Δημογραφική κατάρρευση στη Θράκη: Η Ροδόπη σε ακραία πληθυσμιακή κρίση

Μόλις 380 γεννήσεις το 2025 – 3,3 θάνατοι ανά γέννηση και συρρίκνωση 56% στη δεκαετία – Χρειάζονται άμεσες στοχευμένες παρεμβάσεις για την αναστροφή της δημογραφικής κατάστασης

Η δημογραφική κατάρρευση στην Ελλάδα δεν αποτελεί πλέον μια αφηρημένη εθνική στατιστική. Τα επίσημα στοιχεία του Στατιστικού Ληξιαρχικών Πράξεων του Υπουργείου Εσωτερικών, τα οποία μόλις δημοσιεύτηκαν για το 2025, καταγράφουν μόλις 66.532 γεννήσεις έναντι 69.675 το 2024 σε όλη τη χώρα. Μια μείωση δηλαδή κατά 4,5% σε ένα μόνο έτος. Μια μείωση, όμως, που δεν πλήττει με την ίδια ένταση όλες τις περιοχές της χώρας.

Υπάρχουν ολόκληρες Περιφέρειες, οι οποίες δεν βρίσκονται απλώς σε τροχιά πληθυσμιακής συρρίκνωσης, αλλά σε φάση ανοικτής δημογραφικής κρίσης, όπως αυτή της Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης (ΑΜΘ), την οποία μελετούμε σήμερα, αφού: Το 2025 καταγράφηκαν σε ολόκληρη την ΑΜΘ μόλις 3.154 γεννήσεις, έναντι 4.950 το 2015. Μέσα σε μία μόνο δεκαετία, η Περιφέρεια φαίνεται να έχασε πάνω από το 36% των γεννήσεών της.

Μια Περιφέρεια η οποία καταγράφει πλέον λιγότερες γεννήσεις από όσες καταγράφει μόνη της η Περιφερειακή Ενότητα Λάρισας (3.155), παρότι η τελευταία διαθέτει αριθμητικά λιγότερο από τον μισό πληθυσμό της ΑΜΘ. Ένα πολύ χαρακτηριστικό παράδειγμα προκειμένου να αντιληφθούμε το μέγεθος του προβλήματος.

Όμως τα πράγματα γίνονται ακόμη χειρότερα όταν εξετάσουμε και συγκρίνουμε τα στοιχεία ανά Περιφερειακή Ενότητα. Τότε θα δούμε πως η Περιφερειακή Ενότητα Ροδόπης φαίνεται να εξελίσσεται πλέον σε ακραία περίπτωση, ξεφεύγοντας από τα όρια της «αρνητικής τάσης» και περνώντας πλέον σε επίπεδα που απειλούν άμεσα την κοινωνική, οικονομική και αναπτυξιακή της βιωσιμότητα.

Η ΠΕ Ροδόπης βρίσκεται για ακόμη μία χρονιά (όπως και το 2024) μακράν στη δυσμενέστερη θέση μεταξύ όλων των Περιφερειακών Ενοτήτων της ΑΜΘ, με μόλις 380 γεννήσεις το 2025 και πολύ, πολύ μακριά από τις 870 το 2015. Μια μείωση δηλαδή της τάξης του 56,3%, έναντι 41% της Δράμας, 33,6% της Ξάνθης, 30,6% του Έβρου και 26,5% της Καβάλας. Πρόκειται για μια καθολική πτώση, με διαφορετικές ταχύτητες, αλλά με κοινή κατάληξη.

Από τα δεδομένα επίσης του πίνακα γεννήσεων της χώρας προκύπτει ένα ακόμη αξιοσημείωτο γεγονός. Οι Περιφερειακές Ενότητες με τις υψηλότερες γεννήσεις ανά 100.000 κατοίκους δεν είναι ούτε η Αττική ούτε η Θεσσαλονίκη, αλλά Περιφερειακές Ενότητες με μεσαίο πληθυσμό, όπως οι Ενότητες της Λάρισας, των Ιωαννίνων, του Ηρακλείου και της Αχαΐας. Αυτό δείχνει πως περιοχές της επαρχίας που διαθέτουν καλές υποδομές σε πολλούς τομείς και παρουσιάζουν παράλληλα μεγάλη οικονομική δραστηριότητα, έχουν και την υψηλότερη αναλογία γεννήσεων.

Ας δούμε όμως τα στοιχεία. Σε μια χώρα που κινήθηκε το 2025 με μέσο όρο γεννήσεων 634,7 ανά 100.000 κατοίκους, πού βρίσκονται αυτές οι Ενότητες και πού αυτές της ΑΜΘ. Η ΠΕ Λάρισας οδηγεί την κούρσα με 1.173 γεννήσεις ανά 100.000 κατοίκους και ακολουθεί η ΠΕ Ιωαννίνων με 1.058,6, η ΠΕ Αχαΐας με 989,9 και η ΠΕ Ηρακλείου με 967,4.

Στον αντίποδα, για την ΑΜΘ βρίσκουμε την ΠΕ Ξάνθης με 641,4, την ΠΕ Καβάλας–Θάσου με 637,3, την ΠΕ Έβρου με 633,8, την ΠΕ Δράμας με 470,9 και ουραγό για ακόμη μία χρονιά την ΠΕ Ροδόπης με μόλις 364,5.

·       Θάνατοι-Γεννήσεις. Ένα μη αναστρέψιμο ισοζύγιο

Το 2025 η ΑΜΘ κατέγραψε 7.425 θανάτους έναντι μόλις 3.154 γεννήσεων, δηλαδή για κάθε 2,3 θανάτους αντιστοιχεί μία γέννηση. Το φυσικό ισοζύγιο συνεχίζει να είναι αρνητικό και για το 2025 κατά 4.271 άτομα.

Η εικόνα ανά Περιφερειακή Ενότητα είναι αποκαρδιωτική: 

ΠΕ Ροδόπης: 3,3 θάνατοι για κάθε γέννηση.
ΠΕ Δράμας: 3,3 θάνατοι για κάθε γέννηση.
ΠΕ Έβρου: 2,26. 
ΠΕ Καβάλας: 2,14. 
ΠΕ Ξάνθης: 1,6.

Η Ροδόπη και η Δράμα φαίνεται να εμφανίζουν χαρακτηριστικά πληθυσμιακής αποσύνθεσης, καθώς ακόμη και αν σήμερα μηδενιζόταν πλήρως η μετανάστευση, η φυσική μείωση από μόνη της δείχνει να αρκεί για να τις οδηγήσει σε δραματική συρρίκνωση.

·       Όταν το δημογραφικό παύει να είναι «πρόβλημα»

Τα στοιχεία του 2025 δείχνουν καθαρά ότι για την ΑΜΘ και ιδιαίτερα για τη Ροδόπη το δημογραφικό δεν είναι πλέον ένα μακροπρόθεσμο ζήτημα σχεδιασμού. Είναι παρόν, πιεστικό και μετρήσιμο πρόβλημα επιβίωσης.

Η απώλεια γεννήσεων δεν σημαίνει απλώς λιγότερα παιδιά στα σχολεία. Σημαίνει πολλά περισσότερα, όπως: Επιτάχυνση της γήρανσης του πληθυσμού, αποδυνάμωση της τοπικής αγοράς εργασίας, μείωση της παραγωγικής βάσης, αυξανόμενη πίεση στα συστήματα υγείας και κοινωνικής πρόνοιας, αλλά και υποβάθμιση της γεωπολιτικής και αναπτυξιακής σημασίας μιας ακριτικής περιοχής.

Τα στοιχεία δείχνουν με τον πιο χαρακτηριστικό τρόπο την ένταση της δημογραφικής κρίσης στην Περιφέρεια, υπογραμμίζοντας παράλληλα την ανάγκη άμεσων και στοχευμένων παρεμβάσεων.

Αξίζει να σημειωθεί εδώ ότι για τη Ροδόπη, τη Θράκη αλλά και όλη την ΑΜΘ δεν απουσίασαν από μέρους μας ούτε η τεκμηρίωση ούτε και οι προτάσεις, αφού έχουν κατατεθεί μέσω δημοσιεύσεων τα τελευταία δύο χρόνια από τον Σύλλογο Κρυονερίου Ροδόπης στον δημόσιο διάλογο σειρά τέτοιων μικρών μελετών–ερευνών, οι οποίες βασίστηκαν σε επίσημα στοιχεία της Πολιτείας, αλλά και ένας ολοκληρωμένος «Οδικός Χάρτης Δράσης για τη Δημογραφική και Αναπτυξιακή Ανάταξη της Θράκης».

Ένας Οδικός Χάρτης προκειμένου να λειτουργήσει ως βάση συζήτησης και για την ανάταξη οικισμών της περιοχής που βιώνουν έντονη πληθυσμιακή αποψίλωση αλλά και φαινόμενα ενός ιδιότυπου εποικισμού, προτείνοντας στοχευμένες, ρεαλιστικές παρεμβάσεις, συμπληρωματικές των πορισμάτων των διακομματικών επιτροπών και των προτάσεων τοπικών φορέων. Προτάσεις που έχουν αποσταλεί σε κάθε αρμόδιο φορέα και Υπουργείο της Πολιτείας, αλλά και σε τοπικούς φορείς και την αυτοδιοίκηση Α και Β βαθμού της Ροδόπης, αλλά και του Έβρου, αναμένοντας επιτέλους να αναληφθούν πρωτοβουλίες.

Τα συμπεράσματα του άρθρου βασίζονται στα επίσημα στοιχεία του Στατιστικού Ληξιαρχικών Πράξεων ΠΣΜΗΠΟΛ του Υπουργείου Εσωτερικών.

Στοιχεία που αποτυπώνουν το μέγεθος της δημογραφικής κρίσης για την Ανατολική Μακεδονία και Θράκη.

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΟ ΛΗΞΙΑΡΧΙΚΩΝ ΠΡΑΞΕΩΝ (ΓΕΝΝΗΣΕΩΝ) 

(Τελευταία ενημέρωση 02-01-2026, 11:01)

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΟ ΛΗΞΙΑΡΧΙΚΩΝ ΠΡΑΞΕΩΝ (ΓΕΝΝΗΣΕΩΝ – ΘΑΝΑΤΩΝ) 

(Τελευταία ενημέρωση 02-01-2026, 11:01)

fonirodopis.gr

Γιώργος Καρακωστίδης