- Της Κατερίνας Καραγιάννη
Όποιος, χωρίς γνώση της Αρχαίας, επιχειρεί να ερμηνεύσει τη Νέα, ή απατάται ή απατά.
«Αγαπούμε το ωραίο αλλά μένουμε απλοί, και φιλοσοφούμε
χωρίς να είμαστε νωθροί.
Διαφέρουμε και από τους άλλους και σε τούτο.
Είμαστε τολμηροί, και όμως ζυγίζουμε καλά την κάθε επιχείρησή μας,
ενώ τους άλλους η άγνοια, τους κάνει θρασείς και η γνώση αναποφάσιστους».
Θουκυδίδης, Επιτάφιος Περικλέους 2.40.1
Και μόνο για αυτό το απόσπασμα, επιβάλλεται, με απαίτηση όλων των Ελλήνων, η επαναφορά της εκμάθησηςτων Αρχαίων Ελληνικών γραμμάτων άμεσα.
Τα Νέα Ελληνικά είναι η συνέχεια της Αρχαίας Ελληνικής.
Από το 1995 έως σήμερα, απαξιώνεται η ελληνική γλώσσα, και οι λέξεις που χρησιμοποιούμε πλέον είναι μερικές εκατοντάδες.
Τα όρια της γλώσσας είναι τα όρια της δημιουργίας·
όσα ξέρουμε και πράττουμε, είναι αυτά για τα οποία υπάρχουν λέξεις.
Το υπόβαθρο του σύγχρονου δυτικού πολιτισμού είναι τα αρχαία κείμενα, που γράφτηκαν στα Αρχαία Ελληνικά και, δευτερευόντως, στα Λατινικά.
Η ελληνική γλώσσα υπήρξε για αιώνες η lingua franca, όπως σήμερα τα Αγγλικά.
Αν ο μαθητευόμενος, τελειώνοντας το λύκειο, δεν είναι σε θέση να κατανοήσει τα κείμενα της ελληνικής γραμματείας, χάνει τη δυνατότητα να έρθει σε επαφή με τα έργα διανόησης.
Αλλά και δεν θα μπορέσει ποτέ να κατανοήσει την πολιτιστική μας συνέχεια από την Αρχαιότητα στον Νέο Ελληνισμό.
Η δευτεροβάθμια εκπαίδευση επιβάλλεται να δημιουργεί την κριτική ικανότητα του μαθητευόμενου, τη δημιουργική σκέψη, την παρατηρητικότητα, τη συνδυαστική ικανότητα των γνώσεων.
Όλα αυτά, όμως, ασκούνται μέσω της διδασκαλίας των Αρχαίων Ελληνικών, όπως ακριβώς ασκούνται και μέσω των θετικών επιστημών.
Τα Αρχαία Ελληνικά είναι μια γλώσσα με μαθηματική δομή.
Οξύνει όλες τις δημιουργικές ικανότητες του εφήβου.
Τον φέρνει σε επαφή με τον πολιτισμό, όπου το μέτρο είναι ο άνθρωπος, και ο μαθητευόμενος οδηγείται στην αυτογνωσία και την αυτοσυνειδησία.
Στην Ευρώπη, διδάσκονται τα Αρχαία Ελληνικά από τη Μέση Εκπαίδευση.
Στη δε Μεγάλη Βρετανία είναι επιλογή ακόμα και από το Δημοτικό.
Η σωστή εκμάθηση της Νέας Ελληνικής γλώσσας υπηρετείται μόνο μέσω της εκμάθησης όλων των μορφών της ελληνικής.
Η πληρέστερη γλωσσική επίγνωση και η βαθύτερη κατανόηση της Νέας Ελληνικής επιτυγχάνεται μόνο μέσω της Αρχαίας.
Έτσι αντιλαμβάνονται τη διαχρονική εξέλιξη της γλώσσας, ιστορικά, και κατανοούν καλύτερα τις συντακτικές δομές της Νέας Ελληνικής.
Χιλιάδες λέξεις της Νέας Ελληνικής προέρχονται από τα Αρχαία Ελληνικά.
Τα Αρχαία Ελληνικά δεν είναι νεκρή γλώσσα.
Νεκρή γλώσσα, σύμφωνα με επιστημονικά κριτήρια, είναι εκείνη που δεν έχει αφήσει γλωσσικούς απογόνους.
Στη Νέα Ελληνική υπάρχουν 1.000 ριζικές ομηρικές λέξεις, εκτός από εκατοντάδες παράγωγά τους.
Η ελληνική γλώσσα εξελίχθηκε και ενσωμάτωσε ομαλά όλο το λεξιλόγιο της Αρχαίας.
Στο πέρασμα των αιώνων άλλαξαν πολλά στην ιστορία μας.
Ένα όμως δεν άλλαξε: η γλώσσα μας.
Η γλώσσα μας κράτησε· τα ιδανικά μας, τον πολιτισμό μας.
Η Αρχαία Ελληνική γλώσσα είναι φορέας πολιτισμού, ιστορίας, κουβαλά μέσα της την πνευματική μας κληρονομιά.
Ο δυτικός πολιτισμός στηρίζεται εξ ολοκλήρου στον αρχαίο ελληνικό πολιτισμό, με ενδιάμεσο κρίκο τον ρωμαϊκό, όπου και εκεί η γλώσσα φέρει αρχαιοελληνικό αποτύπωμα.
Η πολιτιστική αξία των Αρχαίων Ελληνικών δεν επιδέχεται αμφισβήτηση, γιατί αυτός ο πολιτισμός είναι θεμέλιοόλου του δυτικού πολιτισμού.
Η διδασκαλία των Νέων Ελληνικών δεν μπορεί να αποδώσει όλες τις λεπτές έννοιες και τις διαφοροποιήσεις που κάνουν τα Αρχαία Ελληνικά μια γλώσσα απόλυτα ιδιαίτερη και απαραίτητη.
Ένα μικρό, αλλά γεωστρατηγικά και ιστορικά σημαντικό κράτος, όπως η Ελλάδα, που κληρονόμησε τη σπουδαιότερη γλώσσα του κόσμου, την περιφρονεί καταστροφικά η εκάστοτε ηγεσία της – είτε συνειδητά, για να ελέγχει και να καθοδηγεί τους πολίτες όπως τη συμφέρει, είτε ασυνείδητα, γιατί δεν έχει η ίδια παιδεία και μόρφωση.
Αυτή η γλώσσα, που δημιούργησε τον μοναδικό πολιτισμό που επιβλήθηκε χωρίς αιματοχυσία, διαμόρφωσε και συνεχίζει να διαμορφώνει τη φιλελεύθερη, δημιουργική και πάνω απ’ όλα κριτική σκέψη της Δύσης – και όχι μόνο.
Στην Ελλάδα, οι πολίτες έχουν το δικαίωμα, αφού χρηματοδοτούν αυτό που λέγεται “ηγεσία”, να απαιτούν να είναι υποχρέωσή της να τους θέλει όλους μορφωμένους, για να επιβιώσει, να ευημερήσει και να επιβληθεί σε έναν κόσμο που πορεύεται με όχι και τόσο ίσους όρους ανταγωνιστικότητας.
Η Αρχαία Ελληνική μόρφωση ενισχύει την παραγωγικότητα, την οικονομική ανάπτυξη και την πολιτική σταθερότητα.
Παράλληλα, ενισχύει την κοινωνική συνοχή, την αυτοπεποίθηση του κράτους προς τα έξω και προβάλλει κύροςσε κρίσιμες στιγμές για το συλλογικό εθνικό συμφέρον.
Ο μορφωμένος πολίτης είναι παραγωγικός, καινοτόμος, ανταγωνιστικός, και μπορεί να προσαρμοστεί στις σύγχρονες οικονομικές και κοινωνικές προκλήσεις.
Σε έναν κόσμο με πλέον απρόβλεπτες αναταράξεις, τα μικρά κράτη οφείλουν να είναι ανταγωνιστικά για να προσελκύουν επενδύσεις και βιώσιμο, ελεγχόμενο τουρισμό.
Ο μορφωμένος πολίτης προσφέρει το μέγιστο, γιατί είναι πιο κριτικός, πιο ενημερωμένος, γεγονός που τον οδηγεί σε υπεύθυνη και δημοκρατική συμμετοχή στην πολιτική ζωή.
Βοηθάει στην πρόληψη της διαφθοράς και στην ενίσχυση της εμπιστοσύνης στους θεσμούς.
Η καλή μόρφωση ενισχύει την κοινωνική συνοχή, καθώς οι πολίτες είναι σε θέση να κατανοήσουν καλύτερατους συνανθρώπους τους και να συνεργαστούν για το κοινό καλό.
Τα μικρά κράτη συχνά αντιμετωπίζουν ειδικές προκλήσεις, όπως ασφάλεια, μετανάστευση· ο μορφωμένος πολίτης είναι καλύτερα προετοιμασμένος να κατανοήσει αυτές τις προκλήσεις και να συμβάλει στην εξεύρεση λύσεων.
Συνοψίζοντας:
Η καλή μόρφωση, που συμπεριλαμβάνει απαραίτητα μελέτη Αρχαίων Ελληνικών κειμένων, καλλιεργεί την κριτική σκέψη, την αναλυτική ικανότητα και την ικανότητα επίλυσης προβλημάτων.
Είναι προς συμφέρον όλων μας να απαιτήσουμε άμεσα από την ηγεσία μας να επαναφέρει τα Αρχαία Ελληνικά ως πρωτεύον μάθημα στη σχολική εκπαίδευση.
Ειδάλλως, θα έρθουμε αντιμέτωποι πολύ σύντομα με μια πραγματικότητα, όπου μια χώρα που εφηύρε τον πολιτισμό, δεν τον σέβεται και δεν τον ακολουθεί.
Με ολέθρια καταστροφή – γιατί δεν θα έχει ταυτότητα.
Κατερίνα Καραγιάννη
Νομικός/Πολιτικός Σύμβουλος
