Η απουσία που έγινε μνήμη
- του Σωτήρη Μ. Τζούμα
Ένας χρόνος συμπληρώθηκε από τότε που έφυγε από τη ζωή ο Μητροπολίτης Θεσσαλονίκης Άνθιμος και η απουσία του εξακολουθεί να γίνεται αισθητή στην εκκλησιαστική ζωή και των δύο Μητροπόλεων που εποίμανε-Αλεξανδρουπόλεως και Θεσσαλονίκης- αλλά και της Εκκλησίας της Ελλάδος.
Χθες οι καμπάνες των Εκκλησιών της Θεσσαλονίκης ήχησαν με έναν τόνο διαφορετικό, έναν ήχο γεμάτο μνήμη και αναπόληση. Στην καρδιά της Θεσσαλονίκης, εκεί όπου για σχεδόν δύο δεκαετίες η πληθωρική παρουσία και ο δυναμικός λόγος του ισχυρού και εκρηκτικού Ανθίμου αποτελούσαν σημείο αναφοράς, οι πιστοί συγκεντρώθηκαν για να τιμήσουν τον ποιμενάρχη που αγάπησε βαθιά την πόλη και ταυτίστηκε μαζί της.
Ένας χρόνος μετά, η απουσία του δεν μοιάζει απλώς με ένα κενό. Περισσότερο θυμίζει μια σιωπηλή συνέχεια της παρουσίας του μέσα από το έργο και τη μνήμη του την οποία τιμά κατά τρόπο αντάξιο ο διάδοχός του Φιλόθεος, ο οποίος συνεχίζει με τον ίδιο αλλά και με μεγαλύτερο ζήλο το έργο του.
Ο Άνθιμος δεν υπήρξε απλά ένας Ιεράρχης. Ήταν μια προσωπικότητα με ισχυρό αποτύπωμα στον δημόσιο λόγο της Εκκλησίας, ένας άνθρωπος που δεν φοβόταν να εκφράσει τις απόψεις του και να προκαλέσει διάλογο, ακόμη και συγκρούσεις. Ήταν από την ίδια σχολή που πέρασε και ο Αρχιεπίσκοπος Χριστόδουλος, Ιεράρχες και οι δύο παλιάς κοπής, με Χριστό και Ελλάδα στην καρδιά τους.
Από τον άμβωνα της Μητρόπολης, οι παρεμβάσεις του Ανθίμου για την ιστορία και την ταυτότητα της Μακεδονίας, για την πίστη και την παράδοση, αντηχούσαν πολύ πέρα από τα όρια της Θεσσαλονίκης και έμειναν ανεξίτηλα χαραγμένες στη μνήμη μας. Με πάθος και αποφασιστικότητα υπερασπιζόταν όσα πίστευε, συχνά προκαλώντας συζητήσεις, αλλά πάντα με την πεποίθηση ότι υπηρετούσε την αλήθεια της Εκκλησίας και της πατρίδας.
Όσοι όμως τον γνώρισαν από κοντά θυμούνται και μια άλλη πλευρά του. Πίσω από τον πύρινο λόγο υπήρχε ένας ποιμένας με καρδιά μικρού παιδιού που νοιαζόταν βαθιά για τον άνθρωπο. Στήριξε φιλανθρωπικές δράσεις, ενίσχυσε το έργο της Μητρόπολης και στεκόταν ως πατέρας όχι μόνο δίπλα στους ιερείς του αλλά αδύναμους και προς τους δοκιμαζόμενους αδελφούς μας,προς τους ασθενείς και προς τους στρατοκόπους της ζωής. Μέχρι τα τελευταία χρόνια της ζωής του, παρά τις δυσκολίες της υγείας και το βάρος της ηλικίας του, παρέμεινε επί των επάλξεων, δραστήριος, πιστός στο καθήκον της διακονίας.
Η μορφή του σημάδεψε μια ολόκληρη εποχή για την Εκκλησία της Ελλάδος. Με τη χαρακτηριστική φωνή, τη δυναμική παρουσία και την αταλάντευτη στάση του, άφησε ένα αποτύπωμα που δύσκολα σβήνει με τον χρόνο.
Πέρασε ένας χρόνος από την κοίμησή του και η Θεσσαλονίκη και η Αλεξανδρούπολη, δεν τον θυμούνται μόνο ως έναν ισχυρό Ποιμενάρχη, αλλά ως έναν Ιεράρχη πρώτης γραμμής που είχε τη δύναμη και το σθένος να υψώσει φωνή προς εκείνους που ήθελαν την Εκκλησία του χεριού τους και γιαυτό σημάδεψε την πορεία της Εκκλησίας και έμεινε στην ιστορία της ως μία εξέχουσα εκκλησιαστική φυσιογνωμία.
Και αν σήμερα η φυσική του παρουσία λείπει, η μνήμη του παραμένει ζωντανή μέσα από το έργο του, τους ανθρώπους που στήριξε, τα πνευματικά τέκνα που άφησε πίσω του και τις αξίες που υπηρέτησε.
Ο Άνθιμος μπορεί να απουσιάζει από την καθημερινότητα της Εκκλησίας, όμως το αποτύπωμά του παραμένει ακριβό και ανεξίτηλο – μια υπενθύμιση ότι η ποιμαντική διακονία δεν μετριέται μόνο σε χρόνια, αλλά στο ίχνος που αφήνει ο κάθε ποιμένας στις καρδιές των ανθρώπων. Ας είναι αιώνια η μνήμη του.
Σωτήρης Τζούμας
exapsalmos.gr
