Επειδή είναι φυσικό, κάποτε με τα χρόνια,
να ξεχαστούν από πολλούς, τι ήτανε τα αλώνια…
Θα ξεκινήσω στην αρχή, από τον θερισμό,
τη μεταφορά των δεματιών, και τον αλωνισμό.
Ο θερισμός τότε ήτανε, σαν ένα πανηγύρι,
με τους αγρότες στα κτήματα, ολημερίς, και λίγο ψωμοτύρι.
Αυτόκλητοι βοηθοί πηγαίνανε, και γείτονες και φίλοι,
για να θερίσουν σιτηρά, κι όχι κάποιο τριφύλλι.
Με ένα δρεπάνι κυρτό, έκοβαν το σιτάρι,
πρόσεχαν δε μην τυχόν κόβοντας, και κάποιο δάκτυλο πάρει.
Οι θεριστές θερίζανε, κι αφήναν τα κομμένα,
να δεθούν απ’ τον δεματά τα φυτά, να μην είναι λυμένα.
Εν συνεχεία ο δεματάς, έφτιαχνε ντουκουρτζίνια,*
με τα δεμάτια σταυρωτά, μόνος και χωρίς …γκρίνια!
Κι όταν τελείωνε ο θερισμός, κι άρχιζε η μεταφορά,
των δεματιών απ’ τους αγρούς, στ’ αλώνια με χαρά…
Όλοι οι αγρότες έφτιαχναν, τα κάρα τους «σερένια»,**
για να ‘ναι εύκολη η μεταφορά, και χωρίς μεγάλη έγνοια.
Μετέφεραν τα δέματα, σε θερισμένα κτήματα,
όπου έφτιαχναν θημωνιές, που έμοιαζαν οικήματα.
Οι χώροι δεν ήταν μόνιμοι, ούτε πάντα στο ίδιο μέρος.
Αλώνια τα ονόμαζαν, κι άλλαζαν κάθε θέρος.
Αλώνια γίνονταν πολλά, και σε διάφορα μέρη,
αλλά ο κάθε παραγωγός, ένα ήθελε να ξέρει.
Τ’ αλώνια είχανε μορφή, ενός μικρού οικισμού,
κι οι θημωνιές σπίτια μοιάζανε, μικρού ή μεγάλου … κυβισμού!
Φιλοξενούσε κάθε αλώνι, δικούς και μη παραγωγούς,
χωρίς επιμίσθια ή δώρα, ή κάποιο τραπέζι με … λαγούς!
Σε ένα αλώνι ερχότανε, μία ή δύο αλωνιστικές,
οι λεγόμενες πατόζες,*** που ήταν για όλους χρηστικές.
Κι αλώνιζαν μέρα και νύχτα, για να τελειώνουν οι θημωνιές,
και το στάρι να βρίσκει χώρο, σε αποθήκες και γωνιές.
Οι πατόζες καθάριζαν, το στάρι από το άχυρο,
κι έφτιαχναν λόφους απ’ το δεύτερο, για ένα παιχνίδι άχαρο.
Τ’ αλώνια, όταν τέλειωναν, όλες οι θημωνιές,
γέμιζε λόφους απ’ άχυρα, για παιχνίδια και χαρές.
Εκεί παίζανε τα παιδιά, κρυφτό κι «ορειβασία»,
ανέβαιναν στις κορυφές ή κρύβονταν, κι είχανε άχυρο-προστασία.
Έτσι τ’ αλώνι που έγινε, χωριό από θημωνιές,
στη συνέχεια μεταλλάχτηκε, σε άχυρο -λοφοσειρές…
Αλλά, ήρθε η ώρα κι άδειασε, ο χώρος απ’ τα άχυρα,
αφού όλα μεταφέρθηκαν, σε αχυρώνες …πρόσκαιρα.
Κι ο χώρος, όπου ήτανε τ’ αλώνια, για να μην πάει στράφι,
έγινε πάλι όπως ήταν και πριν, ένα απλό χωράφι.
* Ντουκουρτζίνια= σταυροειδείς σχηματισμοί δεματιών.
**Σερένια= μετασχηματισμένα κάρα μεταφοράς δεματιών.
*** Πατόζες= αλωνιστικές μηχανές σιταριού
Αθ. Παπατριανταφύλλου
