Γράφει η Μαρίνα Κονδύλη
Ξημέρωσε η 25η Μαρτίου 2026! 205 χρόνια από τότε που ξέσπασε η Ελληνική Επανάσταση το 1821! 205 χρόνια από τότε που οι ήρωες πρόγονοί μας τόλμησαν το αδιανόητο: να ξεσηκωθούν απέναντι στον Τούρκο δυνάστη και να ζητήσουν την ελευθερία τους.
Δεν ήταν εύκολος αυτός ο αγώνας… Αρκετοί ήταν αυτοί που δε πίστεψαν στην επιτυχία του… Όμως, ήταν τέτοια η δίψα για μια την δημιουργία μιας ελεύθερης πατρίδας, που το απίστευτο επετεύχθη.
Η ιστορία από τότε είναι λίγο-πολύ γνωστή σε όλους μας. Κι αν οι περισσότεροι γνωρίζουν τον Κολοκοτρώνη, τον Παπαφλέσσα, την Μπουμπουλίνα, τον Αθανάσιο Διάκο ή τον Οδυσσέα Ανδρούτσο, είμαι σίγουρη πως για τον Νικηταρά τον Τουρκοφάγο δε γνωρίζουν και τόσα πολλά.
Γιατί επέλεξα να αναδείξω τον συγκεκριμένο ήρωα του ’21; Διότι η συμβολή του στον αγώνα – ειδικά στη μάχη των Δερβενακίων – ήταν καθοριστική.
Τίμιος και ανιδιοτελής, από την αρχή της επανάστασης βρισκόταν πάντα στην πρώτη γραμμή.
Μετά τη μάχη στα Δολιανά του κόλλησαν το προσωνύμιο «Τουρκοφάγος», διότι όπως τον αντίκρυσαν μέσα στα αίματα, έμοιαζε με σαρκοφάγο ζώο.
Στη μάχη στα Δερβενάκια μάλιστα, η ορμητικότητά του ήταν τόσο μεγάλη που έσπασε τρία σπαθιά, ενώ το τέταρτο κόλλησε στο χέρι του, καθώς έπαθε αγκύλωση και χρειάστηκε ιατρική βοήθεια για να ανοίξει!
Όταν τελείωσε η μάχη, οι πολεμιστές άρχισαν να μοιράζουν τα λάφυρα. Αναζήτησαν τον στρατηγό τους, τον Νικηταρά. Αυτός είχε αποτραβηχτεί να ξεκουραστεί. Τον ρώτησαν τι θέλει κι αυτός τους είπε: «Δεν θέλω τίποτα. Θέλω να δω την πατρίδα μου λεύτερη». Με το ζόρι τού χάρισαν ένα άλογο μεγαλόσωμο και ένα σπαθί.
Ωστόσο, μετά την απελευθέρωση άρχισαν οι περιπέτειες του. Συνελήφθη δύο φορές και το 1839 φυλακίστηκε μετά από κατηγορία για συμμετοχή σε συνωμοσία κατά του βασιλιά Όθωνα.
Προφυλακίστηκε το 1839 ως αρχηγός συνωμοτικής ρωσόφιλης ομάδας, αλλά στη δίκη του αθωώθηκε ελλείψει στοιχείων. Εντούτοις, η κράτησή του παρατάθηκε με αποτέλεσμα να υποστεί ανεπανόρθωτη βλάβη η υγεία του και σχεδόν να τυφλωθεί λόγω διαβήτη.
Όταν πια αποφυλακίστηκε στις 18 Σεπτεμβρίου 1841, αποτραβήχτηκε με την οικογένειά του στον Πειραιά. Το 1843 του απονεμήθηκε ο βαθμός του υποστρατήγου και του δόθηκε μία πενιχρή σύνταξη.
Στη συνέχεια, του χορηγήθηκε άδεια να ζητιανεύει στον χώρο όπου σήμερα βρίσκεται ο Ιερός Ναός της Ευαγγελίστριας στον Πειραιά κάθε Παρασκευή απόγευμα και μάλιστα, σε θέση όχι αρκετά προσοδοφόρα.
Όταν τον ρώτησε ο Τερτσέτης γιατί έμεινε φτωχός και δεν πήρε ποτέ του λάφυρα από τις μάχες, ο Νικηταράς απάντησε: “Πραματευτής δεν ήμουνα. Η μοίρα μου το θέλησε να γίνω καπετάνιος. Μα δε θα ήτανε σωστό να κάμω πραμάτεια το καπετανιλίκι μου, για να καζαντίσω!”.
Πέθανε πάμπτωχος στις 25 Σεπτεμβρίου 1849.
Η Κυβέρνηση Τζαβέλα και ο βασιλιάς Όθων όρισαν 3ήμερο πένθος.
Ναι. Για εμένα ο Νικηταράς ήταν από τους πιο αγνούς και γενναίους ήρωες της Ελληνικής Επανάστασης!
