Ισχυρό γεωπολιτικό χαρτί με φόντο την απεξάρτηση από το ρωσικό αέριο – Ο ρόλος της Αλεξανδρούπολης
Η εμπορική ανταγωνιστικότητα και η ανάγκη για ευρωπαϊκή χρηματοδοτική στήριξη αναδείχθηκαν ως οι βασικές προϋποθέσεις για την επιτυχία του Κάθετου Διαδρόμου – στον οποίο περιλαμβάνεται και η Αλεξανδρούπολη –κατά τη διάρκεια του 4ου Φόρουμ Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης (19-20 Μαρτίου 2026).
Παρά τη στρατηγική του αξία, οι συμμετέχοντες στο πάνελ του ενεργειακού ζητήματος συμφώνησαν πως το μέλλον του έργου εξαρτάται από τη διαμόρφωση ελκυστικών τιμών.
- Οι άξονες της στρατηγικής
Στη συζήτηση της ενέργειας κυριάρχησαν τρία κεντρικά σημεία. Μεγάλη βαρύτητα δόθηκε στο «κλειδί» των τιμών.
Συγκεκριμένα, ο Βοηθός Υπ. Εξωτερικών των ΗΠΑ, Geoffrey Pyatt, τόνισε ότι ενώ το αμερικανικό ενδιαφέρον είναι έντονο, απαιτείται μια «σωστή φόρμουλα τιμολόγησης», όπως χαρακτηριστικά ανέφερε.
Παράλληλα, ζήτησε την παρέμβαση της Κομισιόν, υπογραμμίζοντας ότι ο Διάδρομος δεν αφορά μόνο το αέριο, αλλά τη συνολική διασυνδεσιμότητα των Βαλκανίων. Αφού εξήρε τη μεγάλη γεωπολιτική αξία του ΚάθετουΆξονα, αλλά και το ζωηρό ενδιαφέρον των αμερικανικών εταιρειών – κάτι που εμβαθύνει τις σχέσεις μεταξύ Ελλάδας και ΗΠΑ – στη συνέχεια εστίασε στην ανάγκη περαιτέρω δουλειάς.
Στο ίδιο μήκος κύματος, ο Διευθύνων Σύμβουλος της Gastrade, Κωνσταντίνος Σιφναίος, έθεσε στο τραπέζι την ανάπτυξη δεύτερου FSRU στην Αλεξανδρούπολη, εκτιμώντας ότι η ζήτηση για LNG θα αυξηθεί, καθώς η Ευρώπηαπεξαρτάται πλήρως από το ρωσικό αέριο έως το 2027. Ταυτόχρονα, άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο εισόδου της Σερβίας στο σχήμα.
«Ο κάθετος άξονας είναι πολύ σημαντικό εργαλείο για να κόψουμε τις ροές από τη Ρωσία», εξήγησε, ενώ και ο ίδιος κατέστησε αναγκαία τη συνεργασία με τις Βρυξέλλες, ώστε να επιτευχθούν εμπορικές πρωτοβουλίες.«Χρειαζόμαστε τον Κάθετο Άξονα, πρέπει να τον στηρίξουμ. Πρέπει να ενισχύσουμε το έργο, ώστε να δίνει μακροπρόθεσμα οφέλη», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Την ίδια ώρα, ο επικεφαλής της βουλγαρικής Bulgartransgaz, Vladimir Malinov, χαρακτήρισε το έργο ως θεμέλιο της ελληνοβουλγαρικής συνεργασίας. Επιπρόσθετα, επέλεξε να επισημάνει την ισχυρή δυναμική της περιοχής, επικαλούμενος τα παράλληλα έργα που σχετίζονται με τον σιδηρόδρομο και το υδρογόνο. Επίσης, αναφέρθηκε στις προοπτικές που διανοίγονται αφενός στη μεταφορά δεδομένων, αφετέρου στην Τεχνητή Νοημοσύνη και στα data centers, ενώ κατέθεσε την πρόταση στην Αλεξανδρούπολη να υπάρξουν και προϊόντα διυλιστηρίου.
- Η γεωπολιτική διάσταση και η πράσινη μετάβαση
Η Κορίνα Κρέτσου, Γενική Πρόξενος της Ρουμανίας στη Θεσσαλονίκη, Ευρωπαία Επίτροπος (2014-2019), επισήμανε ότι, παρά τα εμπόδια, η Ελλάδα εξελίσσεται σε κρίσιμο ενεργειακό κόμβο με επίκεντρο τα λιμάνια του Πειραιά, της Θεσσαλονίκης και της Αλεξανδρούπολης.
Την ίδια στιγμή, η Ελένη Μπαϊράμη, Managing Director, Eco Hellas, πρότεινε μια «πράσινη» προσέγγιση,ζητώντας την ενσωμάτωση του βιομεθανίου και του βιοαερίου στις ροές του Κάθετου Άξονα.
Ο Κάθετος Διάδρομος διαθέτει την απαραίτητη γεωπολιτική δυναμική, ωστόσο η μετάβαση από τη θεωρία στην πράξη απαιτεί βιώσιμα εμπορικά μοντέλα και οικονομική στήριξη από τις Βρυξέλλες.
Αλέξανδρος Κεσανλής
