Συνέντευξη Λεωνίδα Μπακούρα, Γενικoύ Διευθυντή, Μεταλλεία Θράκης στη Σοφία Παπαδοπούλου, ΑΠΕ-ΜΠΕ – Blue Heritage Thessaloniki Summit
Ο Λεωνίδας Μπακούρας, Γενικός Διευθυντής των Μεταλλείων Θράκης, αναδεικνύει τον κρίσιμο ρόλο των μετάλλων στη σύγχρονη οικονομία και ανάπτυξη. Όπως τονίζει, τα μέταλλα δεν περιορίζονται πλέον σε παραδοσιακές χρήσεις, αλλά αποτελούν τη βάση της τεχνολογικής προόδου: από τα smartphones και τα ηλεκτρικά οχήματα έως τα συστήματα ενέργειας και άμυνας. Η Ελλάδα, και ιδιαίτερα η Βόρεια Ελλάδα, διαθέτει σημαντικό ορυκτό πλούτο που για χρόνια παρέμενε αναξιοποίητος.
Στο υπέδαφος της περιοχής εντοπίζονται γνωστά μέταλλα όπως χρυσός, άργυρος, χαλκός, μόλυβδος και ψευδάργυρος, αλλά και κρίσιμες πρώτες ύλες και σπάνιες γαίες, όπως νεοδύμιο και λανθάνιο. Τα υλικά αυτά είναι απαραίτητα για την πράσινη μετάβαση και τις νέες τεχνολογίες, καθώς χρησιμοποιούνται σε μπαταρίες, ανεμογεννήτριες και προηγμένα συστήματα. Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει αναγνωρίσει τη σημασία τους, θέτοντας στόχο να καλύπτει έως το 2030 τουλάχιστον το 10% των αναγκών της από εγχώρια παραγωγή, έναντι μόλις 3% σήμερα.
Η Ελλάδα μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά σε αυτόν τον στόχο. Η έναρξη παραγωγής χαλκού στις Σκουριές αναμένεται να ενισχύσει σημαντικά τη θέση της χώρας, ιδιαίτερα καθώς η παγκόσμια ζήτηση για χαλκό προβλέπεται να αυξηθεί κατά περίπου 70% έως το 2035. Έτσι, η αξιοποίηση των ορυκτών πόρων δεν αποτελεί μόνο οικονομική επιλογή, αλλά και στρατηγική κίνηση για την ενεργειακή και τεχνολογική αυτονομία της Ευρώπης.
Η διάσταση αυτή συνδέεται άμεσα με τη γεωπολιτική. Σήμερα, η πλειονότητα των κρίσιμων μετάλλων παράγεται στην Κίνα, γεγονός που δημιουργεί εξάρτηση για τη Δύση. Η ανάπτυξη εναλλακτικών πηγών σε χώρες όπως η Ελλάδα αποκτά ιδιαίτερη σημασία. Παράλληλα, η ενίσχυση της οικονομικής δραστηριότητας σε περιοχές όπως η Μακεδονία και η Θράκη συμβάλλει και στην περιφερειακή σταθερότητα και ασφάλεια.
Αναφερόμενος στις ανησυχίες για το περιβάλλον, ο κ. Μπακούρας υπογραμμίζει ότι η σύγχρονη μεταλλευτική δραστηριότητα δεν έχει σχέση με πρακτικές του παρελθόντος. Η τεχνολογία, η ψηφιακή παρακολούθηση και η χρήση τεχνητής νοημοσύνης επιτρέπουν αυστηρό έλεγχο και περιορισμό των επιπτώσεων. Παραδείγματα όπως η Χαλκιδική δείχνουν ότι η εξόρυξη μπορεί να συνυπάρξει με τον τουρισμό και άλλες οικονομικές δραστηριότητες, όταν υπάρχει διάλογος και συμμετοχή της τοπικής κοινωνίας.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στο έργο εξόρυξης στο Πέραμα Έβρου, μια επένδυση ύψους 430 εκατομμυρίων δολαρίων. Το έργο αναμένεται να δημιουργήσει περίπου 700 θέσεις εργασίας και να αποφέρει σημαντικά έσοδα στο κράτος, ενώ θα ενισχύσει και την τοπική οικονομία. Φορέας υλοποίησης είναι η Eldorado Gold, εταιρεία με διεθνή εμπειρία στον κλάδο.
Σε ό,τι αφορά το περιβαλλοντικό αποτύπωμα, έχει κατατεθεί εκτενής Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων, βασισμένη σε δεκάδες επιστημονικές έρευνες από κορυφαία ελληνικά πανεπιστήμια. Προβλέπεται συνεχής παρακολούθηση όλων των περιβαλλοντικών παραμέτρων -αέρας, νερό, έδαφος, βιοποικιλότητα- μέσω ψηφιακών συστημάτων, με ελεύθερη πρόσβαση των πολιτών στα δεδομένα.
Η επένδυση σχεδιάζεται με βάση τις βέλτιστες διαθέσιμες τεχνικές: υψηλή ανακύκλωση νερού, μέθοδοι που περιορίζουν τα απόβλητα, σταδιακή αποκατάσταση του περιβάλλοντος και πλήρης επαναφορά του τοπίου μετά την ολοκλήρωση του έργου. Παράλληλα, δίνεται έμφαση στη διαφάνεια και την ενημέρωση των πολιτών μέσω ειδικών κέντρων πληροφόρησης και ανοιχτής πρόσβασης στα στοιχεία.
Τέλος, τονίζεται ότι η Ελλάδα χρειάζεται τέτοιου είδους επενδύσεις για βιώσιμη ανάπτυξη, ιδιαίτερα σε μια περίοδο όπου οι ευρωπαϊκές χρηματοδοτήσεις μειώνονται. Η μεταλλευτική δραστηριότητα προσφέρει σταθερές θέσεις εργασίας και δεν αποκλείει άλλους τομείς, όπως ο τουρισμός ή η αγροτική παραγωγή.
Κλείνοντας, ο κ. Μπακούρας επισημαίνει ότι καμία επένδυση δεν μπορεί να προχωρήσει χωρίς τη στήριξη της κοινωνίας. Το έργο στο Πέραμα παρουσιάζεται ως μια μακροπρόθεσμη συνεργασία με την τοπική κοινωνία, με στόχο τη βιώσιμη ανάπτυξη της Θράκης.
