλαιο, στην χορήγηση μιας αρχικής οικονομικής ενίσχυσης για την αναπλήρωση του χαμένου εισοδήματος, με το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης να υπόσχεται περαιτέρω στήριξη.
Ωστόσο, τα μέτρα αυτά δεν φτάνουν, καθώς οι κτηνοτρόφοι θέλουν να δουλέψουν.
Στην πράξη, ο κρατικός μηχανισμός απέτυχε στον τομέα της βιοασφάλειας, καθώς τα μέτρα προστασίας αποδείχθηκαν πλημμελή.
Παράλληλα, η αδυναμία των αρχών να ελέγξουν την κατάσταση και να εγγυηθούν την αποτροπή δημιουργίας νέων εστιών κρατά «μπλοκαρισμένη» την ανασύσταση των κοπαδιών, ακόμη και σε περιοχές που παραμένουν καθαρές από τη ζωονόσο.
Το βέβαιο είναι ότι η τοπική κτηνοτροφία παίρνει αρνητική τροχιά, με τις κοινωνικές και οικονομικές παρενέργειες της κρίσης αυτής να αγγίζουν τελικά το σύνολο της τοπικής κοινωνίας.
Αλέξανδρος Κεσανλής
