9.4 C
Alexandroupoli
Πέμπτη, 16 Ιουλίου, 2020

Και η Λαδόξερα στο στόχαστρο

Μετά το Καστελλόριζο, έρχεται η σειρά αμφισβήτησης από τους Τούρκους, της «Ζουράφας» – Είναι η βραχονησίδα που σηματοδοτεί το βόρειο ακρότατο όριο της Ελληνικής Κυριαρχίας στο Θρακικό Πέλαγος

1. Εθνική κυριαρχία και Αιγαίο

Η συζήτηση που έχει ξεκινήσει στην Ελλάδα για την Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη (ΑΟΖ), έφερε στο προσκήνιο θέματα με μεγάλο εθνικό και διεθνές ενδιαφέρον.

Παράλληλα αναδείχτηκαν και συνιστώσες που σχετίζονται με τα παραπάνω και ιδιαίτερα με το κατά πόσο η Ελλάδα μπορεί- στην παρούσα συγκυρία- να ανακηρύξει την ΑΟΖ και εάν αυτή περιλαμβάνει όλη την ελληνική επικράτεια. Το πρόβλημα του Καστελόριζου ήταν το πρώτο που προέκυψε και μάλιστα με ιδιαίτερα προκλητικό τρόπο, αν ληφθούν υπόψη οι σχετικές δηλώσεις του Τούρκου προέδρου και υπουργού Εξωτερικών, καθώς και των κάθε λογής στρατιωτικών, αναλυτών κλπ.

- Advertisement -

Η ΑΟΖ και τα προβλήματά περί οριοθέτησης και ανακήρυξης είχαν και έχουν και συνέχεια. Η επόμενη έντονη αμφισβήτηση προέκυψε στο βόρειο ακρότατο όριο της ελληνικής (και ευρωπαϊκής για να μη λησμονούμε) θαλάσσιας κυριαρχίας: στη Ζουράφα (Λαδόξερα). Εκεί που για χρόνια, όπως και σε όλο το Θρακικό Πέλαγος αλλά Θρακική ενδοχώρα, αμφισβητείται η ελληνική παρουσία, ωστόσο στους τελευταίους μήνες και ημέρες, οι ενέργειες της Τουρκίας, έχουν κορυφωθεί με τρόπο προκλητικό, ως συνήθως.

2. Ζουράφα και ιστορία

Σύμφωνα με το Γιώργο Λεκάκη («Σαμοθράκη- Ιερά Νήσος»), η Ζουράφα, μάλλον, χρωστάει στο όνομά της στην λέξη «ζούρα» (που σημαίνει υποστάθμη, κατακάθι) γιατί το νησί είναι και υπό την στάθμη της θαλάσσης-σκόπελος και κατακάθι ηφαιστείων) + την λέξη «φα» (< φάος, φως, φανερή). Δηλαδή αποτελεί ένα ηφαιστειακό κατακάθι, κυρίως υπό την θάλασσα, το οποίο όμως είναι και φανερό.

Μεταφορικώς, η λέξις ζούρα σημαίνει και την ακαθαρσία, την λέρα – έννοια που φέρει και το κατακάθι – και ίσως με αυτό θέλανε να αποδώσουν και την εμφάνιση πετρελαιοκηλίδων στην περιοχή.

Το νησί λέγεται και Ζγόραφα ή Σγόραφα ή Λαδόξερα ή Λαδοξήρα ή Λαδοξέρα. Οι τελευταίες ονομασίες προκύπτουν από τους αλιείς ψαράδες, οι οποίοι εντοπίζουν κάθε τόσο «”λάδι” στην ξέρα».

Η Ζουράφα, η μικρότερη και βορειοανατολικότερη των Θρακικών Σποράδων (μαζί με Ίμβρο, Τένεδο, Σαμοθράκη), με έκταση 9 στρέμματα και μήκος ακτής 465 μέτρα, οριοθετεί την ελληνική επικράτεια στο Βορειοανατολικό Αιγαίο. Οι μετρήσεις της Υδρογραφικής Υπηρεσίας του Πολεμικού Ναυτικού, έχουν αναθεωρηθεί προς τα κάτω, λόγω της διάβρωσης, αφού σύμφωνα με νεώτερους υπολογισμούς, η έκταση του νησιού είναι μικρότερη του ενός στρέμματος και έχει ακτογραμμή 32 μέτρα.

Η Ζουράφα απέχει από το βορειοανατολικό άκρο της Σαμοθράκης (Άκρα Άγκιστρο ή Σκεπαστό) 6 ν.μ., 22 ν.μ από το φάρο της Αλεξανδρουπόλεως, ενώ το στενό μεταξύ της Ζουράφας και της Άκρας Γκρέμια (Μποζτεπέ) έχει εύρος 14 ν.μ.

Ο χάρτης του Piri Reis (1521), δεν την σημειώνει, αλλά την αναφέρει ως «Zurata Kaya»: («Ο βράχος της Καμηλοπαρδάλεως» ) – και συστήνει την επικινδυνότητά της. Αναφέρεται ανώνυμη από τον Marco Boschini (1613-1678) και την βρίσκουμε σε χάρτη του Lauremberg (1638), του Dapper (1688), του P. Vander (1729).

Το 1809, ο Choiseul Gouffier την σημειώνει σε χάρτη με το όνομα «Rocher sur lequel il y a 5 pieds d’ eau». Ανώνυμη αναφέρεται από τον Benoist (1829) και τον Γερμανό αρχαιολόγο Alex. Conze, ο οποίος επεσκέφθη την Σαμοθράκη στα τέλη του 19ου αιώνα, ενώ πρώτος που την υδρογράφησε ήταν ο Βρετανός πλοίαρχος Wharton (του υδρογραφικού «Fown»), το 1880.

Ο Νικόλαος Φαρδύς (1853-1901), σημαντικός Σαμοθρακίτης με σπουδές στη Γαλλία, σε άρθρο του στη «Θρακική Επετηρίδα» το 1897 (ΤΑ ΖΓΟΡΑΦΑ ΩΣ ΚΕΝΤΡΟΝ ΤΩΝ ΣΕΙΣΜΩΝ ΤΗΣ ΣΑΜΟΘΡΑΚΗΣ ΚΑΙ ΛΕΙΨΑΝΩΝ ΤΕΣΣΑΡΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΟΥ ΘΡΑΚΙΚΟΥ ΠΕΛΑΓΟΥΣ ΠΡΟ ΑΜΝΗΜΟΝΕΥΤΩΝ ΧΡΟΝΩΝ ΚΑΤΑΠΟΝΤΙΣΕΣΙΣΑΙ), γράφει μεταξύ των άλλων τα εξής: «Tα Ζγόραφα είναι τρικαρηνός ύφαλος πέτρα… εφείλκυσε κατά πρώτον την προσοχήν μου τω 1874, οπότε, επιβαίνων ιστιοφόρου πλοίου και ευρεθείς εν καιρώ γαλήνης πλησίον αυτής, ηδυνήθην ιδίοιςομμάσι να ιδώ την επί της θαλλάσης πλέουσαν ελαιώδη ουσίαν, να δοκιμάσω εξ ιδίας αντιλήψεως και πεισθώ επί τέλους, ότι πρόκειται ενταύθα περί πετρελαίου, του οποίου η πηγή βεβαίως κείται εν τω σώματι του υφάλου τούτου πέτρου».

Ο Ν. Φαρδύς υιοθετεί την άποψη του Πλινίου πως η Ζουράφα είναι υπόλειμμα ενός των τεσσάρων νησιών, που υπήρχαν κάποτε μεταξύ Σαμοθράκης και χερσονήσου της Αίνου.

3. Η τουρκική στάση 

Εδώ και πολλά χρόνια η Τουρκία με τη στάση της προσπαθεί να δημιουργήσει τετελεσμένα αμφισβήτησης της εθνικής κυριαρχίας (και ) στη Ζουράφα. Αμέσως μετά την εισβολή στην Κύπρο το 1974, η πολιτική αυτή εντάθηκε και σημειώθηκαν  αρκετά επεισόδια με παρενοχλήσεις τουρκικών πολεμικών σκαφών σε Έλληνες αλιείς στη Ζουράφα.

Οι παρενοχλήσεις αυτές είχαν σαν αποτέλεσμα, μετά από εμβολισμούς τον τραυματισμό ακόμη και το θάνατο Ελλήνων αλιέων. 

Με την πάροδο του χρόνου υπήρξε μία βαθμιαία άνοδος της τουρκικής παρουσίας στην περιοχή και έτσι παραβιάζονται τα χωρικά ύδατα της Ελλάδας, διερευνούνται έρευνες, με την παρουσία πολεμικών σκαφών και ενώ αλιευτικά σκάφη δραστηριοποιούνται εντός των ελληνικών χωρικών υδάτων.

4. Ζουράφα, εθνική κυριαρχία και ΑΟΖ

Η Ζουράφα αποτελεί μία σημαντική νησίδα που αφορά την εθνική κυριαρχία.

Η κατανόηση για τη Ζουράφα και τη σπουδαιότητά πρέπει να γίνει άμεσα και πριν να δημιουργηθεί άλλη μία γκρίζα ζώνη, πρέπει να γίνουν άμεσα όλες εκείνες οι ενέργειες που προβλέπονται.

Πόσοι, πέραν των ειδικών γνωρίζουν την ύπαρξη της Ζουράφας, που παραλείπουν οι για το ευρύ κοινό (σχολικοί, τουριστικοί κ.ά.) χάρτες, παρά το γεγονός ότι σηματοδοτεί τα όρια της Ελληνικής και Ευρωπαϊκής Επικράτειας;

Μετά το Καστελόριζο, την νότια έκφραση της ΑΟΖ, η Τουρκία επαναφέρει τις διεκδικήσεις της για την Ζουράφα, αμφισβητώντας την ελληνική κυριαρχία εκεί, αφού η βραχονησίδα έχει κεντρικό ρόλο στη χάραξη της θαλάσσιας οριογραμμής και στην οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας και της ΑΟΖ. 

Η πατρίδα μας θα πρέπει να επιβάλλει την κυριαρχία από το Καστελλόριζο μέχρι τη Ζουράφα.

Ειδικά στο Θρακικό πέλαγος, κάθε άλλη καθυστέρηση θα συνεπάγεται εξαφάνιση κάθε μορφής ελληνικής παρουσίας στην περιοχή. 

Θεοφάνης Μαλκίδης

Δρ. Παντείου Πανεπιστημίου

Συγγραφέας του βιβλίου Αιγαίον: Γη και Ύδωρ, Αθήνα 2020

Μόνιμος κάτοικος Έβρου

ΘΡΑΚΗ ΝΕΤ ΓΕΓΟΝΟΤΑ

Latest News

Φυσικό μεταλλικό νερό “ΣΕΛΙ”: Νέες Διεθνείς Χρυσές Διακρίσεις για την άριστη ποιότητα και απαράμιλλη γεύση του

Απευθείας από πηγή φυσικής ροής, κάθε σταγόνα του φυσικού μεταλλικού νερού ΣΕΛΙ αναβλύζει κρυστάλλινα καθαρή καισυνεχίζει να...

Τα δέκα (10) μέτρα – αντίμετρα της Ελλάδος για την Αγία Σοφία

Πώς μπορεί να αντιδράσει η Ελλάδα στην Άγκυρα – Από λουκέτο στην ZIRAATBANK μέχρι κλείσιμο του Μεθοριακού Σταθμού των Κήπων στον Έβρο

Απαιτούν τα κεφάλια των οκτώ στρατιωτικών

Που είχαν έλθει στην Αλεξανδρούπολη με ελικόπτερο και είχαν ζητήσει πολιτικό άσυλο στην Ελλάδα

Όχι σε διακομματική χωρίς τους Θρακιώτες

Χαιρετίζουμε την Απόφαση του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη – Όμως στην Επιτροπή πρέπει απαραιτήτως να μετέχουν οι Θεσμικοί Φορείς της Θράκης – Όχι...

Άμεση πρέπει να είναι η έκδοση της «ΚΥΑ» για το 12%

Οι καιροί επιβάλλουν ταχύτητα – Η όποια καθυστέρηση επιβραδύνει τις προσπάθειες Ανάπτυξης της Θράκης – Να επαναφερθεί το μέτρο επιδότησης του εργασιακού...

More Articles Like This