Δέσμη 25 παρεμβάσεων συνολικού ύψους 5,3 δισ. ευρώ για την ενίσχυση 1,5 εκατ. ευάλωτων νοικοκυριών και 70.000 πολύ μικρών επιχειρήσεων, προκειμένου να προχωρήσουν σε επενδύσεις ενεργειακής αναβάθμισης κτιρίων, την κοινωνική στέγαση και τις δημόσιες και ιδιωτικές μεταφορές παρουσίασαν σε κοινή συνέντευξη Τύπου ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Κωστής Χατζηδάκης, ο υπουργός Περιβάλλοντος & Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου και ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας Νίκος Παπαθανάσης.
Αναλυτικά: Δικαιούχοι των προγραμμάτων είναι 1,5 εκατ. νοικοκυριά και 70.000 πολύ μικρές επιχειρήσεις. Έμφαση δίνεται στις οικογένειες, στα νοικοκυριά με μέλος άτομο με αναπηρία, στα νοικοκυριά που αντιμετωπίζουν ενεργειακή και μεταφορική φτώχεια, (δηλαδή δυσκολεύονται να καλύψουν βασικές ανάγκες θέρμανσης, ψύξης, ηλεκτρικού ρεύματος και αναγκαίων μετακινήσεων) και στις επιχειρήσεις με έως 9 εργαζόμενους και έως 2 εκατ. ευρώ κύκλο εργασιών. Τα εισοδηματικά όρια για τα νοικοκυριά διαμορφώνονται, ενδεικτικά, ως εξής:
Τύποι νοικοκυριών/Εισοδηματικό όριο
Μονοπρόσωπο χωρίς παιδιά και χωρίς αναπηρία/10.500
Μονοπρόσωπο με 1 παιδί και χωρίς αναπηρία/13.650
Μονοπρόσωπο με 1 παιδί και 1 μέλος με αναπηρία/16.650
Έγγαμο χωρίς παιδιά και χωρίς αναπηρία/20.800
Έγγαμο με 2 παιδιά και χωρίς αναπηρία/27.100
Έγγαμο με 2 παιδιά και μέλος με αναπηρία/30.100
Έγγαμο με περισσότερα από 3 παιδιά και μέλος με αναπηρία/36.400
Οι 25 παρεμβάσεις ενίσχυσης νοικοκυριών και επιχειρήσεων
1. Εξοικονομώ για νοικοκυριά (1.200 εκατ. ευρώ)
Τα προγράμματα «Εξοικονομώ» για την ενεργειακή αναβάθμιση κτιρίων θα υλοποιηθούν με νέο απλούστερο μοντέλο. Τα νοικοκυριά θα έχουν την δυνατότητα να επιλέξουν τις επενδύσεις ενεργειακής θωράκισης των κατοικιών τους (όπως μονώσεις, θερμοπροσόψεις, συστήματα σκίασης, αλλαγή κουφωμάτων κλπ. Στα προγράμματα «Εξοικονομώ» προβλέπεται να ενταχθούν 62.000 νοικοκυριά ενώ τα ποσοστά ενίσχυσης των επενδύσεων μπορεί να ξεπερνούν και το 80%, με επιδότηση και του ΦΠΑ.
Παράδειγμα: Νοικοκυριό επιλέγει να κάνει παρεμβάσεις συνολικής αξίας 24.800Euro, (συμπερ. ΦΠΑ). Το νοικοκυριό θα λάβει ως επιδότηση συνολικά 19.800Ευρώ και θα καταβάλει μόλις 5.000 ευρώ.
2. Αλλαγή Συστήματος Θέρμανσης και Θερμοσίφωνα (950 εκατ. ευρώ)
Θα ωφεληθούν τουλάχιστον 170.000 νοικοκυριά για την εγκατάσταση αντλιών θερμότητας και 110.000 για εγκατάσταση ηλιακών θερμοσιφώνων που θα αντικαταστήσουν συστήματα θέρμανσης ή/και παροχής ζεστού νερού με πετρέλαιο ή φυσικό αέριο. Παρέχεται η δυνατότητα επιλογής είτε αντλίας θερμότητας, είτε ηλιακού θερμοσίφωνα, είτε και των δυο, ενώ εκτός από το κόστος αγοράς των συσκευών θα ενισχύονται και οι απαιτούμενες εργασίες εγκατάστασης. Τα ποσοστά ενίσχυσης μπορεί να φθάνουν έως 80%.
Παράδειγμα: Ένα νοικοκυριό προμηθεύεται αντλία θερμότητας κόστους 6.200 ευρώ με ΦΠΑ, επιδότηση 80%) και ηλιακό θερμοσίφωνα (1.240 ευρώ με ΦΠΑ, επιδότηση 40%). Θα λάβει συνολική ενίσχυση 5.450 Ευρώ και θα χρειαστεί να δαπανήσει μόλις 2.000 ευρώ.
3. Αύξηση του επιδόματος θέρμανσης για 780.000 δικαιούχους ετησίως (340 εκατ. ευρώ)
Περίπου 780.000 νοικοκυριά που λαμβάνουν επίδομα θέρμανσης θα λάβουν επιπλέον 100 ευρώ το χρόνο περίπου κατά την περίοδο 2027-2032, με στόχο να απορροφάται ένα σημαντικό μέρος της επιβάρυνσης στο πετρέλαιο, το φυσικό αέριο και το υγραέριο για θέρμανση.
4. Δημιουργία Μητρώου Ενεργειακής Στήριξης για Νοικοκυριά
Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας θα προχωρήσει στη σύσταση του μητρώου, στο οποίο θα εγγράφονται ηλεκτρονικά όλα τα νοικοκυριά που πληρούν τα κριτήρια του Κοινωνικού Κλιματικού Ταμείου. Στόχος είναι να διευκολύνεται η πρόσβαση των ευάλωτων πολιτών σε όλα τα μέτρα στήριξης και στις δράσεις ενεργειακής αποδοτικότητας. Τα μέλη του Μητρώου θα εφοδιάζονται με ειδική κάρτα ευάλωτου προκειμένου να έχουν πρόσβαση σε υπηρεσίες και δράσεις ενεργειακής στήριξης χωρίς γραφειοκρατία και με επιτάχυνση της διαδικασίας. Το Μητρώο θα επικαιροποιείται κάθε χρόνο.
5. Ίδρυση one-stop shops για υποστήριξη ενεργειακά/μεταφορικά ευάλωτων πολιτών και επιχειρήσεων (22 εκατ. ευρώ)
Σε κάθε Περιφέρεια θα δημιουργηθεί ένα σημείο δωρεάν υποστήριξης για ευάλωτα νοικοκυριά και πολύ μικρές επιχειρήσεις. Ιδιαίτερη έμφαση θα δοθεί σε πολίτες που δεν έχουν τις απαραίτητες ψηφιακές δεξιότητες, ώστε να έχουν άμεση και εύκολη πρόσβαση στις δράσεις του Ταμείου και να ωφεληθούν από αυτές.
6. Δωρεάν Έκδοση Πιστοποιητικών Ενεργειακής Απόδοσης (40 εκατ. ευρώ)
Μέσω του Ταμείου θα εκδοθούν τουλάχιστον 200.000 δωρεάν Πιστοποιητικά Ενεργειακής Απόδοσης για ενεργειακά ευάλωτα νοικοκυριά, μέσω των σημείων υποστήριξης σε όλη τη χώρα (one-stop-shops). Το Πιστοποιητικό έχει πρακτική σημασία καθώς απεικονίζει την πραγματική ενεργειακή εικόνα της κατοικίας και βοηθά το νοικοκυριό να γνωρίζει την πηγή απωλειών ενέργειας και ποιες παρεμβάσεις χρειάζονται για να μειώσει τις ενεργειακές του δαπάνες. Σημειώνεται ότι η έκδοση ΠΕΑ, χρηματοδοτείται για πρώτη φορά αυτόνομα, χωρίς να απαιτείται συμμετοχή σε πρόγραμμα ανακαίνισης.
7. Ανέγερση 2.350 κοινωνικών κατοικιών για 7.000 ευάλωτους πολίτες (435 εκατ. ευρώ)
Αξιοποιούνται 4 ανενεργά στρατόπεδα, δυο στην Αττική (Χαϊδάρι και Αχαρνές) και από ένα σε Θεσσαλονίκη (Στρατόπεδο Ζιάκα) και Πάτρα (Στρατόπεδο Μανουσογιαννάκη), για την κατασκευή 2.350 διαμερισμάτων zero-energy (ενεργειακή κλάση Α+). Τα διαμερίσματα θα παραχωρούνται με πολύ χαμηλό μίσθωμα σε ευάλωτες οικογένειες, με προτεραιότητα σε νέα ζευγάρια, πολύτεκνες οικογένειες, οικογένειες με μέλη με αναπηρία, μονογονεϊκές οικογένειες κλπ.
Η συνολική επιφάνεια των κατοικιών θα είναι 232.000 τ.μ. και η μέση επιφάνεια ανά διαμέρισμα 83,75 τ.μ. Επιπλέον χρηματοδοτούνται έργα διαμόρφωσης περιβάλλοντος χώρου, χώρων στάθμευσης όπως και κατασκευής δικτύων και βοηθητικών υποδομών.
Παράλληλα θα προχωρήσει η σύσταση νέας Εθνικής Αρχής Στέγασης, υπό την εποπτεία του Υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας.
8. Εκσυγχρονισμός φοιτητικών εστιών (226 εκατ. ευρώ)
Θα αναβαθμιστούν συνολικά 15 κτίρια φοιτητικών εστιών, σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Ιωάννινα, Πάτρα, Κομοτηνή, εξασφαλίζοντας σύγχρονες συνθήκες διαβίωσης σε περίπου 5.600 φοιτητές, αριθμός που αντιστοιχεί σε αύξηση της δυναμικότητας κατά 36,5% σε σχέση με τους φοιτητές που φιλοξενούνται σήμερα σε εστίες. Η μεγάλη πλειονότητα (90%) των εστιών αυτών έχουν κατασκευαστεί πριν το 1985, δεν έχουν αναβαθμιστεί ενεργειακά ως τώρα και παρουσιάζουν υψηλά λειτουργικά και ενεργειακά κόστη. Οι εργασίες που καλύπτονται περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, παρεμβάσεις στο κέλυφος των κτιρίων, αναβάθμιση του μηχανολογικού εξοπλισμού και του συστήματος ψύξης/θέρμανσης, εγκατάσταση φωτοβολταϊκών συστημάτων. Το πρόγραμμα αναβάθμισης των εστιών θα υλοποιηθεί από το Υπουργείο Παιδείας και το ΙΝΕΔΙΒΙΜ.
9. Κοινωνικό Leasing (174 εκατ. ευρώ)
Ευάλωτα νοικοκυριά θα επιδοτούνται για να μισθώνουν ηλεκτρικά αυτοκίνητα με χαμηλό μίσθωμα, έως 150 ευρώ το μήνα. Στο πρόγραμμα προβλέπεται να ενταχθούν 12.500 μεταφορικά ευάλωτα νοικοκυριά. Προβλέπεται μέση επιδότηση 13.000 Ευρώ ανά δικαιούχο, (με προσαύξηση 2.000 ευρώ για άτομα με αναπηρία) για 4 έτη μίσθωσης, συν 500 ευρώ για την αγορά οικιακού φορτιστή. Ο ωφελούμενος θα επιλέγει το μοντέλο ηλεκτρικού αυτοκινήτου που προτιμά, από μια δημόσια αναρτημένη λίστα επιλέξιμων μοντέλων που θα είναι τα πιο φθηνά ηλεκτρικά μοντέλα που κυκλοφορούν.
Παράδειγμα: Έστω ότι ένας ωφελούμενος επιλέγει ένα όχημα, το οποίο έχει συνολικό μίσθωμα 20.000Ευρώ για 4 χρόνια. Θα λάβει συνολικά 13.000Ευρώ + 500Ευρώ για οικιακό φορτιστή. Δηλαδή θα πληρώσει στην 4ετία 7.000Ευρώ ή 145 ευρώ το μήνα.
10. 100% Επιδότηση για ατομικά μέσα μετακίνησης Ατόμων με Αναπηρία (51 εκατ. ευρώ)
Το μέτρο προβλέπει 100% επιδότηση για την απόκτηση ηλεκτρικών αμαξιδίων, mobility scooters και hand bikes για 13.200 άτομα με αναπηρία, καθώς και για τετραπληγικά ή παραπληγικά άτομα μεγαλύτερης ηλικίας. Δικαιούχοι θα είναι τόσο ασφαλισμένοι όσο και ανασφάλιστοι πολίτες. Έτσι, η παρέμβαση καλύπτει ένα υπαρκτό χρηματοδοτικό κενό: σήμερα ο υφιστάμενος μηχανισμός αποζημίωσης συχνά αφήνει σημαντικό κόστος στα νοικοκυριά, ενώ για ανασφάλιστους συμπολίτες μας δεν υπάρχει αντίστοιχη πρόβλεψη. Το πρόγραμμα θα υλοποιηθεί μέσω ΟΠΕΚΑ σε διασύνδεση με ΕΟΠΥΥ, με επιλογή των οχημάτων από λίστα συμβεβλημένων προμηθευτών.
11. Ενίσχυση του στόλου αστικών λεωφορείων σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη (129 εκατ. ευρώ)
12. Αναβάθμιση 10 συρμών της γραμμής 1 του Μετρό (60 εκατ. ευρώ)
13. Αναβάθμιση των σταθμών της γραμμής 1 του Μετρό της Αθήνας (7 εκατ. ευρώ)
14. Προμήθεια 12 νέων συρμών για την εξυπηρέτηση των γραμμών 2 και 3 του Μετρό Αθηνών (210 εκατ. ευρώ)
15. Ανάπτυξη υπηρεσιών Μεταφορών Κατά Παραγγελία σε Αττική και Θεσσαλονίκη (10,2 εκατ. ευρώ)
16. Ανάπτυξη υπηρεσιών Μεταφορών Κατά Παραγγελία σε ημιαστικές περιοχές για εξυπηρέτηση ευάλωτων πολιτών (44 εκατ. ευρώ)
Το έργο περιλαμβάνει την προμήθεια περίπου 100 ηλεκτρικών λεωφορείων πλήρως προσβάσιμων, για την εξυπηρέτηση 18 αγροτικών/ημιαστικών περιοχών και τον αντίστοιχο εξοπλισμό φόρτισης. Επίσης περιλαμβάνεται μια εθνική πλατφόρμα που θα διαχειρίζεται σε πραγματικό χρόνο κρατήσεις, δρομολόγηση και συντονισμό του στόλου (mobile app + τηλεφωνικό κέντρο). Οι μετακινήσεις για συγκεκριμένες κατηγορίες πληθυσμού, όπως π.χ. άτομα με αναπηρία, άτομα άνω των 65 ετών, θα είναι δωρεάν και το κόστος θα καλύπτεται μέσω μηχανισμού που θα αναπτυχθεί από το Υπουργείο Μεταφορών. Σε πλήρη ανάπτυξη η υπηρεσία αναμένεται να εξυπηρετεί 27.000 τακτικούς χρήστες το χρόνο.
17. ΑΤΗΕΝS MOVE: Δημοτική Συγκοινωνία (11,2 εκατ. ευρώ)
18. Κάλυψη αναγκών μεταφοράς μαθητών με αναπηρία σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη & ορεινές και νησιωτικές περιοχές (219 εκατ. ευρώ)
Το μέτρο βελτιώνει σημαντικά το υφιστάμενο σύστημα μεταφοράς, καθώς διασφαλίζει ότι χιλιάδες μαθητές με αναπηρία θα μπορούν να πηγαίνουν στο σχολείο τους με ασφάλεια, μειώνοντας ταυτόχρονα την πίεση στις οικογένειές τους. Η επένδυση αναμένεται να καλύψει περίπου το 70% των εθνικών αναγκών μεταφοράς μαθητών με αναπηρία δηλαδή περίπου 11.000 μαθητών. Η δράση θα υλοποιηθεί κυρίως σε περιοχές της Αττικής και της Θεσσαλονίκης και θα επεκταθεί σταδιακά, με προτεραιότητα σε νησιωτικές, ορεινές και απομακρυσμένες περιοχές, συμπεριλαμβανομένων εκείνων με χαμηλότερο κατά κεφαλήν ΑΕΠ (πχ Ήπειρος, Δυτική Μακεδονία, Ανατολική Μακεδονία-Θράκη). Προβλέπεται η προμήθεια ηλεκτρικών ή υβριδικών οχημάτων, ειδικά διαμορφωμένων για την μεταφορά ατόμων με αναπηρία, η εγκατάσταση σημείων φόρτισης σε σχολεία ή δημοτικούς χώρους, ενώ θα καλύπτεται το κόστος λειτουργίας και η ανάπτυξη ψηφιακής πλατφόρμας για την παρακολούθηση των οχημάτων.
19. Αναβάθμιση υποδομών προσβασιμότητας σε 33 σταθμούς του ΟΣΕ (50 εκατ. ευρώ)
20. Ψηφιακή χαρτογράφηση και καθοδήγηση σε όλους τους σταθμούς Μετρό Αθήνας και Θεσσαλονίκης (5,5 εκατ. ευρώ)
21. Εγκατάσταση Δημόσια Προσβάσιμων Σημείων Επαναφόρτισης Ηλεκτρικών Οχημάτων (135 εκατ. ευρώ)
Προβλέπεται η ανάπτυξη 4.400 δημόσια προσβάσιμων σημείων φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων, σε περιοχές όπου σήμερα η αγορά δεν αναπτύσσει επαρκώς σχετικές υποδομές. Στόχος είναι να δομηθεί το δίκτυο φόρτισης που χρειάζονται νοικοκυριά και μικρές επιχειρήσεις για να διευκολυνθεί η μετάβαση στην ηλεκτροκίνηση. Οι υποδομές θα είναι δημόσια προσβάσιμες και θα μπορούν να χρησιμοποιούνται από το σύνολο των πολιτών και των επιχειρήσεων.
22. Υποδομές Ποδηλατοδρόμων και πεζών (93 εκατ. ευρώ)
Θα υλοποιηθούν 12 έργα σε πόλεις όλης της χώρας για την ανάπτυξη ενός δικτύου ποδηλατοδρόμων και πεζοδρομίων, μήκους τουλάχιστον 76,8 χλμ. καθώς και παρεμβάσεις μικροκινητικότητας γύρω από 10 σταθμούς του Μετρό Θεσσαλονίκης. Οι παρεμβάσεις εστιάζουν σε περιοχές με μεταφορική και οικονομική ευαλωτότητα, χαμηλά εισοδήματα και ανεπαρκή κάλυψη από δημόσιες συγκοινωνίες, ώστε η βιώσιμη μετακίνηση να γίνει πιο προσιτή σε όσους τη χρειάζονται περισσότερο. Το μέτρο δεν αφορά μόνο την κατασκευή νέων ποδηλατοδρόμων, αλλά και πλατύτερα και ασφαλέστερα πεζοδρόμια, αναβάθμιση του φωτισμού, ασφαλείς διαβάσεις, θέσεις στάθμευσης ποδηλάτων. Έργα θα γίνουν μεταξύ άλλων σε: Αγρίνιο (12,4 χλμ.), Ιωάννινα (12 χλμ.), Αλεξανδρούπολη (10,6 χλμ.) και διασύνδεση των πανεπιστημίων στην Αθήνα (9,7 χλμ.).
23. Εξοικονομώ για επιχειρήσεις (394 εκατ. ευρώ)
Το μέτρο προβλέπει ενεργειακή αναβάθμιση των κτιριακών υποδομών, αντικατάσταση συστημάτων θέρμανσης με αντλίες θερμότητας, όπως και αλλαγή θερμοσιφώνων με ηλιακούς. Θα ωφεληθούν περίπου 10.000 πολύ μικρές επιχειρήσεις, με έμφαση σε κλάδους που έχουν υψηλό ενεργειακό κόστος λειτουργίας. Η επιχείρηση θα έχει την δυνατότητα να ενισχυθεί τόσο για τις δαπάνες του κτιριακού κελύφους όσο και για την αντικατάσταση ενεργειακού εξοπλισμού. Θα προβλέπονται ενισχυμένα ποσοστά επιδότησης προκειμένου να δοθεί η δυνατότητα υλοποίησης των παρεμβάσεων χωρίς να επιβαρύνεται δραστικά η ρευστότητα της επιχείρησης.
24. Απόκτηση επαγγελματικών ηλεκτρικών οχημάτων, μέσω μίσθωσης ή αγοράς, από πολύ μικρές επιχειρήσεις (289 εκατ. ευρώ)
Οι ωφελούμενες επιχειρήσεις θα επιδοτούνται επί του κόστους αγοράς ή μίσθωσης με:
– 40% για ΙΧ οχήματα και ελαφριά van
– 30% για την αγορά βαρέων οχημάτων (λεωφορεία και φορτηγά)
Επιδοτείται επιπλέον η εγκατάσταση φορτιστών για ιδιωτική χρήση στις επιχειρήσεις.
Παράδειγμα: Έστω εταιρία η οποία θέλει να αγοράσει δυο οχήματα, ένα ΙΧ και ένα ελαφρύ van, καθαρής αξίας 30.000 ευρώ και 50.000 ευρώ αντίστοιχα. Η εταιρία θα επιδοτηθεί με ποσοστό 40% και για τα δυο οχήματα, δηλαδή 32.000Euro.
25. Επιδότηση για αντικατάσταση συμβατικών ταξί με ηλεκτρικά
Προβλέπεται επιδότηση 20.000 ευρώ για την αλλαγή συμβατικού οχήματος με ηλεκτρικό. Σε πρώτη φάση παρέχεται στήριξη στους ιδιοκτήτες ταξί της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης, προκειµένου να διευκολυνθεί η αντικατάσταση συμβατικών οχημάτων των οποίων λήγει ο χρόνος ζωής με ηλεκτρικά οχήματα κατ’ εφαρμογή του Κλιματικού Νόμου και στην συνέχεια το μέτρο θα ενεργοποιηθεί σε όλη την Επικράτεια. Προβλέπεται άμεση πρόσβαση στο ποσό της επιδότησης χωρίς να παρεμβάλλονται χρονοβόρες γραφειοκρατικές διαδικασίες.
Το ύψος της επιδότησης για προσβάσιμα σε άτομα με αναπηρία ΕΔΧ ΤΑΞΙ, θα είναι αυξημένο (29.000 ευρώ).
ΑΠΕ-ΜΠΕ
