Αίτημα Πομάκων για ελεύθερη επιλογή σχολείου στο επίκεντρο δημόσιων παρεμβάσεων
Στο επίκεντρο έντονων δημόσιων παρεμβάσεων, στην Ελλάδα αλλά και διεθνώς, βρίσκεται το αίτημα Πομάκων της Θράκης για κατοχύρωση του δικαιώματος ελεύθερης επιλογής σχολείου, χωρίς την υποχρεωτική διδασκαλία της τουρκικής γλώσσας και με παράλληλη θεσμική μέριμνα για τη διάσωση της μητρικής τους Πομακικής.
Ο Ιρφάν Μεχμέτ Αλή από τα Πομακοχώρια της Ξάνθης ζήτησε από την Ελληνική Πολιτεία να εξασφαλίσει στους γονείς τη δυνατότητα εγγραφής των παιδιών τους σε ελληνόγλωσσα δημόσια σχολεία. Όπως ξεκαθάρισε, η μουσουλμανική θρησκευτική ιδιότητα των κατοίκων δεν ταυτίζεται με την τουρκική εθνική ταυτότητα ούτε με την τουρκική γλώσσα, την οποία πολλά παιδιά συναντούν για πρώτη φορά στο σχολείο.
Το ζήτημα μεταφέρθηκε στον κοινοβουλευτικό έλεγχο μέσω ερώτησης του ανεξάρτητου βουλευτή Β’ Θεσσαλονίκης Νικόλαου Παπαδόπουλου προς το Υπουργείο Παιδείας. Με την ερώτηση τίθεται το αίτημα ίδρυσης δημόσιων σχολείων στην ορεινή ζώνη και θεσμικής προστασίας της πομακικής παράδοσης απέναντι σε πρακτικές εκτουρκισμού.
Παράλληλα, ερώτηση προς την Υπουργό Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού κατέθεσε στις 12 Οκτωβρίου 2026 και ο Πρόεδρος της Ελληνικής Λύσης και βουλευτής Β3΄ Νότιου Τομέα Αθηνών, Κυριάκος Βελόπουλος(αριθμός πρωτοκόλλου 308), με θέμα την άρση της υποχρεωτικότητας της τουρκικής γλώσσας, την εξασφάλιση του δικαιώματος εκπαιδευτικής επιλογής και την στήριξη της Πομακικής στα σχολεία της Θράκης.
Στο κείμενο της ερώτησης επισημαίνεται ότι μεγάλο μέρος της τοπικής κοινωνίας των Ελλήνων Πομάκων Μουσουλμάνων της Θράκης εκφράζει διαχρονικά ένα πάγιο αίτημα: την άρση ενός, όπως αναφέρεται, ιστορικού αναχρονισμού στην εκπαίδευση των παιδιών τους στην ορεινή ζώνη, ώστε να διασφαλιστεί η ουσιαστική δυνατότητα επιλογής.
Ο κ. Βελόπουλος υπενθυμίζει ότι η Συνθήκη της Λωζάννης (1923) αναγνωρίζει αποκλειστικά «μουσουλμανική μειονότητα», με βάση το θρησκευτικό κριτήριο. Όπως υποστηρίζει, η μεταγενέστερη κρατική πρακτική (Ν.Δ. 3065/1954 και διμερή πρωτόκολλα) επέβαλε οριζόντια την τουρκική ως τη μοναδική γλώσσα του μειονοτικού προγράμματος, εξισώνοντας αυθαίρετα τη θρησκεία με την εθνική ταυτότητα.
Σύμφωνα με την ερώτηση, η μουσουλμανική ιδιότητα των Πομάκων δεν συνεπάγεται ότι η μητρική τους γλώσσα ταυτίζεται με την τουρκική. Οι ίδιοι, τονίζεται, θεωρούν πατρίδα τους την Ελλάδα και μητρική τους γλώσσα την Πομακική. Για τον λόγο αυτό αιτούνται:
- την άρση της υποχρεωτικότητας της τουρκικής γλώσσας,
- τη διασφάλιση της πραγματικής δυνατότητας εγγραφής των παιδιών τους σε αμιγώς δημόσια ελληνικά σχολεία στις ορεινές περιοχές,
- τη θεσμική μέριμνα της Πολιτείας για τη διάσωση της Πομακικής μέσα από το εκπαιδευτικό σύστημα.
Με βάση τα παραπάνω, ο βουλευτής ρωτά την υπουργό αν προτίθεται να άρει την υποχρεωτικότητα της τουρκικής γλώσσας στην ορεινή Θράκη, διασφαλίζοντας την ελεύθερη επιλογή αμιγώς δημόσιων ελληνικών σχολείων και τη θεσμική στήριξη για τη διάσωση της Πομακικής γλώσσας.
