- του Παναγιώτη Κουσίδη
Γ’ Μέρος
7. Κόμαρα Έβρου
Τα Κόμαρα βρίσκονται στη βόρεια όχθη του ποταμού Άρδα. Με την καταστροφική πλημύρα του 1931 οι κάτοικοι του χωριού αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν την αμμουδερή τοποθεσία (κάτω χωριό) στην όχθη του ποταμού και να εγκατασταθούν περίπου ένα χιλιόμετρο βορειοδυτικά. Μόνο το εκκλησάκι του Άη-Δημήτρη, που πρόσφατα ξαναχτίστηκε, θυμίζει την αρχική τοποθεσία του χωριού.
Τα Κόμαρα είναι το πρώτο χωριό του Τριγώνου, περνώντας από τη γέφυρα του Άρδα που είναι σταυροδρόμι για κάθε επισκέπτη του Τριγώνου. Από εκεί μπορεί να αποφασίσει αν θα κάνει το γύρο του Τριγώνου διαμέσου Πενταλόφου-Πετρωτών ή διαμέσου Ελιάς-Πλάτης.
Η δημιουργία του χωριού των Κομάρων τοποθετείται χρονολογικά περίπου το 1780-1790. Ήταν τότε τσιφλίκι ενός Αγά, στο οποίο εργάζονταν Έλληνες από την Αδριανούπολη, το Ορτάκιοϊ και τη Βόρεια Θράκη. Η ονομασία Κόμαρα-Κομαρλί προέρχεται από την τούρκικη φράση Κουμ Αρεσί, που στα ελληνικά σημαίνει «μεταξύ άμμων». Οι κάτοικοι των Κομάρων προέρχονται κατά πλειοψηφία από την Ήπειρο, το Ορτάκιοϊ, το Σβίλενγραντ και τις Σαράντα Εκκλησίες.
Το 1950 αποτελούσε ήδη Κοινότητα της Επαρχίας Ορεστιάδας που Νομού Έβρου. Είχε δημοτικό σχολείο και αριθμούσε 1.135 κατοίκους, ενώ ο σημερινός πληθυσμός είναι 628 κάτοικοι. Από το 1997 ανήκε στο Δήμο Τριγώνου μαζί με άλλους 16 οικισμούς. Ενώ σήμερα υπάγεται στον Δήμο Ορεστιάδας.
Η γέφυρα του ποταμού Άρδα στα Κόμαρα κατασκευάστηκε στα μέσα της δεκαετίας του 1960 και ήταν πάρα πολύ σημαντικό γεγονός για την συγκοινωνία και την πρόοδο του Τριγώνου. Καθότι μέχρι τότε η επικοινωνία με την απέναντι όχθη γινόταν μόνο με βάρκες. Γι’ αυτό τον λόγο τα παιδιά της περιοχής του Τριγώνου δεν μπορούσαν να σπουδάσουν στο Γυμνάσιο Κυπρίνου που βρίσκονταν στην άλλη όχθη του Άρδα. Κατά πληροφορίες των κατοίκων, κατά το χειμώνα, όταν πάγωνε ο Άρδας, περνούσαν απέναντι με τα πόδια και άλλες φορές ακόμα και με τρακτέρ.
Την δεκαετία του 2000 κατασκευάστηκε νέα σύγχρονη γέφυρα κοντά στα Ρίζια, στα πλαίσια κατασκευής του κάθετου άξονα της Εγνατίας οδού από το Αρδάνιο μέχρι το Ορμένιο στα ελληνοβουλγαρικά σύνορα.
Το χωριό Κόμαρα είναι γνωστό από το ανάγλυφο που βρέθηκε εδώ το 1937, ο «Θράκας Ιππέας» με την επιγραφή: (KYΡΙΩ ΑΠΟΛΛΩΝΙ ΑΧΛΟΥΖΕΝΙΣ) {ΑΥΛΟΥ ΖΕΝΕΩΣ ΕΥΞΑΜΟΝΟΣ}
Από τα Κόμαρα κατάγεται ο Γεώργιος Σταθάτος, απόστρατος αξιωματικός στο βαθμό του Αντισυνταγματάρχη. Ήταν ήρωας του Αλβανικού Έπους και της Εθνικής Αντίστασης στην κατοχή. Στις 23 Δεκεμβρίου 1943 τον δολοφόνησαν Έλληνες διαφωνούντες του ΕΛΑΣ.
Από τα Κόμαρα κατάγεται και ο Σιδέρης Τασιάδης, αργυρός Ολυμπιονίκης στο σλάλομ κανόε καγιάκ στους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2012.
Σημαντικά πολιτιστικο-θρησκευτικά γεγονότα του χωριού είναι τα δύο πανηγύρια, του Αγίου Δημητρίου στις 26 Οκτωβρίου και της Αγίας Κυριακής στις 7 Ιουλίου. Εδώ αναβιώνει και το έθιμο του Μπέη.
8.Μηλιά Έβρου
Η Μηλιά, επίσημα Μηλέα, είναι χωριό στο βόρειο τμήμα της περιφερειακής μονάδας Έβρου. Ανήκει στη δημοτική ενότητα Τριγώνου του Δήμου Ορεστιάδας. Βρίσκεται στην βόρεια όχθη του ποταμού Άρδα και πολύ κοντά στα σύνορα με τη Βουλγαρία.
Η πλησιέστερη κωμόπολη είναι ο Κυπρίνος που βρίσκεται στα ανατολικά του χωριού. Το 1991 είχε πληθυσμό 200 κατοίκους και το 2011 είχε 54 κατοίκους.
9.Θεραπειό Έβρου
Το Θεραπειό είναι μικρός οικισμός του νομού Έβρου, χτισμένος στην αριστερή όχθη του ποταμού Άρδα, ανάμεσα στα χωριά Μηλιά προς τα δυτικά και Κόμαρα στα ανατολικά. Ανήκει στη δημοτική κοινότητα Τριγώνου του Δήμου Ορεστιάδας.
Το χωριό ιδρύθηκε από τους Οθωμανούς και ήταν γνωστό ως Βektasli. Μετά από μια σύντομη περίοδο βουλγαρικής κυριαρχίας μεταξύ 1913 και 1919 έγινε μέρος της Ελλάδας. Ως αποτέλεσμα της ανταλλαγής πληθυσμών, ο βουλγαρικός και τουρκικός πληθυσμός του ανταλλάχθηκε με Έλληνες πρόσφυγες κυρίως από περιοχές της Τουρκίας.
Είναι ένα από τα παλιά χωριά των ντόπιων κατοίκων της περιοχής του βορείου Έβρου. Γνωστό ως Σαριγιάρ, συναντάται για πρώτη φορά σε ένα βακουφικό έγγραφο του σουλτάνου Μουράτ Β΄, του πρώτου μισού του 15ου αιώνα. Η ύπαρξή του όμως είναι πολύ πρωϊμότερη.
Η ονομασία του χωριού προέρχεται από το γεγονός ότι πολύ παλαιότερα οι Χριστιανοί έκαιγαν τα ξύλα, ξάπλωναν επάνω στη στάχτη και θεραπεύονταν. Ακόμη, κοντά στο Θεραπειό, μέσα στο ποτάμι, υπήρχε μια πηγή που κάθε χρόνο το Δεκαπενταύγουστο ανάβλυζε θερμό ιαματικό νερό. Με την απογραφή του 1991 είχε 203 κατοίκους και με αυτή του 2011 έχει 86 κατοίκους.
10.Ελαία Έβρου
Η Ελαία ή Ελιά είναι πεδινό χωριό που βρίσκεται στις βόρειες όχθες του Άρδα ποταμού. Απέχει 17 χλμ. ΒΔ από τον συνοριακό σταθμό Καστανεών (για Τουρκία), 25 χλμ. ΝΑ από τον συνοριακό σταθμό Ορμενίου (για Βουλγαρία) και 33χλμ. ΒΔ από την Ορεστιάδα.
Πριν την απελευθέρωση αναφέρεται με το όνομα «Ντελελί». Αναφέρεται επίσημα το 1924 ως Εληά να προσαρτάται στην Κοινότητα Κομάρων.
Το 1940 το όνομα διορθώνεται σε Ελαία. Σύμφωνα με το πρόγραμμα «Καλλικράτης» ανήκει στη δημοτική ενότητα Τριγώνου του Δήμου Ορεστιάδας. Με την απογραφή του 1981 είχε 669 κατοίκους και με αυτήν του 2011 έχει 428 κατοίκους.
Συνεχίζεται…
