Από την ζωγράφο Ελένη Πεχλιβάνη – Επιμέλεια έκθεσης: Ίρις Κρητικού
Προσωπικές και συλλογικές μνήμες προσφυγιάς, απώλειας και ριζών διερευνά η εικαστικός Ελένη Πεχλιβάνη στην έκθεση «Το κομμένο καβάκι: μικρές ιστορίες για τις γυναίκες της Θράκης».
Οι ιστορίες αυτές έρχονται από το Ανθοχώρι της Κομοτηνής, ένα μικρό χωριό μέσα σε μια φύση γενναιόδωρη και σιωπηλή.
Η έκθεση προσεγγίζει τη μνήμη ως ζωντανό και ενεργό πεδίο, όπου το ατομικό βίωμα συναντά τη συλλογική ιστορία και διερευνά την έννοια της ταυτότητας, της απώλειας και της ανθεκτικότητας μέσα στον χρόνο.
Νομαρχείο Αλεξανδρούπολης
Εγκαίνια έκθεσης: Τρίτη 30 Ιουνίου | Ώρα: 20:00
Διάρκεια έκθεσης: Τρίτη 30 Ιουνίου έως Τετάρτη 8 Ιουλίου 2026
__________________________
«Μεγάλωσα ακούγοντας αφηγήσεις που έμοιαζαν με παραμύθια, αλλά κουβαλούσαν μέσα τους την αλήθεια της απώλειας. Η γιαγιά μου μιλούσε για τη Σμύρνη, για τη φυγή της όταν ήταν ακόμη παιδί, για τη μητέρα της που πήρε μαζί της το κλειδί του σπιτιού τους, πιστεύοντας πως κάποτε θα επιστρέψουν. Δεν επέστρεψαν ποτέ. Εκείνο το κλειδί, όμως, έμεινε σαν σύμβολο μνήμης και προσμονής -μια μικρή μεταλλική απόδειξη ότι η ελπίδα μπορεί να επιβιώσει ακόμη κι όταν ο τόπος χάνεται. Και η ζωγραφική, είναι ίσως ο τρόπος μου να κρατώ ζωντανό εκείνο το κλειδί- να ανοίγω, μέσα από την εικόνα, τις πόρτες που δεν άνοιξαν ποτέ ξανά.
Στο παλιό σπίτι της γιαγιάς ζούσαμε πέντε άνθρωποι σε δύο δωμάτια. Ο χώρος ήταν περιορισμένος, όμως η ζωή χωρούσε μέσα του απλόχερα. Οι φωνές, οι μυρωδιές, οι ιστορίες, οι απουσίες. Η απουσία ήταν πάντα παρούσα. Ο παππούς που έφυγε για τον πόλεμο και δεν γύρισε ποτέ. Το καβάκι της αυλής -η λεύκα που είχε φυτέψει η γιαγιά μου- που κάποτε κόπηκε, γιατί τα φύλλα του γέμιζαν την αυλή και εκείνη δεν άντεχε πια να σκουπίζει. Θυμάμαι τη θλίψη μου όταν το είδα κομμένο· σαν να είχε χαθεί ένας ζωντανός οργανισμός, μια σκιά που μας προστάτευε.
Όσο δούλευα αυτήν την ενότητα, ένιωθα να επιστρέφω ξανά και ξανά στον τόπο μου. Σ’ εκείνο το μέρος όπου οι ρίζες μου δεν έπαψαν ποτέ να υπάρχουν – ακόμα κι όταν κόπηκε το μεγάλο δέντρο στην αυλή, όπως χάθηκαν κι αγαπημένοι άνθρωποι, άλλοι στη σιωπή της μνήμης, άλλοι απλώς από τη ζωή. Κι όμως… οι ρίζες, όπως και οι μνήμες, μένουν. Επιμένουν. Είναι στο χώμα, στο σώμα, στο βλέμμα. Αυτή η δουλειά δεν είναι μόνο φόρος τιμής στη γιαγιά μου ή στους ανθρώπους του χωριού. Είναι κάτι μεγαλύτερο: ένας ύμνος στις ρίζες -στις ανθρώπινες και στις φυτικές- που μας κρατούν, μας ορίζουν, μας φροντίζουν».
Ελένη Πεχλιβάνη
