Θα διεξαχθεί από τις 30 Οκτωβρίου έως την 1η Νοεμβρίου
- του Δημοσθένη Π. Δούκα
To Ε’ Πανελλήνιο Συνέδριο Προσκυνηματικών Περιηγήσεων θα πραγματοποιηθεί από την Παρασκευή 30 Οκτωβρίου έως και την Κυριακή 1 Νοεμβρίου 2026 στην Αλεξανδρούπολη, με πρωτοβουλία του Συνοδικού Γραφείου Προσκυνηματικών Περιηγήσεων της Εκκλησίας της Ελλάδας.
Το συνέδριο, το οποίο τελεί υπό την αιγίδα του Υπουργείου Τουρισμού και του Ελληνικού Οργανισμού Τουρισμού, έρχεται σε συνέχεια των προηγουμένων τεσσάρων Πανελληνίων Συνεδρίων (Ζάκυνθος 2009, Κατερίνη 2016, Πύργος 2018, Άρτα 2019).
Θέμα του Συνεδρίου αποτελούν τα Προσκυνήματα, οι Ιερές Μονές, οι προσκυνηματικές διαδρομές και τα λοιπά θρησκευτικά μνημεία της Θράκης, καθώς και η προβολή της μοναστηριακής κουζίνας.
Σύμφωνα με δημοσιογραφικές πληροφορίες, στο συνέδριο δεν θα παραστούν ο Οικουμενικός Πατριάρχης κ.κ. Βαρθολομαίος και ο Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ.κ. Ιερώνυμος, λόγω ανειλημμένων υποχρεώσεων. Όπως δήλωσε η Υφυπουργός Τουρισμού, Άννα Καραμανλή, «στόχος είναι να διαμορφωθεί ένα ουσιαστικό πλαίσιο για την υλοποίηση της συγκεκριμένης δράσης, με θεματολογία που θα ανταποκρίνεται στις ανάγκες των Ιερών Μητροπόλεων και θα συμβάλλει στη δημιουργία μιας πιο συντονισμένης προσέγγισης για την ανάπτυξη του Προσκυνηματικού Τουρισμού».
Η ανάδειξη του θρησκευτικού και προσκυνηματικού τουρισμού στη Θράκη, εκτός από την προβολή μνημείων, μονών, ναών και προσκυνημάτων, περνάει κυρίως μέσα από τη διαμόρφωση ενός οργανωμένου τουριστικού προϊόντος, με καθαρή στρατηγική, συνεργασίες και κατανόηση των κινήτρων των επισκεπτών η διάκριση ανάμεσα στον Θρησκευτικό και τον Προσκυνηματικό τουρισμό. Ο πρώτος καλύπτει ένα ευρύτερο φάσμα ταξιδιών που συνδέονται με μνημεία, θρησκευτικούς τόπους, πολιτισμό, ιστορία και αρχιτεκτονική, ενώ ο δεύτερος έχει πιο έντονα λατρευτικό και πνευματικό χαρακτήρα. Το στοιχείο που διαφοροποιεί κάθε διαδρομή είναι το κίνητρο του επισκέπτη και κυρίως αν αναζητά προσκύνημα, πνευματική εμπειρία, ιστορική γνώση, πολιτιστική επαφή ή έναν συνδυασμό εμπειριών.
Ενώ ο προσκυνηματικός τουρισμός συνιστά ειδικότερη μορφή του, η οποία χαρακτηρίζεται από κυρίαρχα λατρευτικά και πνευματικά κίνητρα. Αρχικά, να ξεκαθαρίσουμε ότι όταν αναφερόμαστε στον θρησκευτικό και τον προσκυνηματικό τουρισμό, μιλάμε για πολύ συγκεκριμένα κίνητρα επίσκεψης, δηλαδή για τουρισμό ειδικού ενδιαφέροντος.
Ο τουρισμός ειδικού ενδιαφέροντος καθοδηγείται από συγκεκριμένη δραστηριότητα ή από ένα ιδιαίτερο ενδιαφέρον ή πάθος, προκειμένου να γίνει πραγματικότητα το ταξίδι για πολύ συγκεκριμένους λόγους, όπως, για παράδειγμα, το προσκύνημα.
Το βασικό χαρακτηριστικό εδώ είναι η δραστηριότητα για την πραγματοποίηση της οποίας οι τουρίστες ειδικού ενδιαφέροντος είναι διατεθειμένοι να αφιερώσουν περισσότερους οικονομικούς πόρους από ό,τι στην περίπτωση του μαζικού τουρισμού. Αυτό πρακτικά σημαίνει μεγαλύτερη κατά κεφαλήν δαπάνη για αυτές τις μορφές τουρισμού σε σχέση με τον μαζικό τουρισμό.
Σε διεθνές επίπεδο, ο θρησκευτικός τουρισμός αναπτύσσεται με ταχείς ρυθμούς στο σύνολο της ταξιδιωτικής βιομηχανίας, με «οδηγό» την περιοχή Ασίας-Ειρηνικού, καθώς η περιοχή αυτή θεωρείται το παγκόσμιο κέντρο των θρησκειών. Εκτιμάται ότι πραγματοποιούνται παγκοσμίως σχεδόν 600 εκατομμύρια πνευματικά και θρησκευτικά ταξίδια. Περισσότερα από τα μισά από αυτά τα ταξίδια λαμβάνουν χώρα στην ίδια την περιοχή Ασίας-Ειρηνικού, η οποία συγκεντρώνει τον μεγαλύτερο αριθμό προσκυνητών και ταξιδιωτών που συμμετέχουν σε θρησκευτικές εκδηλώσεις, τόσο σε διεθνές, όσο και σε εγχώριο επίπεδο.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις της αγοράς, η διεθνής αγορά θρησκευτικού τουρισμού αποτιμάται σε περίπου 255 δισ. δολάρια και αναμένεται να ξεπεράσει τα 670 δισ. δολάρια έως το 2030. Τρεις από τους σημαντικότερους προορισμούς στον κόσμο είναι η Μέκκα στη Σαουδική Αραβία, το Βατικανό στη Ρώμη και το Βαρανάσι στην Ινδία. Παράλληλα, το Κουμπ Μελά στην Ινδία, στον Ινδουισμό, αποτελεί το μεγαλύτερο προσκύνημα στον κόσμο από πλευράς προσέλευσης.
Από τη Λούρδη στη Γαλλία έως το Άγιο Όρος, από τη Μονή Τιμίου Προδρόμου και τη Μονή Παναγίας Εικοσιφοίνισσας στις Σέρρες έως την Παναγία Σουμελά στην Ημαθία, ο θρησκευτικός και προσκυνηματικός χαρακτήρας των εν λόγω προορισμών είναι αδιαμφισβήτητος, συγκεντρώνοντας τοπικό, περιφερειακό ή, σε κάποιες περιπτώσεις, και διεθνές ενδιαφέρον στην τουριστική αγορά.
Όπως είναι γνωστό τη Δευτέρα 25 Μαΐου 2026 τα Μέλη της Οργανωτικής Επιτροπής του Ε΄ Πανελληνίου Συνεδρίου Προσκυνηματικών Περιηγήσεων της Εκκλησίας της Ελλάδος επισκέφτηκαν την Αλεξανδρούπολη, τόπο διεξαγωγής του εν λόγω Συνεδρίου, προκειμένου να συναντηθούν με εκπροσώπους των εμπλεκομένων φορέων και να πραγματοποιήσουν αυτοψία στους χώρους πραγματοποίησης των εργασιών του.
Επικεφαλής του κλιμακίου της Οργανωτικής Επιτροπής ήταν ο Αντιπρόεδρος του Συνοδικού Γραφείου Προσκυνηματικών Περιηγήσεων της Εκκλησίας της Ελλάδος, Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Κίτρους και Κατερίνης κ. Γεώργιος. Τον Σεβασμιώτατο συνόδευαν ο Πανοσιολογιώτατος Αρχιμανδρίτης κ. Σπυρίδων Κατραμάδος, Γραμματεύς, οι κ.κ. Θεόδωρος Πιτταράς, Αν. Καθηγητής της Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ, Βασίλειος Τζέρπος, Επίκ. Καθηγητής της Θεολογικής Σχολής ΑΠΘ, και Αγγελική Βαρελά, Πρόεδρος του Ελληνικού Οργανισμού Τουρισμού (ΕΟΤ), Μέλη του Συνοδικού Γραφείου, η κ. Αικατερίνη Κοντουδάκη, Εκπρόσωπος του Υπουργείου Τουρισμού, και οι κ.κ. Μάριος Μάγκος και Απόστολος Πάντος, συνεργάτες του Συν. Γραφείου.
Δημοσθένης Π. Δούκας
