Home / Κοινωνια / ΜΝΗΜΗ ΜΙΚΡΑΣ ΑΣΙΑΣ

ΜΝΗΜΗ ΜΙΚΡΑΣ ΑΣΙΑΣ

Το ολοκαύτωμα του Μικρασιατικού αλλά και του Θρακικού Ελληνισμού

mikrasiates-prosfiges-ston-evro nazlis-vasilis smirni-1922a smirni-katastrofi14 Σεπτεμβρίου 1922 ημέρα θεσμοθετημένης μικρασιατικής μνήμης. Οδυνηρής μνήμης ενός ολοκαυτώματος, του μικρασιατικού αλλά και του θρακικού Ελληνισμού.

Άληστη μνήμη μιας ολοκληρωτικής καταστροφής, που ενώ περνούν τα χρόνια και ήδη κυλούν 95 χρόνια, η ενθύμησή της είναι πάντοτε επίκαιρη για μας που έχουμε μικρασιατική-προσφυγική πλέον καταγωγή.

Πρέπει όμως να γίνει και επίκαιρη, για όλους για να αντιδρούμε, ώστε να μην υποστεί άλλη συρρίκνωση ο ελληνισμός που τόσο έντεχνα προσπαθούν να πετύχουν εξωγενείς παράγοντες στις μέρες μας!

Η μικρασιατική μνήμη πρέπει να αποτελέσει πρώτιστο εθνικό καθήκον, γιατί η ιστορική μας αυτή μνήμη, δεν μπορεί να μπει στο χρονοντούλαπο της λήθης και σίγουρα δεν μπορεί να αποτελέσει παράγοντα διαιώνισης των παθών και των φρικαλεοτήτων που διαπράχθηκαν στη μικρασιατική γη.

Για μας που έχουμε μικρασιατική καταγωγή, τους επιγόνους και κληρονόμους της μικρασιατικής ελληνικής ιστορίας και παράδοσης, αλλά και καταστροφής, η μνήμη αυτή είναι άσβηστη πλέον και δεν χρειάζεται μετάγγιση, γιατί έχει περάσει στο DNA μας.

Αυτήν την μνήμη διατηρούμε στο εικονοστάσι της ψυχής μας, εκεί όπου όλες οι μικρασιατικές γενιές τοποθέτησαν τους οσιομάρτυρες της πίστης και του έθνους, των πεφιλημένων τόπων τους.

Θα συνεχίσουμε δε με κάθε τρόπο να διατηρούμε αυτή τη μνήμη ώστε να ενσωματωθεί στέρεα στη συνείδηση όλων των Ελλήνων, ως συνολική εθνική μνήμη, γιατί όπως έγραψε η Μικρασιάτισσα ποιήτρια Όλγα Βατίδου “η μνήμη δεν είναι Θεός, ζει η μνήμη και πεθαίνει, μα έχει χάρη ενόσω ζει, τα πάντα να ανασταίνει”.

Γι’ αυτή τη μνήμη βρισκόμαστε όλοι σήμερα εδώ, όχι για να επετειολογήσουμε για την μικρασιατική καταστροφή, που ούτως ή άλλως είναι ΜΑΥΡΗ επέτειος, αλλά για να μη γίνει αυτή η μνήμη υπόθεση ρουτίνας λίγων στιγμών και εκ των πραγμάτων μικρού εκκλησιάσματος και ακροατήριου.

Ας θυμηθούμε λοιπόν.

Ο Μικρασιατικός Ελληνισμός είναι εκείνος που αιώνες π.Χ. και μ.Χ. προσέφερε σε κάθε χρονική ιστορική στιγμή, στα γράμματα, στις τέχνες, στον πολιτισμό, την πολιτική, την οικονομία, την παγκόσμια διανόησης, όλους τους “Ελλαδίτες” του πνεύματος.

Μέσα από το γόνιμο έδαφος της Μικράς Ασίας, ο Ελληνικός Πολιτισμός βρήκε ενεργές διόδους και απλώθηκε και διακλαδώθηκε παντού. Μεταλαμπάδευσε, σε κάθε λογής βάρβαρο, που πέρασε είτε φιλικά, είτε κατακτητικά. Είναι αυτός που ΠΡΩΤΟΣ γνώρισε τι θα πει οθωμανικός ζυγός και βαρβαρότητα.

Είναι αυτός που υπέστη όσα περιγράφει ο Γεώργιος Σφρατζής αυτόπτης ιστορικός της άλωσης “πανταχού παν κακόν ην και πάσα κεφαλή ήλγει, εν οίκοις θρήνοι και κλαθμοί, εν τριόδοις οδυρμοί, εν ναοίς ολυφυρμοί, ανδρών οιμωγαί, γυναικών ολυλυγαί, ελκυσμοί, ανδραποδισμοί, διασπασμοί και βιασμοί γυναικών, παρθένων και παίδων” με αποτέλεσμα να κραυγάζει “ω φρίξον ήλιε! ω στέναξον γη, εάλω η πόλις”.

Είναι αυτός ο μικρασιατικός λαός, που δεν κατόρθωσε να γευθεί τους γλυκούς καρπούς της ελευθερίας του μέσα στον τόπο του.

Πριν την καταστροφή, όλοι είχαν στο μυαλό τους την Ελλάδα σαν το γλυκό όραμα και μετά απ’ αυτήν, σαν την λατρευτή μάννα που θα  δεχθεί στην αγκαλιά της τα πονεμένα και μοιροκτυπημένα παιδιά της, γιατί μέσα στις καρδιές και τα σπίτια τους υπήρχε διαχρονικά αναμμένο και άσβεστο το καντήλι τους ελληνισμού.

Την μικρασιατική καταστροφή, περιέγραψαν μικρασιάτες λόγιοι, όπως και οι Σφρατζής και Δούκας, ιστορικοί της Άλωσης: η Ιφιγένεια Χρυσοχόου, Δίδω Σωτήριου, Ηλίας Βενέζης, Φώτης Κόντογλου και άπειροι άλλοι γραπτά και προφορικά, ως η Μικρασιάτισσα γιαγιά Φιλιώ Χαϊδεμένου, που με διαύγεια πνεύματος και ξεχωριστή φωνή, διατραγωδούσε τα δεινά των μικρασιατών, όπου υπήρχε αλαφιασμένη η απελπισία στα μάτια και στο σώμα.

Αναφέρουν ότι, μπερδεύθηκαν τα ουρλιαχτά των γυναικών και οι τσιρίδες των παιδιών, με τις υλακές των τσακαλιών-τσετών που ξέσχιζαν τις ζωντανές σάρκες των κατατρεγμένων, όσες έμειναν γερές από τον βούρδουλα και το καμουτσίκι.

Όλες αυτές οι μαρτυρίες πρέπει πλέον να ενσωματωθούν σαν “Καινή Διαθήκη” των Ελλήνων, γιατί είναι πάντα πλούσια και κατακαίουσα τα πάντα η ιστορική μνήμη των αυτοπτών εκείνων που αισθάνθηκαν στο σώμα και την ψυχή όλα τα δεινά του κατατρεγμού και της προσφυγιάς.

Οι Μικρασιάτες και οι Θρακιώτες Έλληνες δεν ήταν λαός αιωνίων αιχμαλώτων μέσα στο ίδιο τόπο τους, που ήταν υποχρεωμένοι να εργάζονται για τον κύριο τους, δεν ήταν Χριστιανικός πληθυσμός ραγιάδων όπως τα πρώτα χρόνια της υποδούλωσης.

Ήταν οι κυρίαρχοι, με τον κατακτητή σε αισθητά κατώτερη μοίρα και από τον πτωχότερο.

Με την πάροδο των χρόνων οι Οθωμανοί υπέστησαν την κυριαρχία των “αλλόθρησκων”.

Η πολιτιστική, οικονομική, κοινωνική και πνευματική ζωή τους ήταν η πλέον ανθούσα της οθωμανικής αυτοκρατορίας.

Αυτοί ήρθαν κατατρεγμένοι, σωματικά και ψυχικά, χωρίς τίποτε υλικό, αλλά με την έντονη μνήμη του παρελθόντος των αλησμόνητων πατρίδων.

Αυτή η γνώση ήταν των νέων δρόμων, το νέο ειρηνικό όπλο, που αναπτύχθηκε τόσο έντονα, ώστε να δημιουργήσουν την ιστορία τους, στους νέους τόπους.

Η γνώση αυτή τους παρελθόντος τους ανάγκασε να μετρήσουν τις δυνάμεις του Παρόντος και να ατενίσουν το μέλλον.

Κρατούσαν ανοιχτές τις σελίδες της ιστορίας τους, γιατί αλλιώς η ζωή τους θα άρχιζε από το χάος, επειδή γνώριζαν ότι η ζωή τους ξεκίνησε από πολύ μακρυά, στο διάβα των αιώνων.

Η κοινή, σκληρή μοίρα τους συνένωσε. Η πίεση των πραγμάτων εξαφάνισε τις διακρίσεις σε φτωχούς, πλούσιους, αγράμματους, μορφωμένους, μεγάλους, μικρούς.

Όλοι ζουν τον ίδιο ζοφερό πόνο, όλοι υποφέρουν, όλοι έχασαν τα πάντα.

Ίδιοι είναι οι θρήνοι, ίδιοι οι αναστεναγμοί, ίδια η προσευχή στην Παναγία, ελπίδα για το παρόν, αλλά και το μέλλον.

Το δυνατό καμίνι της προσφυγιάς ατσάλωσε το σώμα και την ψυχή, για να αντέξουν τους κόπους και τις στερήσεις.

Άντεξαν χρόνια στην ανέχεια και στα βάσανα.

έχασαν την πατρίδα τους, αλλά δημιούργησαν τη νέα πατρίδα, τη νέα Ελλάδα, ξεχέρσωσαν άγονους τόπους, αποξήραναν βάλτους, ξεβράχιασαν βουνά, δημιούργησαν ζωτικό χώρο και προόδευσαν.

όμως θυμόταν την πατρίδα τους, την πεφιλημένη Μικρά Ασία όπου η Ελλάδα ακόμη και σήμερα “φθέγεται εν λίγοις και μνημείοις σωζομένοις”.

Αυτά τα κειμήλια μας στέκονται ισχυρό πρόφραγμα αμετακίνητο στους αιώνες “αεί” σε όλους όσους παραχαράσουν την ιστορία.

Αποτελούν την καθημερινή φωνή και παρουσία και αναδεικνύουν το ολόλαμπρο φωτεινό μας παρελθόν και την ταυτότητά μας.

Σήμερα ελάχιστοι υπάρχουν πια στη ζωή από τους πρώτους Μικρασιάτες πρόσφυγες.

Ελάχιστοι υπάρχουν και στην Κων/πολη, αλλά όπως είπε ο οικουμενικός πατριάρχης Αθηναγόρας μετά τα Σεπτεμβριανά του 1955 “Μείναμε λίγοι, όμως δεν ξεχνούμε πόσα εκατομμύρια είναι οι θαμμένοι στην μικρασιατική γη”.

Ας μη ξεχνούμε και εμείς όλους αυτούς γιατί η λήθη αποτελεί τον πιο καταστρεπτικό και μηδενιστικό πόλεμο για τα έθνη, για τις πατρίδες.

Σαν μνημόσυνο για τους πρόσφυγες εκείνους του κατατρεγμού και της οδύνης ας κάψουμε ένα ποιητικό Θυμίαμα στη μνήμη τους, με το ποίημα του Μικρασιάτη λόγιου Βάσου Καμπάνταη.

Τα σπίτια μας τ’ αφήσαμε,

τα ιερά μας τ’ αφήσαμε,

τους νεκρούς μας τους αφήσαμε

εκεί.

Μα φέραμε εδώ

….στην ξενιτιά

την πίστη του γυρισμού!

Φέραμε

το εκεί ήθος.

Την νύχτα της προσφυγιάς

την κάναμε

ολονύχτια προσευχή!

Και εγώ προσωπικά, με την φτωχή γραφίδα μου, αφιερώνω το παραπάνω ποίημα στους Μικρασιάτες γονείς μου που πρόσφατα έχασα.

Η ΟΔΥΝΗ ΤΟΥ ΞΕΡΙΖΩΜΟΥ

Τ’ άσπρα κύματα του Μαρμαρά

υψώθηκαν μπροστά βουνό,

μας εμποδίζουν φωνάζουν δυνατά

“που πάτε, που τ’ αφήνετε όλα”; !!

Τ’ αηδόνι στη μηλιά μας,

ψάλλει λυπητερό τραγούδι

στο φευγιό μας

και τότε νιώθεις την αλήθεια,

θρυμματίσθηκαν τα όνειρά μας

στην αναγγελία της αυγής.

Το λάλημα του κόκορα

δεν ακούγεται πια!

Βουβάθηκαν οι κάμποι τα βουνά.

Τα φύλλα τρέμαν από συγκίνηση,

λέξεις ψιθύριζαν στη διαδρομή,

ακούγαμε το μοιρολόι του αποχαιρετισμού.

Ποτάμια τα δάκρυά μας,

καίγαν τα μάγουλά μας,

κάρβουνα, τρυπούσαν τα ρούχα μας.

Θλιβερός ο δρόμος της φυγής,

δεν έχει γυρισμό

γιατί δεν αφήσαμε κάποιο πίσω

για την προσμονή!

Πάχνη σκέπασε το κορμί

… κι ας ήταν Αύγουστος.

Εμείς όμως βρήκαμε ένα γράμμα

το ΑΛΦΑ,

στην άκρη ενός βουνού, στην μέση ενός κάμπου,

δίπλα σε γάργαρο ποτάμι

κι εκεί χτίσαμε τα όνειρα μας

απ’ την ΑΡΧΗ

που σκόρπισε η αντάρα

και το κύμα!

Βασίλειος Ευστρ. Ναζλής

Πρόεδρος Συλλόγου Απογόνων Μικρασιατών Ελλήνων Ν. Έβρου ΝΙΚΗΦΟΡΟΣ ΒΛΕΜΜΥΔΗΣ

Υ.Γ. Εκφωνήθηκε στο Μητρ. Ναό ΑΓΙΟΥ ΝΙΚΟΛΑΟΥ Αλεξ/πολης κατά την ημέρα Μικρασιατικής Μνήμης την 18-09-2016