Πρόωρη κινητικότητα, διεργασίες και ζυμώσεις εν όψει των αυτοδιοικητικών εκλογών του Νοεμβρίου 2028 – Τα πρόσωπα, οι φιλοδοξίες και οι στόχοι των υποψηφίων
του Δημοσθένη Π. Δούκα
Σε νόμο του κράτους μετατράπηκε ο νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης, ο οποίος υπερψηφίστηκε κατά πλειοψηφία από την Ολομέλεια της Βουλής. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη τομή στον τρόπο ανάδειξης των τοπικών αρχών εδώ και δεκαετίες, καθώς καταργείται η δεύτερη Κυριακή των εκλογών και το αποτέλεσμα θα κρίνεται πλέον σε μία μόνο κάλπη. Ο νόμος δεν περιορίζεται όμως στο εκλογικό σκέλος. Κωδικοποιεί για πρώτη φορά σε ενιαίο κείμενο το σύνολο της νομοθεσίας για δήμους και περιφέρειες, εισάγει τη δυνατότητα ηλεκτρονικής ψήφου και επιφέρει αλλαγές στη διακυβέρνηση, τον έλεγχο και τα οικονομικά της αυτοδιοίκησης.
Σύμφωνα με τις νέες ρυθμίσεις, οι αυτοδιοικητικές εκλογές στους 332 δήμους και τις 13 περιφέρειες της χώρας θα διεξάγονται σταθερά ανά 5 χρόνια, σε έναν γύρο, την τελευταία Κυριακή του Νοεμβρίου, με πρώτη εφαρμογή στις επόμενες αυτοδιοικητικές εκλογές του 2028.
Για τον ψηφοφόρο, η βασική διαδικασία δεν αλλάζει. Θα σταυρώνει τον συνδυασμό, τον δήμαρχο ή τον περιφερειάρχη που προτιμά και αντιστοίχως τους συμβούλους, όπως ακριβώς τους επέλεγε έως σήμερα. Η καινοτομία βρίσκεται στο ίδιο το ψηφοδέλτιο. Στο κάτω μέρος του θα παρατίθενται οι υπόλοιποι συνδυασμοί κατά σειρά ανακήρυξης, ώστε ο εκλογέας, εφόσον το επιθυμεί, να δίνει και εναλλακτική ή συμπληρωματική ψήφο. Με απλά λόγια, ο πολίτης δηλώνει από την πρώτη στιγμή όχι μόνο την πρώτη του επιλογή, αλλά προαιρετικά και τη δεύτερη, εκείνη δηλαδή που με το παλαιό σύστημα θα εξέφραζε στην επαναληπτική ψηφοφορία.
Το κρισιμότερο σημείο του νέου συστήματος είναι ο μηχανισμός ανάδειξης του νικητή. Μετά το κλείσιμο της κάλπης, η καταμέτρηση θα γίνεται όπως έγινε και στις εκλογές του 2023. Αν ο πρώτος σε ψήφους συνδυασμός ξεπεράσει το 42%, εκλέγεται άμεσα δήμαρχος ή περιφερειάρχης, συγκεντρώνοντας τουλάχιστον τα τρία πέμπτα των εδρών, και σε αυτή την περίπτωση η εναλλακτική ψήφος δεν λαμβάνεται καθόλου υπόψη.
Αν όμως κανένας συνδυασμός δεν περάσει τον πήχη του 42%, ενεργοποιείται άμεσα η δεύτερη φάση καταμέτρησης. Σε αυτήν προκρίνονται οι 2 πρώτοι συνδυασμοί, εκείνοι δηλαδή που με το παλαιό σύστημα θα περνούσαν στη δεύτερη Κυριακή, και στις ψήφους που έχουν ήδη συγκεντρώσει προστίθενται οι εναλλακτικές ψήφοι που έχουν λάβει από ψηφοφόρους οι οποίοι ως πρώτη επιλογή στήριξαν συνδυασμούς που δεν προκρίθηκαν. Νικητής αναδεικνύεται ο συνδυασμός που, μετά και τις 2 φάσεις, συγκεντρώνει τις περισσότερες ψήφους.
Χαρακτηριστικό είναι το αριθμητικό παράδειγμα που συνοδεύει την παρουσίαση του νέου συστήματος. Έστω ότι ο συνδυασμός «Α» έλαβε 40%, ο «Β» 36% και οι υπόλοιποι αθροιστικά 24%. Αν από αυτό το 24%, το 5% έδωσε εναλλακτική ψήφο στον «Α», το 10% στον «Β» και το υπόλοιπο 10% δεν επέλεξε κανέναν, το τελικό άθροισμα δίνει στον «Α» 45% και ανακηρύσσει νικητή τον «Β» με 46%. Το παράδειγμα αναδεικνύει και την ουσιαστική διαφορά από το ισχύον καθεστώς: ο συνδυασμός που τερματίζει πρώτος την πρώτη Κυριακή δεν είναι βέβαιο ότι θα αναδειχθεί τελικός νικητής, ακριβώς όπως συνέβαινε και με τους δεύτερους γύρους.
Παράλληλα με τη μεταρρύθμιση του εκλογικού συστήματος, ο νέος Κώδικας εισάγει τη δυνατότητα ηλεκτρονικής ψηφοφορίας σε ειδικά εκλογικά κέντρα, παρουσία δικαστικού αντιπροσώπου, με στόχο την ενίσχυση της νομιμοποίησης των αιρετών αρχών και της συμμετοχής των δημοτών. Η πρόβλεψη αυτή συνδέεται και με το χρόνιο πρόβλημα των ετεροδημοτών, καθώς σύμφωνα με το υπουργείο Εσωτερικών η προσέλευσή τους καθίσταται σχεδόν αδύνατη όταν καλούνται να διανύσουν εκατοντάδες χιλιόμετρα μέσα σε μία εβδομάδα για τη δεύτερη κάλπη.
Οι καινοτόμες αυτές τροποποιήσεις στην εκλογή των Δημάρχων πυροδότησαν πρόωρες και υπόγειες διαδικασίες σε όλους τους Δήμους εν όψει αυτοδιοικητικών εκλογών του ….2028, αφού ο χρόνος είναι πολλές φορές πυκνός και δεν λαμβάνει υπ όψιν την ….μελαγχολία και τον προβληματισμό αυτών που στοχεύουν στην κατάκτηση του δημαρχιακού αξιώματος.
Έτσι και σε τέσσερις Δήμους του Έβρου (εκτός της Αλεξανδρούπολης όπου οι διεργασίες είναι ήδη έντονες και σοβαρές) ξεκίνησαν οι ζυμώσεις και οι υπόγειες διαδρομές για την ανάδειξη των προσώπων που θα ηγηθούν παρατάξεων.
Στο ΔΗΜΟ ΟΡΕΣΤΙΑΔΑΣ δεδομένη είναι η εκ νέου υποψηφιότητα του νυν Δημάρχου Διαμαντή
Παπαδόπουλου, ο οποίος έχει να παρουσιάσει ενδιαφέρον έργο αλλά με κενά σε κάποιους συγκεκριμένους τομείς, που πρέπει να καλύψει στον χρόνο που απομένει.
Ερωτηματικό παραμένει η υποψηφιότητα του πρώην Δημάρχου Βασίλη Μαυρίδη, η εμπλοκή του οποίου στην Περιφέρεια έχει πολλαπλά χαρακτηριστικά.
Μεταξύ των ονομάτων που διακινούνται στη δημόσια σφαίρα είναι αυτά του Αξιώτη Χατζηχαραλάμπους, του λογιστή Γιάννη Καπετανίδη και του καθηγητή-συνδικαλιστή Χαρίλαου Κουσινίδη, ο οποίος ως κοινοτάρχης Καστανεών θεσμοθέτησε το φεστιβάλ του Άρδα.
Μια υποψηφιότητα ,που αν προχωρήσει, θ αλλάξει δραματικά το όλο σκηνικό είναι της Φανής Μπαχαρίδου. Η οποία ως Αντιπεριφερειάρχης Οικονομικών-Πολιτισμού έχει να επιδείξει έντονη παρουσία και κινητικότητα.
Άγνωστο είναι πως θα κινηθεί ένας ισχυρός τοπικός παράγοντας ο ανεξάρτητος σημοτικός σύμβουλος Μιχάλης Στράντζελης.
Στο ΔΗΜΟ ΔΙΔΥΜΟΤΕΙΧΟΥ θα είναι υποψήφιος ο νυν Δήμαρχος Ρωμύλος Χατζηγιάννογλου, στοχεύοντας στην τρίτη πενταετία.
Ο Χρήστος Τοκαμάνης μάλλον αποσύρεται και στη θέση του θα είναι υποψήφιος ο εργολάβος Αθανάσιος Διακάκης, ενώ ετοιμάζεται και ο συνταξιούχος εκπαιδευτικός Τόλης Τσιομπανούδης.
Την υποψηφιότητα του ανακοίνωσε ήδη ο Θεόδωρος Σκίνδρης, ενώ καθοριστικό ρόλο θα έχει η στάση της πρώην Αντιδημάρχου Στέλλας Θεοδοσίου-Ζυγογιάννη, η οποία ανεξαρτητοποιήθηκε από την παράταξη της δημοτικής αρχής του Δήμου Διδυμοτείχου.
Στο ΔΗΜΟ ΣΟΥΦΛΙΟΥ μετά την διαφαινόμενη αποχώρηση του νυν Δημάρχου Παναγιώτη Καλακίκου, η ισχυρή υποψηφιότητα είναι αυτή του νυν Αντιδημάρχου Δημήτρη Δαρούση.
Απέναντι του ίσως βρεθούν ο Σταμάτης Τσιακίρης και ο Βασίλης Δελησταμάτης.
Τέλος στο ΔΗΜΟ ΣΑΜΟΘΡΑΚΗΣ εκτός του γνωστού διπόλου Θανάσης Βίτσας-Νίκος Γαλατούμος, ίσως εμφανισθεί η υποψηφιότητα του Φώτη Φωτεινού, που θ ανατρέψει τα δεδομένα.
