9.4 C
Alexandroupoli
Τρίτη, 17 Μαΐου, 2022

Η ιστορική ημέρα της Απελευθέρωσης

Σαν σήμερα 14 Μαΐου 1920, η Αλεξανδρούπολη έμπαινε στην Αγκαλιά της Μητέρας Ελλάδος και άρχιζε η αναδιάρθρωση της Ζωής των προσφύγων – Πως γιορτάσθηκε η επέτειος το 1924 και το 1925

Η Αλεξανδρούπολη, το Δεδέαγατς πριν την 14 – 5 – 1920, και ολόκληρος ο Νομός ΄Εβρου, απελευθερώθηκε και ενσωματώθηκε στον εθνικό κορμό, ως τιμημένη εθνική κεφαλή.

Η ελληνική εθνική και κρατική παρουσία, άρχισε την δράση της μετά το χρονολογικό αυτό ορόσημο, που μέσα σε λίγα χρόνια έδωσε υλικά και πνευματικά την νέα εθνική προοπτική.

Ο ΄Εβρος, μέσα σε αντίξοο, οικονομικό, δημογραφικό και οικιστικό περιβάλλον ,ευθύς αμέσως, άρχισε την γενική αναδιάρθρωση όλου του ζωτικού του ΄χώρου.

- Advertisement -

Την ημερομηνία αυτή, τα ηρωϊκά στρατεύσιμα νιάτα της Ελλάδας, με τους ηγήτορες τους από τον πιό μικρό μέχρι την κορυφή ,πρόσφεραν την ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ, στους Έλληνες κατοίκους.

Τότε , μέσα σε μία εθνική παραζάλη και σωματική και πνευματική διέγερση, υποδέχτηκαν τους ελευθερωτές τους, με δάκρυα χαράς, αλλά και συγκίνησης, γιατί, από το 1361 που υποδουλώθηκε η Αδριανούπολη, παρέμειναν υπό οθωμανικό ζυγό και υποδούλωση.

Η Αλεξανδρούπολη, που πριν 50 χρόνια είχε δημιουργηθεί, ως Δεδέαγατς, απόλαυσε την ελευθερία της και από τον οθωμανικό ζυγό, αλλά και την βουλγάρικη καταπίεση των ετών 1913- 1918.

Μετά την μικρασιατική καταστροφή, τον μικρασιατικό και θρακικό ξεριζωμό και έξοδο, από τις πανάρχαιας εθνικές τους κοιτίδες, στην Αλεξανδρούπολη, συγκεντρώθηκε μεγάλος αριθμός Ελλήνων προσφύγων των περιοχών αυτών.

Πολλά, αμέτρητα τα προβλήματα, που οι αρμόδιες αρχές, με πενιχρά τα ΄τότε κρατικά οικονομικά, κλήθηκαν να αντιμετωπίσουν.

Αμέτρητα τα γενικά και ειδικά προβλήματα των ξεριζωμένων και κατατρεγμένων προσφύγων, των παππούδων και γονέων μας, όλων των συγγενών μας.

Οι εγκατασταθέντες στην Αλεξανδρούπολη, ρίχτηκαν στην πάλη με το θηρίο της φτώχειας ,της καταστροφής και του ολέθρου, για να στήσουν την νέα οικογενειακή και εθνική προοπτική.

Πάντοτε την ημερομηνία αυτή, την είχαν ως νέο εναρκτήριο εθνικό ορόσημο, αλλά το 1923, δεν γιορτάσθηκε γιατί οι διπλωματικές διεργασίες και ο συνεχής διπλωματικός πόλεμος ,για την οριστική λύση του εδαφικού προβλήματος και τον οριστικό διακανονισμό μιάς διαρκούς ειρήνης μεταξύ των εμπολέμων δεν το επέτρεψαν.

Την επόμενη χρονιά, το 1924, με νέα εθνική διάθεση, σε οριστικά ελεύθερη περιοχή, την Δυτική Θράκη, που ήταν δημιούργημα των καιρών και των συνθηκών, γιορτάσθηκε στην Αλεξανδρούπολη.

Την επόμενη χρονιά το 1925, γιορτάσθηκε πάλι η επέτειος αυτή ,που πλέον μέχρι τις μέρες μας, γιορτάζεται με ιδιαίτερη λαμπρότητα. 

Το 2020, με την συμπλήρωση των 100 χρόνων ελεύθερης ζωής, προγραμματίστηκαν ιδιαίτερες πανηγυρικές εκδηλώσεις, αλλά δυστυχώς η πανδημία, δεν επέτρεψε την εκδήλωση όλων των προγραμματισθέντων.

Τώρα με το παρόν, θα στρέψω την σκέψη σας πίσω…στην 14 Μαϊου του 1924….στο 1925, μέσα από τις σελίδες της εφημερίδας της Θεσσαλονίκης ” ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ “.

*****

** 1924 **

Με πρωτοβουλία των δημοτικών αρχών της πόλης, γιορτάσθηκε πάνδημα και με μεγαλοπρέπεια η 5η επέτειος της απελευθέρωσης . 

Στην δοξολογία παρέστησαν οι, Νομάρχης Καλογερόπουλος, ο φρούραρχος Καρατζόγλου, ο δήμαρχος Κώστας Μανατός και οι λοιπές αρχές , με τους αρχηγούς των μειονοτήτων της πόλης χοροστατούντος του Μητροπολίτη Γερβασίου. Μετά την δοξολογία μίλησε ο Δήμαρχος και ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης, που είπε τα εξής…* Υπέροχα, μέρα χαράς και αγαλλίασης σήμερα, γιορτάζουμε την 5η επέτειο της απελευθέρωσης από τον βαρύ και ξενικό ζυγό. Ζούμε την απελευθέρωση της πόλης μας.

Σαν σήμερα, οι ελληνικές στρατιές και φάλαγγες, με αρχηγό τον Κωνσταντίνο Μαζαράκη, αποβιβάστηκαν από τον τιμημένο στόλο μας και βάδισαν στην ελεύθερη γη της Αλεξανδρούπολης.

Σκόρπισαν παντού χαρά και αγαλλίαση και μεγάλο ενθουσιασμό.

Σήμερα ,οι ιστορικοί μας πατέρες και οι αδελφοί πολίτες της Αλεξανδρούπολης, έξαλλοι δονούνται από τον αρχαιότερο ενθουσιασμό και χαρμοσύνη.

Όλοι, ένα σώμα, μία ψυχή, κάτω από εκκωφαντικές κωδωνοκρουσίες, υποδέχτηκαν τον Σωτήρα Ελληνικό Στρατό, που κατέλαβε την γενέτειρα και πατρίδα μας.

Σαν σήμερα, οι πρώην κάτοχοι ευγενείς Γάλλοι, με αίσθημα φιλαδελφείας, υπέστειλαν τη σημαία τους και μας την παρέδωσαν, ως συμμαχικό δικαίωμα. 

Την ευτυχή αυτή μέρα θα ανυψωθεί η δοξασμένη ελληνική σημαία, σήμερα γίνεται αθόρυβα, ένα θαύμα, πραγματοποιείται προαιώνιο όνειρο και εθνικές ελπίδες, όχι βέβαια τυχαία και συμπτωματικά, αλλά κατόπιν εξόχων στρατιωτικών, διπλωματικών ενεργειών.

Το θαύμα αυτό δεν ήταν το μόνο, μετά δύο μήνες, την 14 Ιουλίου 1920, συντελείται και η απελευθέρωση της Μητρόπολης Θράκης, της Αδριανούπολης, ως και των άλλων πόλεων, Καλλίπολης, Ραιδεστού, Σαράντα Εκκλησιών, Βιζύης, Μήδειας, Περίστασης , Γένας, Χώρας, Σηλυβρίας, μέχρι την πρώτη, της Βασιλίδος των πόλεων, της ένδοξης και σήμερα, ατυχώς σε βαθμό τραγικότητας Κωνσταντινούπολης.

Οι λεγεώνες του Ελληνικού στρατού, με το σύνθημα της πολιτικής ηγεσίας, πέταξαν με ταχύτητα και κατέλαβαν με έξαλλο ενθουσιασμό, την μία μετά την άλλη, τις θρακικές πόλεις.

Μετά, ως άγγελος χαράς και άγιο ενθουσιασμό και παρηγοριά, απέκρουσε τα άκρα, που τα πλήθη της ομογένειας περίμεναν, με πολλές και μεγάλες ελπίδες και πόθους, να έρθει το φωτεινό στεφάνι, της ημέρας της ελευθερίας. Την κεκτημένη ταχύτητα δεν σταμάτησε και δεν ήταν δυνατόν να σταματήσουν.

Αλλες ελληνικές φάλαγγες, εξόρμησαν κατάλληλα και κατόπιν προσπαθειών, κατέλαβαν και την Πόλη και την Σμύρνη και τις παρακείμενες μικρασιατικές πόλεις. Μπήκαν νικηφόρες και κατέλαβαν την Προύσα.

Με την λήξη του Ιουνίου 1920 και σε άψογο σχηματισμό, περνούσε η γαλανόλευκη, στις παλιές κοιτίδες του Ελληνισμού.

Το γεγονός των ημερών αυτών ήταν τρομερό. 

Τελειώνοντας ας αναφωνήσουμε…ζήτω ο Βενιζέλος, ζήτω ο Ελληνικός Στρατός και ο Στόλος, ζήτω η Ελληνική πατρίδα. 

Ο Αγιος Αλεξανδρουπόλεως Γερβάσιος 

********

** 1925 **

Μία πατριωτική εορτή. Η επέτειος της απελευθέρωσης. Πως γιορτάσθηκε.

Ανέκφραστος είναι ο ενθουσιασμός, με τον οποίο γιόρτασαν σήμερα οι Αλεξανδρουπολίτες, την επέτειο της ανύψωσης στην πόλη, της Γαλανόλευκης.

Πόσο βαθιά μένει χαραγμένη στη μνήμη τους, η ενθύμηση της ημέρας αυτής, που είδαν να εκπληρώνεται το μεγάλο όνειρο Η ΕΝΩΣΗ ΜΕ ΤΗΝ ΜΗΤΕΡΑ ΕΛΛΑΔΑ.!!!

Μεγάλη χαρά έδειξαν σήμερα, που προσήλθαν με τόση προθυμία στην Μητρόπολη, για να παρακολουθήσουν τη δοξολογία, που έγινε για την επέτειο του ευτυχούς γεγονότος, χοροστατούντος του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτη μας Γερβασίου.

Από την 10.30 της 14- 5- 1925, άρχισαν να προσέρχονται οι επίσημοι της πόλης. 

Μεταξύ των πρώτων ήταν ,ο Δήμαρχος Αλτιναμάζης με τους δημοτικούς συμβούλους, Αικίδη, Παπασταύρου, Τσεσμελή, Νικολαϊδη κ.α. Έπειτα ήρθαν οι άλλες πολιτικές, στρατιωτικές και θρησκευτικές αρχές, οι θρησκευτικοί αρχηγοί των εδώ παροικιών, Αρμενίων, Εβραίων και Τούρκων, με τους προέδρους των κοινοτήτων. Ο Νομάρχης Σνώκ, ο διοικητής του 4ου τάγματος, ο φρούραρχος Χρυσοχόου, με τον υπασπιστή του Φατούρο, ο διοικητής Χωροφυλακής Σταυρόπουλος, οι διοικητές του Στρατιωτικού και Ναυτικού Ασυρμάτου, Γιαννόπουλος και Βασιλάκης, ο Λιμενάρχης Παπανικολάου με τον α. γραμματέα Μιλτιάδη.

Οι πρόξενοι, Ιταλίας Βρατσαφόλι, Γαλλίας Τακέλλα, Βελγίου Καράσου, ο διευθυντής των Ανατολικών σιδηρόδρομων Ντελιλώ με τον επιθεωρητή Σιβέλ.

Τα διοικητικά συμβούλια των διάφορων σωματείων, ο Γυμνασιάρχης Τένιξ με τους καθηγητές του Γυμνασίου, ο διευθυντής του Διδασκαλείου Βομπανάκης, ο Ρέλλιας κ. α.

Μετά το πέρας της δοξολογίας, ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης με ωραία και συγκινητικά λόγια ,εξήρε την σπουδαιότητα του γεγονότος και ευχήθηκε όπως γρήγορα προχωρήσουμε και πέραν του Εβρου.

Έπειτα με επικεφαλής τον Νομάρχη και Δήμαρχο, πήγαν στο Δημαρχείο, όπου παρατέθηκε δεξίωση από τον Δήμο με αναψυκτικά.

Στον μεγαλοπρεπέστατο εορτασμό της ημέρας αυτής συνετέλεσαν και τα σχολεία, χάρις των γυμναστών Ρωμόπουλο των αρρεναγωγείων, Καψάλη του μικτού, Αν. Βαλασιάδου των Θηλέων, Αδαμαντίου του Διδασκαλείου, παρουσίασαν ένα εξαίσιο θέαμα με τις παρελάσεις στους σημαιοστολισμένους δρόμους. Επίσης και οι πρόσκοποι της ομάδας του Διδασκαλείου, υπό την διοίκηση του υπαρχηγού τους Παπαμιχαήλ, συνετέλεσαν πολύ στην τήρηση της τάξης κατά την δοξολογία. 

Θάκης Ροδάνθης

ΥΣΤΕΡΟΓΡΑΦΟ

Σήμεραθα εορταστεί η 102 επέτειος απελευθέρωσης της Αλεξανδρούπολης, όπου θα αναδιπλωθούν τα τότε ιστορικά γεγονότα.

Με το παρόν, σας γυρίζω πίσω, για να συναισθανθούμε εκείνες τις ιερές ημέρες αμέσως μετά, που οι γηγενείς και οι πρόσφυγες που εγκαταστάθηκαν στην πόλη εόρτασαν το μεγάλο αυτό γεγονός ,μέσα σε πανηγυρισμούς, επειδή ήταν παρόντες κατά την απελευθέρωση της.

ΧΡΟΝΙΑ ΠΟΛΛΑ ΣΕ ΟΛΟΥΣ ΤΟΥΣ ΚΑΤΟΙΚΟΥΣ, ΧΡΟΝΙΑ ΠΟΛΛΑ ΜΕ ΕΝΕΡΓΗ ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΜΝΗΜΗ,ΧΡΟΝΙΑ ΠΟΛΛΑ ΣΤΗΝ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ ΠΟΥ ΕΧΕΙ ΚΑΙ ΤΗΝ ΟΝΟΜΑΣΤΙΚΗ ΤΗΣ ΕΟΡΤΗ.

ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΕΥΣΤΡ. ΝΑΖΛΗΣ 

Υποστράτηγος ΕΛ.ΑΣ ε.α. 

Αντιπρόεδρος Ένωσης Αποστράτων Αξιωματικών Στρατού 

spot_img
spot_img

Latest News

Η ισχυρότερη Μεραρχία της χώρας μας

Είναι η XVI Μηχανοκίνητη Μεραρχία Πεζικού και βρίσκεται στο Διδυμότειχο Την βεβαιότητα ότι  ο Ελληνικός Στρατός εγγυάται την προστασία της εδαφικής ακεραιότητας,...

More Articles Like This