Home / Κοινωνια / Αγώνας για αναγνώριση και εξουσία

Αγώνας για αναγνώριση και εξουσία

«Αν θες να δοκιμάσεις το χαρακτήρα ενός ανθρώπου, δώσε του εξουσία» 

Αβραάμ Λίνκολν – «Έναν από αυτούς τους ανθρώπους γνωρίζει καλά η πόλη της Αλεξανδρούπολης» 

 

Υπάρχουν πολλοί τρόποι με τους οποίους οι άνθρωποι προσπαθούν να εξισορροπήσουν το χαμηλό επίπεδο της αυτοεκτίμησής τους. Κάθε άνθρωπος καταβάλλει προσπάθειες, περισσότερο ή λιγότερο επιτυχημένες, να μην αναγνωρίσει εκείνα τα προσωπικά χαρακτηριστικά που ο ίδιος θεωρεί ασυμβίβαστα με την επιθυμητή αντίληψη του Εγώ-του.

Ορισμένοι είναι πεπεισμένοι ότι οι δυσκολίες τους οφείλονται στην ανεπαρκή και μη αντίστοιχη κοινωνική θέση τους, και αυτοί περισσότερο από οτιδήποτε ανησυχούν για την κοινωνική κινητικότητα. Αυτοί οι άνθρωποι αφιερώνουν μεγάλο μέρος της ζωής τους στη βελτίωση της θέσης τους στη κοινωνία.

Προσπαθούν να επιτύχουν μια θέση που θα τους εξασφαλίσει το σεβασμό των άλλων, θα ήθελαν να είναι σίγουροι ότι τους υπολογίζουν, να αισθάνονται ότι η παρουσία τους και οι δραστηριότητές τους οδηγούν σε αλλαγές στις ζωές εκείνων με τους οποίους έρχονται σε επαφή.

Η αίσθηση κατωτερότητας δεν αποτελεί κινητήρια δύναμη για όλους τους πετυχημένους ανθρώπους, πολύ συχνά όμως αυτοί που χαρακτηρίζονται από ακραία αποφασιστικότητα, έχουν μια μακρά ιστορία διαταραχών στις διαπροσωπικές τους σχέσεις.

Οι άνθρωποι που προσανατολίζονται στην εξουσία συνήθως έχουν μια εξιδανικευμένη αντίληψη για το Εγώ τους. Αυτοί οι άνθρωποι θα ήθελαν να διακρίνονται σε όλα και αναστατώνονται κάθε φορά που οι ικανότητές τους αποδεικνύονται ανεπαρκείς.

Προσπαθούν να κυριαρχήσουν τους άλλους. Είναι άτομα ευαίσθητα στην έλλειψη σεβασμού και προσοχής, δείχνουν μεγάλο ενδιαφέρον στα σύμβολα του κοινωνικού στάτους, στα εξωτερικά σημάδια της επιτυχίας και ανησυχούν μονίμως για την εντύπωση που αφήνουν στους άλλους. Τέτοια άτομα υποφέρουν συχνά από διάφορες ψυχοσωματικές διαταραχές.

Τα άτομα με τάση να εξουσιάζουν είναι εγωκεντρικά, είναι σε τέτοιο βαθμό απορροφημένοι από τον εαυτό τους, που συχνά χάνουν το ενδιαφέρον για τους άλλους.

Συχνά δεν αντιλαμβάνονται σχέσεις που είναι προφανείς για τους άλλους, επειδή όλες οι αξίες τους διαμορφώνονται από μια εξαιρετικά εγωκεντρική οπτική γωνία. Αυτά τα άτομα φέρονται καλά με εκείνους που τους είναι χρήσιμοι. Τους υπόλοιπους από τους οποίους δεν περιμένουν όφελος, τους παρατάν χωρίς δισταγμό.

Συνήθως οι άνθρωποι αυτοί διαθέτουν οργανωτικές ικανότητες, ρητορικό ταλέντο και είναι καλοί στην ψυχολογία των μαζών. Αλλά ως άνθρωποι βρίσκονται σε χαμηλό επίπεδο ηθικής: είναι εγωιστικοί, εκδικητικοί, ιδιοτελείς κλπ.

Τα άτομα με προσανατολισμό στην εξουσία ποτέ δεν είναι ικανοποιημένα από το πεπρωμένο τους, ανεξάρτητα από αυτό πόσο τυχεροί είναι στη ζωή. Η δίψα για δύναμη και εξουσία φαίνεται ακόρεστη. Το γεγονός ότι ούτε το υψηλό κοινωνικό στάτους δεν καταφέρνει να τους αμβλύνει αποδεικνύει πως τα άτομα αυτά δεν είναι ικανοποιημένα από τον εαυτό τους ως ανθρώπινα όντα.

Το προσωπικό στάτους τους και η αξιοπρέπειά τους παραμένουν συχνά στα παλαιότερα επίπεδα. Εξωτερικά οι άνθρωποι αυτοί μπορεί να γίνουν πιο ισορροπημένοι, παράλληλα όμως αρκετά  πρόσωπα με επιτυχημένη καριέρα βασανίζονται από αισθήματα κατωτερότητας και ανεπάρκειας.

Η αίσθηση της ανεπάρκειας και ο υπερβολικός εγωισμός και αλαζονεία τους οδηγούν στο να περιβάλλουν τον εαυτό τους με αδύναμους ανθρώπους που εκτελούν δίχως σκέψη τις διαταγές τους, δεν τολμούν και φοβούνται να εκφράσουν την άποψή τους. Εάν τύχει και την εκφράσουν, αυτή όχι μόνο δε λαμβάνεται ποτέ υπόψη, αλλά μπορεί να προκαλέσει και την απομάκρυνση εκείνου που τόλμησε να την εκφράσει.

Αυτοί οι αυταρχικοί τύποι παρουσιάζουν εκτός από μαζοχιστικές τάσεις και τις αντίθετες, σαδιστικές κλίσεις. Οι τάσεις αυτές εκφράζονται είτε σε μικρότερο, είτε σε μεγαλύτερο βαθμό, αλλά δεν υπάρχει περίπτωση να απουσιάζουν καθόλου.

Οι άνθρωποι αυτοί επιδιώκουν να κρατάνε τους άλλους εξαρτώμενους και να προσπαθούν να αποκτήσουν πλήρη και απεριόριστη εξουσία επάνω τους, να τους μετατρέψουν σε όργανά τους, να τους πλάθουν σαν πηλό.

Διακρίνονται όχι μόνο για την επιδίωξη να εξουσιάζουν τους άλλους σε απόλυτο βαθμό, αλλά και να τους εκμεταλλεύονται και να τους «κλέβουν», να «καταβροχθίζουν» οτιδήποτε αξιόλογο έχουν.

Τους διακρίνει η τάση να προκαλούν στους άλλους πόνο ή να ικανοποιούνται με τον πόνο των άλλων. Ο πόνος μπορεί να είναι σωματικός, συχνότερα όμως είναι ψυχικός. Ο σκοπός των ατόμων αυτών είναι τόσο η ενεργή πρόκληση πόνου – να ταπεινώσουν, να εκφοβίσουν, να καταβροχθίσουν τον άλλον – όσο και η παρατήρηση της ταπείνωσης των άλλων.

Αυτά τα άτομα απολαμβάνουν την ταπείνωση και την προσβολή των άλλων, ειδικά των υφισταμένων τους, τους αρέσει να το κάνουν δημόσια, μπροστά σε ξένους, για να αποκτήσουν την αγάπη και την αναγνώρισή τους. Σε περίπτωση αντίδρασης τους τιμωρούν είτε με πρόστιμα, είτε με μετάθεση.

Είναι μνησίκακοι και εκδικητικοί, εγωκεντρικοί και άπληστοι, παραπέμπουν σε δίκες για να αποτελειώσουν, να βασανίσουν τα θύματά τους και να τους εξουδετερώσουν.

Περιβάλλονται από ανθρώπους αδύναμους, άβολους, στενόμυαλους, για να φαίνονται πραγματικοί ηγέτες: «Σας κυβερνώ επειδή είμαι καλύτερος από εσάς, ξέρω ότι είναι καλύτερο για σας και για τα δικά σας συμφέροντα να με υπακούετε χωρίς αμφισβήτηση». Υπάρχει και άλλη εκδοχή: «Είμαι εξαιρετική και μοναδική προσωπικότητα που έχει το δικαίωμα να βασίζεται στην υποταγή των άλλων», ή ακόμη: «Χτυπώντας πρώτος, προστατεύω από ενδεχόμενο χτύπημα τον εαυτό μου και τους φίλους μου» κλπ.

Όταν τέτοιες αυταρχικές προσωπικότητες γίνονται επικεφαλείς της τοπικής αυτοδιοίκησης, την μετατρέπουν σε επιχείρηση εξασφάλισης ψήφων, καταχρώντας την εξουσία. Προσπαθούν να μετατρέψουν τα μέσα μαζικής ενημέρωσης σε όργανα λατρεία της προσωπικότητάς τους. «Ο κόσμος με αγαπάει και γι’ αυτό κέρδισα τις εκλογές!». Για να αναπληρώσουν εν μέρει τα αισθήματα ανεπάρκειας και κατωτερότητας, περπατάνε στην πόλη μόνοι τους, και δέχονται συγχαρητήρια.

Έτσι, οι άνθρωποι με χαμηλή αυτοεκτίμηση συχνά προσπαθούν να αυξήσουν το κοινωνικό τους στάτους με υπερβολική επιμέλεια και ζήλο.

Ώσπου να έρθει η ποθούμενη επιτυχία, όμως, αυτοί θα καταλάβουν, ότι η αίσθηση της κατωτερότητας που τους στοίχειωνε όλη τη ζωή τους, δεν μπορεί να εξαλειφθεί. Ίσως θα δοκιμάσουν ακόμα μεγαλύτερη έλλειψη ικανοποίησης, επειδή στην απελπισμένη πάλη για υψηλή θέση αυτοί απωθούσαν σχεδόν όλους με όσους έρχονταν σε επαφή.

Τέλος, οφείλουμε να αποδώσουμε τη δέουσα προσοχή στην πρόβλεψη και προειδοποίηση, διατυπωμένη από τον Λόρδο Άκτον: «Η εξουσία διαφθείρει, και η απόλυτη εξουσία διαφθείρει απόλυτα».

Δημήτριος Μελετίδης

MΑGISTER ψυχολογίας

Τηλέφωνα επικοινωνίας:

699 476 7828

994 591 9791