9.4 C
Alexandroupoli
Πέμπτη, 9 Απριλίου, 2020

ΤΟ ΟΛΟΚΑΥΤΩΜΑ ΤΗΣ ΣΑΜΟΘΡΑΚΗΣ ΕΙΝΑΙ ΑΚΟΜΑ ΑΓΝΩΣΤΟ

1η Σεπτεμβρίου 1821: Ημέρα πένθους για την Σαμοθράκη – “Σε μια μεριά που λέγεται Εφκάς… οι Τούρκοι τους έσφαξαν όλους” – Μόλις το 1980 η Ακαδημία Αθηνών αναγνώρισε το ολοκαύτωμα !!!

neomartires-samothrakissfagi

«Σε μια μεριά που λέγεται Εφκάς….τους έσφαξαν όλους.

Τρεις μέρες βάσταξε το μακελειό….

Μπήκαν στη Χώρα οι Τούρκοι….γυρεύοντας παντού ανθρώπους, έμπαιναν στα σπίτια και τα ρήμαζαν…

Στην εκκλησία μπήκαν τύφλωσαν τους Αγίους, ….κ΄ένας με τη λόγχη του τρύπησε το Ευαγγέλιο…

Στην Πόλη πήραν πολλούς και πολλές και τούρκεψαν…

Εφτά, οχτώ χρόνια έμεινε σχεδόν έρημο το νησί… »

Ίωνας Δραγούμης «Σαμοθράκη» Αθήνα 1910, σ. 29-30.

***

Η 1η Σεπτεμβρίου ιερή ιστορική ημέρα.Τιμούμε τους νεκρούς του Ολοκαυτώματος της Σαμοθράκης , όταν οι Τούρκοι στην τοποθεσία “Φκας” έσφαξαν το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού του νησιού.

“Το ολοκαύτωμα της Σαμοθράκης παρέμεινε άγνωστο… αναγνωρίστηκε από την Ακαδημία των Αθηνών μόλις το 1980.

Η Σαμοθράκη αποτελεί ακόμη ένα μέρος της Θράκης, το οποίο είναι άγνωστο στο ευρύ κοινό, παρά τη μεγάλη προσφορά του στον ελληνικό και παγκόσμιο πολιτισμό, από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα.

Το νησί ήταν ένας χώρος, μία ολόκληρη φιλοσοφία της ζωής, μία αντίληψη για την επικοινωνία ανθρώπων και εμπορευμάτων.

Η ανάπτυξη της Σαμοθράκης και τα «Σαμοθραείκια τείχη», οι πόλεις που δημιούργησε στα απέναντι Θρακικά παράλια, τα Καβείρια Μυστήρια, η έλευση του Απόστολου Παύλου στο νησί ως πρώτο ευρωπαϊκό έδαφος, και φυσικά η Νίκη της Σαμοθράκης, είναι μερικά από τα δεδομένα, για τα οποία είναι γνωστή η Σαμοθράκη.

Το νησί όμως έχει και μία πτυχή της ιστορίας της, άγνωστη και λησμονημένη.

Η Σαμοθράκη από το 1459 ήταν… …υπόδουλη με έντονη την οθωμανική παρουσία.

Η κήρυξη της επανάστασης στη Σαμοθράκη από τους τοπικά μυημένα μέλη στη Φιλική Εταιρεία, ακολούθησε ο γενικός ξεσηκωμός των Ελλήνων.

Η αντίδραση από τους Οθωμανούς ήρθε το Σεπτέμβριο του 1821, την 1η του μηνός, την «πρωτοσταυρινιά» όπως λένε οι ντόπιοι, όταν αποβιβάστηκαν δύο χιλιάδες στρατιώτες.

Η καταστροφή ήταν ολοκληρωτική. Η Σαμοθράκη μετατράπηκε σε κέντρο λεηλασίας, ζώνη θανάτου και ερείπια, και το νησί έμεινε ακατοίκητο για έξι χρόνια.

Εφτακόσιοι από τους κατοίκους που είχαν καταφύγει στα βουνά, οι Οθωμανοί, τους έφεραν πίσω με δόλο δίνοντάς τους την εντύπωση ότι θα τους δώσουν χάρη.

Όμως στην τοποθεσία «Εφκάς» στο κάστρο της πρωτεύουσας, της Χώρας, τους δολοφόνησαν όλους.

Από τη μαζική αυτή δολοφονία, επέζησαν σύμφωνα με μαρτυρίες ξένων περιηγητών και του Σαμοθρακρακίτη ιερέα Γ. Μανωλάκη από 25 έως 30 οικογένειες, οι οποίες ζούσαν τα επόμενα χρόνια σε άθλια κατάσταση.

Σημαντική μαρτυρία για το ολοκαύτωμα αποτελεί το έργο του Ίωνος Δραγούμη «Σαμοθράκη», ο οποίος διέσωσε το συμβάν, αλλά και την αναφορά για το τρυπημένο Ευαγγέλιο της εκκλησίας της Παναγίας στη Χώρα, το οποίο φυλάσσεται στο Εθνολογικό Μουσείο.

Όσοι σώθηκαν από τους 15.000 κατοίκους πουλήθηκαν σαν σκλάβοι.

Σημαντική παράμετρος του ολοκαυτώματος αποτελεί και ο βίαιος εξισλαμισμός πολλών Σαμοθρακιτών, που κατέληξαν όπως αναφέραμε δούλοι.

Πέντε από τους επιζώντες του ολοκαυτώματος γύρισαν το 1837 στη Σαμοθράκη και επέστρεψαν στην αρχική τους θρησκεία.

Για αυτό το λόγο βασανίστηκαν και θανατώθηκαν στην απέναντι Θρακική ακτή όπου μεταφέρθηκαν στο χωριό Μάκρη της Αλεξανδρούπολης.

Η μνήμη τους τιμάται την Κυριακή του Θωμά και αποτελούν τους πέντε νεομάρτυρες (Μανουήλ Παλογούδας, Μιχαήλ Κύπριος, Θεόδωρος Δημ. Καλάκου, Γεώργιος Κουρούνης και Γεώργιος), τα λείψανα των οποίων υπάρχουν στην εκκλησία της Παναγίας στη Χώρα και στις εικόνες στις εκκλησίες του νησιού απεικονίζονται με φουστανέλες.

Το ολοκαύτωμα της Σαμοθράκης παρέμεινε άγνωστο και η τυπική αναφορά στη θυσία των κατοίκων της στην εθνική παλιγγενεσία, αναγνωρίστηκε από την Ακαδημία των Αθηνών μόλις το 1980.

Την καταστροφή της Σαμοθράκης την απεικόνισε πολύ χαρακτηριστικά ο Γάλλος Αύγουστος Βινσόν (Αuguste Vinchon) ο οποίος λίγο αργότερα ζωγράφισε ένα πίνακα με θέμα τη σφαγή της Σαμοθράκης, που βρίσκεται στο Λούβρο.

Το ολοκαύτωμα της Σαμοθράκης αποτελεί μία άγνωστη πτυχή της ιστορίας μας και οφείλουν οι χιλιάδες επισκέπτες του νησιού να το γνωρίσουν, και οι αρκετοί ερευνητές που ασχολούνται με αυτό, να το αναδείξουν περισσότερο.

Η συνέχεια θα πρέπει να είναι ακόμη πλούσια, το οφείλουμε στους νέους ανθρώπους που θυσιάστηκαν το Σεπτέμβριο του 1821 και αργότερα, για ελευθερία σώματος και πνεύματος.

Φάνης Μαλκίδης

Για το Ολοκαύτωμα της Σαμοθράκης περισσότερα στο Δορδανάς Σ- Μαλκίδης Θ. (επιμέλεια) Σαμοθράκη: Ιστορία- Αρχαιολογία- Πολιτισμός. Πρακτικά Επιστημονικού Συνεδρίου. Θεσσαλονίκη: εκδόσεις Επίκεντρο 2008.

 

 

 

 

 

Latest News

Όταν η επιδημία της Πανώλης επέτρεψε την εξάπλωση του Ισλάμ

Ένα Ιστορικό γεγονός, που δεν είναι ευρύτερα γνωστό – Το 542 μ.Χ. πέθανε από την Πανώλη το...

Έκπτωση 50%από ΔΕΥΑΑ για υιοθεσία αδέσποτων

Προσπάθεια του Δήμου Αλεξανδρούπολης να περιοριστεί η εγκατάλειψη των σκυλιών στους δρόμους Τα ζώα...

ΓΙΑ ΝΑ ΜΕΙΝΕΙ ΖΩΝΤΑΝΗ Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΤΟΥ ΕΒΡΟΥ

Συγκεκριμένες παρεμβάσεις πρέπει να γίνουν για τον ακριτικό Νομό μας, που μετά την Κρίση στον «φράχτη», δοκιμάζεται σήμερα από τον κορωνοϊό –...

Πολλά νερά κατεβαίνουν στον Άρδα από Βουλγαρία

Μετά τις έντονες βροχοπτώσεις – Σε κατάσταση επιφυλακής οι Υπηρεσίες του Ν. Έβρου Οι...

Και τα καφενεδάκια στα του Έβρου χρειάζονται στήριξη

Η περίπτωση της Αγρότισσας που είναι ιδιοκτήτρια Καφενείου στην Καβησσό Με επιστολή του προς...

More Articles Like This