Οι νομοθετικές παρεμβάσεις της κυβέρνησης για εποπτεία των αγοραπωλησιών σε «ευαίσθητες» περιοχές
Η κυβέρνηση προετοιμάζει παρεμβάσεις για τον περιορισμό αγοραπωλησιών ακινήτων σε περιοχές που θεωρούνται εθνικά ευαίσθητες, όπως η Θράκη και τα νησιά του ανατολικού Αιγαίου.
Στόχος είναι να αντιμετωπιστεί το φαινόμενο μαζικών εξαγορών μικρών ιδιοκτησιών από επενδυτές προερχόμενους κυρίως από την Τουρκία, αλλά και από άλλες τρίτες χώρες, όπως αναφέρει με δημοσίευμα της η Realnews.
Απαντώντας πρόσφατα σε σχετική ερώτηση στη Βουλή, ο υφυπουργός Άμυνας, Θανάσης Δαβάκης ανέφερε ότι «έχει ήδη εκκινήσει η αναγκαία νομοτεχνική επεξεργασία με στόχο την περαιτέρω ενίσχυση, επικαιροποίηση και αυστηροποίηση του ισχύοντος καθεστώτος», σε ό,τι αφορά τον έλεγχο της εκτεταμένης αγοράς ακινήτων — όπως διαμερίσματα, αγροτεμάχια, οικόπεδα και καταστήματα — σε παραμεθόριες περιοχές.
Η σχετική νομοθετική πρωτοβουλία προωθείται από το υπουργείο Εθνικής Άμυνας και επικεντρώνεται κυρίως στη Θράκη, όπου, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, συνεχίζονται αγορές ελληνικών ακινήτων από τουρκικά επενδυτικά σχήματα.
Όπως προκύπτει από έγγραφα που συγκέντρωσε ο βουλευτής της Ελληνικής Λύσης στον Έβρο, Πάρης Παπαδάκης, από το 2019 μέχρι και το 2025 έχουν καταγραφεί επίσημα 25 αγορές ακινήτων στην Αλεξανδρούπολη, από 9 συνολικά εταιρείες τουρκικών συμφερόντων.
Από αυτές τις εταιρείες, οι 5 έχουν έδρα στην Αλεξανδρούπολη και οι άλλες 4 στη Βουλγαρία, ενώ οι μέτοχοί τους είναι Τούρκοι, όπως παρουσίασε ο κ.Παπαδάκης σε συνέντευξη Τύπου στις 12 Ιανουαρίου. Μάλιστα, κάποιo από αυτά τα ακίνητα ανήκει στην τράπεζα του τουρκικού δημοσίου, Ziraat Bank.
Το θέμα πήρε και εσωκομματικές διαστάσεις για την κυβέρνηση με ερώτηση που κατέθεσαν 11 βουλευτές της Νέας Δημοκρατίας στους συναρμόδιους υπουργούς για το τουρκικό real estate σε Θράκη και ανατολικό Αιγαίο, τον Μάρτιο του 2025.
Την ερώτηση υπέγραφαν τότε οι Ευριπίδης Στυλιανίδης, Θεόδωρος Καράογλου, Μάξιμος Χαρακόπουλος, Ιωάννης Πασχαλίδης, Μίλτος Χρυσομάλλης, Αναστάσιος Δημοσχάκης, Μάνος Κόνσολας, Γιώργος Βλάχος, Θεόφιλος Λεονταρίδης, Γιώργος Καρασμάνης και Χαράλαμπος Αθανασίου.
Οι βουλευτές ρωτούσαν ποια μέτρα σκοπεύει να λάβει η κυβέρνηση για να αντιμετωπίσει το ενδεχόμενο επιθετικών και κατευθυνόμενων αγορών ακινήτων ή επιχειρήσεων από ξένα κεφάλαια σε ευαίσθητες εθνικά περιοχές, όπως η Θράκη και τα νησιά του ανατολικού Αιγαίου.
Το νομοθετικό πλαίσιο του Γιώργου Γεραπετρίτη
Η κυβερνητική απάντηση δεν άργησε να έρθει, καθώς στις 23 Μαΐου του 2025, δηλαδή μόλις δύο μήνες μετά την ερώτηση, με πρωτοβουλία του υπουργού Εξωτερικών, Γιώργου Γεραπετρίτη, κατατέθηκε στη Βουλή και ψηφίστηκε ο νόμος 5202/2025 που διαμορφώνει πλαίσιο ελέγχου για επενδύσεις από αλλοδαπούς σε ολόκληρη την Ελλάδα.
O συγκεκριμένος νόμος θέτει υποχρέωση προηγούμενης γνωστοποίησης και έγκρισης για εξαγορές ή αυξήσεις συμμετοχών σε ελληνικές εταιρείες από ξένους επενδυτές όταν αυτές αφορούν «ευαίσθητους» ή «πολύ ευαίσθητους» τομείς.
Η εθνική επιτροπή ελέγχου που αποτελείται υποχρεωτικά από στελέχη των υπουργείων Εξωτερικών και Ανάπτυξης (καθώς και κατά περίσταση των άλλων υπουργείων) έχει την αρμοδιότητα να αξιολογεί αναπτυξιακές επιπτώσεις, εθνική ασφάλεια και δημόσιο συμφέρον στις επενδύσεις αυτές.
Πρακτικά, με τον τρόπο αυτό, οι εξαγορές από αλλοδαπούς σε επιχειρήσεις στους πιο ευαίσθητους τομείς μπορούν πλέον να υπόκεινται σε αυστηρότερη εποπτεία, καθυστερήσεις ή και αποκλεισμούς.
Εως τώρα, το ανάχωμα στις εξαγορές από αλλοδαπούς σε παραμεθόριες ζώνες ήταν οι διατάξεις του νόμου 1892/1990, με βάση τον οποίο η αγορά, η σύσταση ή η μεταβίβαση ακινήτων και περιουσιακών στοιχείων σε αυτές τις περιοχές από τρίτους υπηκόους είναι απαγορευμένη εξαρχής και κάθε σχετική δικαιοπραξία που γίνεται χωρίς άδεια είναι άκυρη.
Οι υπήκοοι τρίτων χωρών που σκοπεύουν να αγοράσουν ακίνητα ή να επενδύσουν με νόμιμο τρόπο σε παραμεθόριες ή «στρατηγικές» ζώνες πρέπει να υποβάλουν αίτημα για άδεια στην αρμόδια επιτροπή, η οποία λειτουργεί σε επίπεδο αποκεντρωμένης διοίκησης.
Ο νόμος 5202/2025
Ο νόμος, 5202/2025 έκλεισε αυτό το νομικό κενό σε επίπεδο επιχειρήσεων. Ο νόμος δεν απαγορεύει γενικά τις επενδύσεις από αλλοδαπούς.
Εφαρμόζει όμως υποχρεωτικό έλεγχο σε περίπτωση που η επένδυση γίνεται σε τομέα ή περιοχή που θεωρείται «ευαίσθητη» και ο επενδυτής προέρχεται από τρίτη χώρα ή ελέγχεται από τρίτη χώρα.
Οι επενδύσεις χρειάζονται προηγούμενη έγκριση από τη Διυπουργική Επιτροπή και υπόκεινται σε αξιολόγηση με γνώμονα την εθνική ασφάλεια ή τη δημόσια τάξη.
«Θετική πρωτοβουλία», χαρακτηρίστηκε από τον Ευριπίδη Στυλιανίδη
Οπως επισημαίνει, πάντως, ο Ευρ. Στυλιανίδης, η επαναφορά των ελέγχων σε εξαγορές επιχειρήσεων στην παραμεθόριο είναι μια θετική πρωτοβουλία, όμως το φαινόμενο των αγορών σε μικρές ιδιοκτησίες δεν σταμάτησε. Για τον λόγο αυτό οι βουλευτές ενθαρρύνουν την κυβέρνηση να προχωρήσει σε συμπληρωματική νομοθετική πρωτοβουλία που θα επαναφέρει τους διυπουργικούς ελέγχους και για τη μεταβίβαση μικρών ιδιοκτησιών στις ακριτικές περιοχές.
Η πρωτοβουλία του υπουργείου Αμυνας, λεπτομέρειες της οποίας αναμένεται να παρουσιαστούν μέσα στις επόμενες δύο εβδομάδες, δεν είναι ασύμβατη με το Δίκαιο της Ε.Ε., καθώς σε ευαίσθητες από άποψη εθνικής ασφάλειας περιοχές τα κράτη-μέλη έχουν το δικαίωμα να θεσπίζουν περιορισμούς που δεν θεωρούνται ασύμβατοι με το ευρωπαϊκό κεκτημένο.
Του Παναγή Γαλιατσάτου – Realnews
