9.4 C
Alexandroupoli
Κυριακή, 9 Αυγούστου, 2020

Ο ΤΑΦΟΣ ΤΟΥ ΙΣΑΑΚΙΟΥ Β’ ΚΟΜΝΗΝΟΥ ΒΡΙΣΚΕΤΑΙ ΣΤΗΝ ΠΑΝΑΓΙΑ ΚΟΣΜΟΣΩΤΕΙΡΑ 

Επιμένει με βεβαιότητα η κ. Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ, εν όψει της μελέτης για ανάπλαση του εξωτερικού χώρου και ανασκαφικές εργασίες   

 

«Πες τους αρχαιολόγους ότι είπε η Αρβελέρ να σκάψετε εκεί, μην ψάχνετε πουθενά αλλού».

Αυτή η φράση τις τελευταίες ώρες μονοπωλεί το ενδιαφέρον των Θρακιωτών στο διαδίκτυο.

- Advertisement -

Με αυτή τη φράση, απευθυνόμενη προς τον αντιδήμαρχο Φερών, Νίκο Γκότση, η Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ επανέλαβε την πεποίθησή της πως ο τάφος του Σεβαστοκράτορα  Ισαάκιου Β΄ Κομνηνού, υιού του Βυζαντινού Αυτοκράτορα Αλέξιου Α΄ Κομνηνού και της αυτοκράτειρας Ειρήνη Δούκαινα, βρίσκεται στην Μονή της Παναγίας Κοσμοσώτειρας Φερών την οποία ο ίδιος ανήγειρε.

Ενόψει της μελέτης που ετοιμάζεται από τις τοπικές αρχαιολογικές υπηρεσίες για ανάπλαση του εξωτερικού χώρου της Μονής και ανασκαφικές εργασίες για τη βάση του εξωνάρθηκα, η διεθνούς εμβέλειας Ακαδημαϊκός και Βυζαντινολόγος, τηλεφώνησε στον κ. Γκότση.

Ο ίδιος σε σημείωμά του στον προσωπικό του λογαριασμό στο facebοok, περιγράφει το τηλεφώνημα και τη δεκαπεντάλεπτη συνομιλία που είχε με την κ. Γλύκατζη-Αρβελέρ, ως εξής:

«Χτυπά το τηλέφωνο, άγνωστος αριθμός, παρακαλώ…ακούω μια βραχνή και ιδιαίτερη φωνή να μου λέει, ο κ. Γκότσης; Μάλιστα της λέω. Αρβελέρ μου απαντά. Επί δεκαπέντε λεπτά ένας διάλογος από μια κορυφαία διανόηση του ευρωπαϊκού χώρου. Δεκαπέντε λεπτά αγάπης για τον τόπο μας και ιδιαίτερα τον Ναό της Παναγίας Κοσμοσώτειρας, για τον Ισαάκιο και τον τάφο του.

Έχει πειστεί και κατασταλάξει για το σημείο που βρίσκεται, και το αιτιολογεί. Άκουσε με, μου λέει, πες τους αρχαιολόγους ότι είπε η Αρβελέρ να σκάψετε εκεί, μην ψάχνετε πουθενά αλλού. Δέος. Δεκαπέντε λεπτά με μια σπάνια πνευματικότητα που διατηρεί τη διαύγεια του πνεύματος κι ας κουβαλά 92 χρόνια. Μια πνευματική μορφή που ρούφηξε τη γνώση, τη δούλεψε και τη μετέδωσε σε χιλιάδες φοιτητές της και όχι μόνο, για το άγνωστο σε πολλούς Ανατολικό Ρωμαϊκό Κράτος (Βυζάντιο)».

Η Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ, που στο παρελθόν έχει δώσει και διάλεξη εντός της Μονής, έχει επανειλημμένως υποστηρίξει τη βεβαιότητά της οτι ο τάφος του Ισαάκιου βρίσκεται στην Παναγία Κοσμοσώτειρα Φερών.

Ισαάκιος Β’ Κομνηνός: Ένας απόγονος της Δυναστείας των Κομνηνών και η ίδρυση της Κοσμοσώτειρας

Ο Ισαάκιος Κομνηνός γεννήθηκε στις 16 Ιανουαρίου 1093 και ήταν ο τρίτος και μικρότερος γιός του Βυζαντινού Αυτοκράτορας Αλέξιου Α΄ Κομνηνού και της αυτοκράτειρας Ειρήνη Δούκαινα. Σε ηλικία έντεκα ετών είχα λάβει από τον πατέρα του τον τίτλο του Καίσαρα.

Το 1118, μετά τον θάνατο του Αλέξιου Α΄ Κομνηνού, ξέσπασε διαμάχη ανάμεσα στην πρωτότοκη κόρη του Άννα Κομνηνή και στον τριτότοκο γιό του Ιωάννη Β΄ Κομνηνό, ο Ισαάκιος τάχθηκε με το μέρος του Ιωάννη, γι’ αυτό το λόγο ο Ιωάννης μετά την αναγόρευση σε αυτοκράτορα, προήγαγε τον Ισαάκιο σε σεβαστοκράτορα.

Η πρώτη συνομωσία που οργάνωσε ο Ισαάκιος εναντίον του Ιωάννη ήταν το 1123 ενώ ο Ιωάννης βρισκόταν σε εκστρατεία κατά των Τούρκων. Η συνωμοσία αποκαλύφθηκε και ο Ισαάκιος για να αποφύγει την σύλληψη διέφυγε στην Ανατολή για τα επόμενα δεκαπέντε χρόνια.

Στην Ανατολή ο Ισαάκιος ζήτησε την βοήθεια από διάφορους φίλους του όπως από τον Δούκα της Τραπεζούντας, τον Εμίρη της Καππαδοκίας, τον Πρίγκηπα της Κιλικίας, τον Σουλτάνου του Ικονίου και τον Βασιλιά της Ιερουσαλήμ προκειμένου να ανατρέψει τον Ιωάννη, αλλά οι προσπάθειες του δεν ευδοκίμησαν.

Το 1138 ο Ισαάκιος ζήτησε συμφιλίωση με τον Ιωάννη ο οποίος με μεγάλη ευχαρίστηση τον δέχτηκε πίσω στην Κωνσταντινούπολη. Αλλά και το επόμενο διάστημα συνέχισε τις μηχανογραφίες για την κατάληψη του θρόνου, αυτό είχε ως αποτέλεσμα την εξόριση του το 1140 στην Ηρακλεία του Πόντου.

Ο Ιωάννης Β΄ Κομνηνός πεθαίνει αιφνιδίως το 1143 και τον θρόνο κατέλαβε ο ανιψιός του Ισαάκιου Κομνηνού, Μανουήλ Γ΄ Κομνηνός. Ο Μανουήλ συγχώρησε τον Ισαάκιο, τον δέχτηκε στην Κωνσταντινούπολη, τον κράτησε κοντά του και τον πήρε μαζί του στην πρώτη του εκστρατεία εναντίων των Σελτζούκων. Όταν κατά την διάρκεια της εκστρατείας από λάθος διαδόθηκε ότι ο Μανουήλ σκοτώθηκε ο Ισαάκιος έσπευσε να ανακηρυχθεί αυτοκράτορας. Μόνο το 1150, σε ηλικία πενήντα ετών, όταν εμφανίστηκαν τα συμπτώματα κάποιας αρρώστιας του κόπασε η φιλαρχία του.

Η ίδρυση της Μονής Παναγίας Κοσμοσώτειρας

Το 1151 – 1152 η υγεία του Ισαάκιου είχε κλονιστεί, αναλογίζοντας τον θάνατο που πλησίαζε και αναπολώντας την ζωή του, τις συνεχείς συνομωσίες και τις παράνομες πράξεις για την κατάληψη του θρόνου αποφάσισε να μεριμνήσει για την σωτηρία της ψυχής του και να ιδρύσει ένα πρότυπο μοναστήρι την Μονή Βήρας, Παναγία η Κοσμοσώτειρα, στην περιοχή του Έβρου Βήρα, στις σημερινές Φέρες.

Η Μονή περιλαμβάνει το κεντρικό καθολικό αφιερωμένο στην Κοσμοσώτειρα Θεομήτορα με σαράντα περιμετρικές πτέρυγες κελιών για τους μοναχούς. Εκτός από την εκκλησία έχτισε άλλες εγκαταστάσεις, όπως νοσοκομείο, βιβλιοθήκη, λουτρώνες, ένα μεγάλο υδραγωγείο και άλλους βοηθητικούς χώρους. Οι εγκαταστάσεις περικλείονται με ένα τοίχος που στην νοτιοδυτική γωνία του έχει πύργο ύψους οκτώ μέτρων για τα σήμαντρα. Από την οχύρωση της μονής σήμερα διατηρείται καλύτερα αυτός ο πύργος ο οποίος είναι τετράγωνος εξωτερικά και κυκλικός εσωτερικά. Ο Ισαάκιος δαπάνησε για τα κτίσματα της Μονής σχεδόν ολόκληρη την κινητή και ακίνητη περιουσία του.

Η ίδρυση της Κοσμοσώτειρας στον συγκεκριμένο τόπο είχε συγχρόνως πολιτικοοικονομικό και στρατιωτικό χαρακτήρα. Στην απέναντι κωμόπολη Κύψελα σημερινή Ipsala της Τουρκίας κατέληγε η Εγνατία που ξεκινούσε από το Δυρράχιο της Ηπείρου και ένωνε την Ανατολή και την Δύση, τα εμπορεύματα μεταφέρονταν από την Κωνσταντινούπολη μέχρι την Ανδριανούπολη και από εκεί μέσω της κοίτης του Δέλτα ποταμού κατέληγαν στο Αιγαίου.

Ο Ισαάκιος πέθανε μετά το 1152, ενώ στην Κωνσταντινούπολη είχαν προετοιμάσει, ένα πολυτελή τύμβο στο νάρθηκα του ναού της Μονής Χώρας, προτίμησε να ταφεί στην Βήρα, στην Μονή της Κοσμοσώτειρας, μακριά από την Κωνσταντινούπολη. Ο τάφος του Ισαάκιου σύμφωνα με το τυπικό της Μονής ήταν σε προεξοχή που κατασκευάστηκε στο βόρειο μέρος του νάρθηκα της Κοσμοσώτειρας.

Ο Βυζαντινός Αυτοκράτορας Ιωάννης Καντακουζηνός που στέφτηκε αυτοκράτορας στις 26 Οκτωβρίου 1341 στο Διδυμότειχο αναφέρει για την Μονή ότι ήταν «φρούριο τι καρτερώτατατον παρά τον Έβρον».

Σε αρχαιολογικό συνέδριο είχε ειπωθεί η άποψη ότι εντός της Μονής ανάμεσα στα μικρά κατώτερα παράθυρα των τυμπάνων του εγκάρσιου κλίτους υπάρχουν παραστάσεις του κτήτορα της Μονής και της οικογένειας των Κομνηνών και όχι παραστάσεις στρατιωτικών αγίων. Αυτή η άποψη είναι υπό αμφισβήτηση επειδή όπως περιγράφει το τυπικό της Μονής, ο Ισαάκιος με αυστηρότητα αξίωσε τους μοναχούς να μην τολμήσουν ποτέ να απεικονίσουν την μορφή του είτε μέσα είτε έξω από το μοναστήρι προσθέτοντας πως θα τον έχουν αντίδικο στην μέλλουσα κρίση αν κάνουν κάτι τέτοιο.

Οι μορφές του τοιχογραφιών του ναού παρουσιάζονται πλατειές με στρογγυλά πρόσωπα και με απλή φωτοσκίαση και εμφανίζουν υπερβολικό ρεαλισμό, κάτι που δεν χαρακτηρίζει συνήθως τις βυζαντινές αγιογραφίες. Ο ζωγράφος Φώτης Κόντογλου αναφέρει ότι διακρίνονται από πολύ λαϊκό πνεύμα.

Μέσα στο ιερό του ναού υπάρχει μια καταπακτή που σκεπάζει μιας σύριγγα που οδηγούσε έξω από το χώρο της μονής. Η παράδοση έλεγε πως οδηγούσε μακριά στην νησίδα του Γκιαούρ Αντά, μέσα στο Δέλτα του Έβρου.

Στην νοτιοανατολική εξωτερικό τείχος του ναού βρίσκεται εντοιχισμένος ένα κεραμικό ανάγλυφο που παριστάνει έναν μονοκέφαλο αετό, ο οποίος ήταν σύμβολο της δυναστείας των Κομνηνών της Τραπεζούντας. Όπως αναφέρει η Βυζαντινολόγος και Πρύτανης του Πανεπιστημίου της Σορβόννης Ελένη Γλύκατζη Αρβελέρ: η ύπαρξη του κεραμικού αναγλύφου μαρτυράει ότι στην μονή της Κοσμοσώτειρας ενταφιάστηκε μέλος της οικογένειας των Κομνηνών.

Η Μονή της Παναγίας της Κοσμοσώτειρας είναι ένα στολίδι τόσο για τις Φέρες όσο και για τον υπόλοιπο Έβρο. Η Παναγία ήταν προστάτιδα της περιοχής του Έβρου από τα βυζαντινά χρόνια μέχρι την σημερινή εποχή αυτό το διαπιστώνουμε από τις μονές και τους ιερούς ναούς που έχουν ιδρυθεί στην περιοχή.

Χρήστος Μοκαϊτης (Καστροπολίτης)

ΘΡΑΚΗ ΝΕΤ ΓΕΓΟΝΟΤΑ

Latest News

www.elthraki.gr Δυσαρέσκεια των πολιτών από την Περιφέρεια ΑΜ-Θ

Τι δήλωσαν στην ηλεκτρονική δημοσκόπηση της «ΕΛΕΥΘΕΡΗΣ ΘΡΑΚΗΣ», για τα έργα που μέχρι στιγμής έχουν γίνει 

Πεζοπόροι και ποδηλάτες στην Παν/πολη Κομοτηνής

Υπεγράφη η Σύνδεση για δημιουργία Δικτύου μονοπατιών-πεζοπορικών διαδρομών και θέσεων υπαίθριας αναψυχής Υπογράφηκε την...

Τι ήθελε ο Ακάρ στα σύνορα του Έβρου;

Επισκέφθηκε μονάδες στην Αδριανούπολη, με όλη την ηγεσία των Τουρκικών Ενόπλων Δυνάμεων Στα σύνορα...

Αντικατάσταση οργάνων σε παιδικές χαρές Νέας Χηλής

Και τοποθέτηση δαπέδου ασφαλείας για την προστασία των παιδιών από τον Δήμο Αλεξανδρούπολης Στο...

Ποιάν ΑΟΖ θα… υπερασπισθούμε;

Αυτήν που δεν ανακήρυξαν ποτέ οι Πολιτικοί μας; - Στόχος της Τουρκίας είναι η Ιστορική Ταπείνωση της Ελλάδος, με την κατάληψη του...

More Articles Like This