Στις 12 Ιουλίου 1913 – Τα γεγονότα μετά από αυτήν
- του Βασίλειου Ναζλή
Η’ Μέρος
– Η Ελλάδα, για να αποκρούσει τα όσα συκοφαντικά διαδόθηκαν στην Σόφια στις Δυνάμεις, ότι συνεννοείται με τους Τούρκους, αποδέχθηκε την πρόταση παράτασης της κατοχής που της έκαναν,για τα εδάφη της Θράκης που θα παραχωρούσαν στην Βουλγαρία, χωρίς να έχει καμμιά υποχρέωση.
– Με τον τρόπο αυτό, θα απέφευγε την ανακατάληψη του Δεδέαγατς, Γκιουμουλτζίνας (Κομοτηνής) και Πόρτο Λάγος, από τον τουρκικό στρατό.
– Η Βουλγαρία, κατά το ολιγόμηνο διάστημα της κατοχής των μερών αυτών, έδειξε τον χειρότερό εαυτό της και οι κάτοικοι τους σχημάτισαν τις πιο απαίσιες εντυπώσεις για την διοίκηση τους.
– Η ιδέα της επανόδου των βουλγαρικών στρατευμάτων, προξένησε τον τρόμο σε όλους τους κατοίκους της Θράκης.Όσες επίσημες εκθέσεις, έρχονται στο φως κάθε μέρα, αναφέρουν γεγονότα και πράξεις απίστευτης θηριωδίας.
– Η Ευρώπη, εφ’ όσον, ζήτησε να δοθεί μέρος της Θράκης στους Βουλγάρους, η Ελλάδα δεν θα είναι αυτή, που θα αντιδράσει στην επιθυμία της αυτή.
– Για το ζήτημα αυτό, φαίνεται ότι επιτεύχθηκε προσωρινή ανακωχή και η Τουρκία σταμάτησε την προέλαση της, πέραν του Εβρου ποταμού, προς τα Δυτικά και η Ρωσία την απειλή πολέμου. Το πολιτικό θερμόμετρο δείχνει προς το παρόν, ότι ο Εβρος είναι το σημείο, πέραν του οποίου αυξάνονται οι κίνδυνοι.
– Η Τουρκία είναι διατιθέμενη να τον αναγνωρίσει ως σύνορο, κρατώντας την Αδριανούπολη και αφήνει ελεύθερη έξοδο στους Βουλγάρους στο Αιγαίο.
– Αντίθετα με ότι συνέβη στο εσωτερικό της Μακεδονίας και της Θράκης, οι Βούλγαροι θα επιδιώξουν να φανούν μετριοπαθέστατοι προς τους Ελληνες και τους Μουσουλμάνους, γιατί κάτω από τα μάτια των ξένων, δεν επιθυμούν να δώσουν σοβαρά δείγματα της κακίας και του μίσους τους.
– Η μετάβαση του ΜΠΑΟΥΤΣΕΡ (**) στο Λονδίνο, θα συντελέσει, ώστε μετά από λίγο, ολόκληρη η Αγγλία να πιστέψει, ότι τις φρικαλεότητες και τις σφαγές τις έκαναν οι Ελληνες. Μέχρι σήμερα ο αγγλικός τύπος, δεν εξέφρασε καμμιά αντίθετη άποψη για την γνώμη αυτή.
– Ο ΜΠΑΟΥΤΣΕΡ, δημοσιογράφος των “ΤάΪμς” του Λονδίνου, φρόντισε να ρίξει την ευθύνη σε όλους τους εμπόλεμους, αν και υπάρχουν επίσημες εκθέσεις, αυστριακές, γαλλικές, γερμανικές ακόμη και ρώσικες, που επιρρίπτουν στους Βουλγάρους, ολόκληρη την ευθύνη των πράξεων τους. Η Αγγλία μόνο θέλησε να μείνει τυφλή και χωρίς σοβαρή μελέτη των γεγονότων.
– Το Διεθνές Ταμείο υπέρ της Ειρήνης, τώρα που εξαλείφτηκε και το τελευταίο ίχνος των ωμοτήτων, ξύπνησε από τον λήθαργο του και σχημάτισε επιτροπή, όπου συμμετέχει ένας βουλγαρόφιλος και κακής πίστης Αγγλος δημοσιογράφος ο ΜΠΡΑΪΛΣΦΟΡΔ.
– Τι κρίμα!!! ξεχάστηκαν ο ΜΠΟΥΞΤΟΝ και ΜΠΑΟΥΤΣΕΡ!! Ουδέποτε καλλιεργήθηκε τέτοιο κατάλληλο έδαφος, για να δεχτεί τις διαστροφές και τα ψεύδη της φιλοβουλγαρικής συμμορίας.
ΕΜΠΡΟΣ 10-8-1913.
* – Η ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΤΟΥ ΔΕΔΕΑΓΑΤΣ ΣΤΟΥΣ ΒΟΥΛΓΑΡΟΥΣ.
– Η εφημερίδα “ΗΜΕΡΗΣΙΟΣ ΤΗΛΕΓΡΑΦΟΣ” του Λονδίνου, πήρε τηλεγράφημα από τον ανταποκριτή της στην Θεσσαλονίκη, που έλεγε ότι το ελληνικό άγημα που βρισκόταν στο Δεδέαγατς, αποτελούμενο από 1.500 άνδρες, επιβιβάστηκε στο θωρηκτό “ΣΠΕΤΣΕΣ” και ετοιμαζόταν να αναχωρήσει.
– Διατάχθηκε με τηλεγράφημα από την Θεσσαλονίκη, να ματαιώσει την αναχώρηση του μέχρι την άφιξη του βουλγάρικου στρατού, που θα του παραδώσει την πόλη, καίτοι η πόλη εγκαταλήφτεικε από τους κατοίκους του.
Το άγημα, κατά το μεγαλύτερο μέρος του παρέμεινε στο Δεδέαγατς, περιμένοντας την άφιξη του τακτικού βουλγάρικου στρατού.
– Ανέφερε ότι η πόλη του Δεδέαγατς, παρουσιάζει θέαμα ερήμωσης, όλα τα σπίτια κλειδώθηκαν και όλες οι οικογένειες έφυγαν, αφού πήραν μαζί τους όσα από τα έπιπλα μπορούσαν να μεταφέρουν. Οι δρόμοι είναι εντελώς άδειοι από πολίτες.
– Τα καφενεία και τα καταστήματα έκλεισαν και απλώνεται μια εικόνα πένθους, που διακόπτεται από την ζωηρότητα των Ελλήνων ναυτών του αγήματος. “ΕΜΠΡΟΣ 10-8-1913.
* Οι εφημερίδες της Κωνσταντινούπολης, δημοσίευσαν πληροφορίες ότι ο Ανώτερος Αρχηγός των Ελληνικών στρατευμάτων του Δεδέαγατς, δήθεν έκανε πρόταση προς τον διοικητή των Τουρκικών στρατευμάτων στην Αίνο, να καταλάβει την περιοχή που εκκενώνουν οι Ελληνες.
Οι πληροφορίες αυτές ήταν ανυπόστατες και διαψεύστηκαν αμέσως.” ΕΜΠΡΟΣ 10-8-1913
* – Η ΣΑΜΟΘΡΑΚΗ ΓΕΜΑΤΗ ΑΠΟ ΠΡΟΣΦΥΓΕΣ.
– Τηλεγραφήματα από την Σαμοθράκη, της 7ης Αυγούστου 1913, ανέφεραν, ότι ολόκληρος στολίσκος από μικρά πλοιάρια κατέπλευσε στην Σαμοθράκη από τα θρακικά παράλια του Αιγαίου, όπου επέβαιναν περίπου 2.000 Ελληνες, που εγκατέλειψαν τα χωριά τους, που θα περιερχόταν στην βουλγαρική κυριαρχία και ζήτησαν άσυλο και προστασία από τις ελληνικές αρχές της Σαμοθράκης.
– Η κατάσταση τους είναι αξιοθρήνητη, δεδομένου ότι έχασαν κάθε ακίνητη περιουσία, για να αποφύγουν το βουλγάρικο μαχαίρι. “ΕΜΠΡΟΣ 8-8-1913”.
* ΕΡΗΜΩΣΗ ΤΟΥ ΔΕΔΕΑΓΑΤΣ. Ο ΙΣΤΟΡΙΚΟΣ ΛΕΜΒΟΥΧΟΣ.
– Την 10η Αυγούστου 1913, με το επίτακτο ατμόπλοιο «ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ» πολυάριθμοι επιβάτες από το Δεδεάγατς, μέσω Καβάλας, αποβιβάστηκαν στον Πειραιά.
Αυτοί με μελαγχολικές λεπτομέρειες, περιέγραψαν την παραμονή της ανακατάληψης του Δεδέαγατς, από τους Βουλγάρου,
– Οι ομογενείς αυτοί αναχώρησαν μόλις πριν τρείς μέρες από εκεί λίγο πριν την παράδοση της πόλης από τις ελληνικές αρχές.
– Είπαν, μόλις έγινε γνωστό, ότι ο ελληνικός στρατός θα παρέδινε την ελληνικώτατη αυτή πόλη, όλοι οι κάτοικοι της, Ελληνες και Μουσουλμάνοι, άρχισαν να φεύγουν οικογενειακά, με όλες τις αποσκευές τους, σαν να περίμεναν την χολέρα ή την πανούκλα.
– Μελαγχολικές στρατιές μεταναστών, που εγκατέλειπαν τα σπίτια τους και τα κτήματα τους, κατευθύνθηκαν στην Καβάλα, στην Θάσο, την Σαμοθράκη και σε όλες τις κοντινές ελληνικές πόλεις.
– Ατμόπλοια και ιστιοφόρα, άμαξες και κάρα, μεταφέρουν τα καραβάνια των άτυχων εκπατριζομένων, που εμφανίζουν μια εικόνα πένθιμη και τόσο σπαρακτική, ώστε και οι ίδιοι πρόξενοι δακρύζουν από την συγκίνηση…
– Στην ανθηρή άλλοτε παραθαλάσσια πόλη της Θράκης, δεν έμειναν παρά μόνο οι πρόξενοι των Δυνάμεων, το ελληνικό ναυτικό άγημα , που θα παραδώσει την πόλη στο βουλγάρικο στρατό και ένας γερό λεμβούχος ομογενής ο ΘΕΟΔΩΡΟΥ Ιωάννης, που θα μείνει στην ιστορία, γιατί απέμεινε να θρηνεί τα συλλογικά μοιρολόγια των εκπατρισθέντων συμπατριωτών του”.
ΕΜΠΡΟΣ 11-8-1913.
* ΟΙ ΒΟΥΛΓΑΡΟΙ ΣΤΟ ΔΕΔΕΑΓΑΤΣ. ΜΕΤΟΙΚΕΣΙΑ ΕΛΛΗΝΩΝ ΚΑΙ ΜΟΥΣΟΥΛΜΑΝΩΝ.
– Η Νομαρχία Αδριανούπολης έστειλε προς το Τουρκικό Υπουργείο Εσωτερικών, το παρακάτω τηλεγράφημα.
“Ο Ελληνας Μητροπολίτης του Δεδέαγατς, προσκάλεσε τους Ελληνες και Μουσουλμάνους της πόλης και τους συνέστησε να εγκαταλείψουν την πόλη γιατί την Παρασκευή έρχονται οι Βούλγαροι και ότι αυτός την Πέμπτη θα εγκαταλείψει το Δεδέαγατς. Ο Μητροπολίτης, προσκάλεσε στο Δεδέαγατς και τον αρχιερατικό Επίτροπο της Αδριανούπολης.
– Κάθε μέρα φθάνουν εδώ με βάρκες μουσουλμάνοι πρόσφυγες.
Στην προκυμαία του Δεδέαγατς βρίσκονται συσσωρευμένοι πολλοί μουσουλμανοι.
– Αύριο στέλνω στο Δεδέαγατς, όλες τις βάρκες που υπάρχουν στην Αδριανούπολη.
Την Τρίτη (13/8), Τετάρτη (14/8) και Πέμπτη (15/8), θα είναι δυνατή η μεταφορά τους.
Όσους έρχονται διά ξηράς, τους εγκαθιστώ προς το δικό μας μέρος. Κατασκεύασα σχεδίες και σε ένα μέρος γέφυρα και έτσι μεταφέρθηκαν πολλά ζώα.
– Σύμφωνα με διηγήσεις των προσφύγων από την Γκιουμουλτζίνα, οι Βούλγαροι, αφού ατίμασαν τις γυναίκες, άρχισαν ανεξέλεγκτα τις σφαγές των ανδρών.
Παρακαλώ, να προβείτε στα απαραίτητα διαβήματα και να στείλετα στα κοντινότερα μέρη , το δυνατόν το γρηγορώτερο μεγάλα πλοία στο Δεδέαγατς και στο Κάραγατς (προάστειο της Αδριανούπολης δίπλα στον ποταμό Έβρο). “ΕΜΠΡΟΣ”12-8-1913.
* ΟΙ ΠΡΟΞΕΝΟΙ ΤΟΥ ΔΕΔΕΑΓΑΤΣ ΦΟΒΟΥΝΤΑΙ ΤΟΥΣ ΚΟΜΙΤΑΤΖΗΔΕΣ.
– Σύμφωνα με χθεσινές (13/8) πληροφορίες οι πρόξενοι στο Δεδέαγατς, της Γερμανίας, Ιταλίας, Αυστρουγγαρίας, μέσω των συναδέλφων τους στην Θεσσαλονίκη, έστειλαν τηλεγράφημα στα προξενεία των Δυνάμεων στην Κωνσταντινούπολη με το εξής περιεχόμενο.
” Επιβεβαιώνουμε το από 6/19ης Αυγούστου τηλεγράφημα μας, με το οποίο ο εδώ Ελληνικός Στρατός και οι ναυτικές αρχές πήραν εντολή για εκκένωση οριστικά της πόλης το απόγευμα της Πέμπτης 15/28ης Αυγούστου.
– Η πόλη είναι σχεδόν έρημη, παρέμειναν ελάχιστοι μόνο κάτοικοι και μερικοί ξένοι υπάλληλοι.
Κατά συνέπεια, οι υπήκοοι μας, μόλις αποχωρήσει ο Ελληνικό-ς στρατός θα βρεθούν στην διάθεση των κομιτατζήδων κσι των βασιβουζούκων.
– Σας κάνουμε ιδιαίτερη μνεία το γεγονός ότι ήδη στην Ξάνθη και στην Γκιουμουλτζίνα, όπου δεν υπάρχει Βουλγάρικος στρατός, έλαβαν χώρα λεηλασίες.
Υπό τέτοιες συνθήκες, ζητάμε επειγόντως την βοήθεια σας, για την προστασία των υπηκόων μας από την 15η Αυγούστου, όταν θα αποχωρήσουν τα Ελληνικά στρατεύματα. ΕΜΠΡΟΣ 14-8-1913.
* * *
ΥΣΤΕΡΟΓΡΑΦΟ
Οι αναφερόμενοι στην εφημερίδα ΕΜΠΡΟΣ της 18-8-1913, ΜΠΑΟΥΤΣΕΡ ΜΠΡΑΪΛΣΦΟΡΝ και ΜΠΟΥΞΤΟΝ, ήταν Αγγλοι δημοσιογράφοι, που με ανταποκρίσεις τους μετέφεραν φιλοβουλγαρικές θέσεις στον αγγλικό τύπο.
* Ο Μπάουτσερ Τζέϊμς ήταν ανταποκριτής των “ΤΑΪΜΣ” του Λονδίνου, με έδρα την Σόφια, ανθέλληνας στο έπακρο ,φιλοβούλγαρος και μετέδιδε ότι οι ελληνές έσφαζαν Βουλγάρους στο Δοξάτο Δράμας, ενώ έγινε το ακριβώς αντίθετο.
Γεννήθηκε στην Ιρλανδία το 1850 και πέθανε το 1920 στην Σόφια, όπου και τάφηκε, στο μοναστήρι της Ρίλας και η κορυφή του πήρε το όνομα του, ως και λεωφόρος της Σόφιας και το μετρό και δόθηκε το όνομα του σε δρόμους και σε πολλές άλλες πόλεις.
Τότε του δόθηκε το προσωνύμιο “ο Ιρλανδός με την βουλγάρικη καρδιά”.
Υπήρξε σύμβουλος του Βούλγαρου βασιλιά Φερδινάνδου.
* Ο ΜΡΕΪΛΣΦΟΡΝΤ Χένρι Νόελ 1883-1959, υπήρξε αριστερός δημοσιογράφος.
Το 1903 έγραψε το βιβλίο “Μακεδονία, οι φυλές και το μέλλον της”, όπου υιοθέτησε την βουλγαρική άποψη και στάση.
* Η Βρετανία υποστήριξε την δημιουργία οργανώσεων για ανθρωπιστική βοήθεια στους λαούς των Βαλκανίων.
Οι δημοσιογράφοι ΜΠΑΨΤΟΝ Νοέλ και Τσάρλς το 1903, δημιούργησαν την “Βαλκανική επιτροπή”, με διάφορες προσωπικότητες και ακαδημαϊκούς από Γαλλία, Μεγ. Βρετανία, ΗΠΑ, Γερμανία, Αυστρία, Ρωσία.
Μέλη της πήγαν στις εμπλεκόμενες περιοχές το 1908, 1909 και 1913, για συλλογή μαρτυριών για ωμότητες κατά αμάχων, με το συμπέρασμα ότι όλοι διέπραξαν ωμότητες.
Η επιτροπή τον Ιούλιο του 1913, διερεύνησε τα αίτια της διεξαγωγής των βαλκανικών πολέμων.
Μετά την εξέγερση του ΙΛΙΝΤΕΝ το 1903, η επιτροπή, πραγματοποίησε πάνω από 300 δημόσιες συναντήσεις σε όλη την Βρετανία και καυχόταν ότι η κοινή γνώμη, πλην ελάχιστων εξαιρέσεων, συμφωνούσε με τα πορίσματα της.
*** (τα πορίσματα αυτά με την καθοδήγηση των ανωτέρω ήταν καταδικαστικά και για την Ελλάδα .
Ευτυχώς, υπήρξε και ο Γάλλος δημοσιογράφος ΠΑΓΓΙΑΡΕΣ, που κινήθηκε σε ολόκληρη την επίδικη περιοχή της Μακεδονίας την περίοδο εκείνη και με ανταποκρίσεις του, μετέφερε τα πραγματικά γεγονότα σε βάρος τωνΕλλήνων και το 1908, εξέδωσε το βιβλίο “Η ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΗ ΘΥΕΛΛΑ” και άρχισε να αλλάζει η κοινή γνώμη της Ευρώπης, μετά την συστηματική διαστρέβλωση των γεγονότων δοσμένα υπό την φιλοβουλγαρική οπτική).***
Συνιστώ όσους ενδιαφέρονται να αναζητήσουν το βιβλίο αυτό να φωτιστούν… Αν και είναι πλέον εκτός παραγωγής.
