«Όχι» στο χρηματικό όριο για προσφυγή στον Άρειο Πάγο
Το Διοικητικό Συμβούλιο του Δικηγορικού Συλλόγου Αλεξανδρούπολης, κατά την συνεδρίασή του στις 15 Σεπτεμβρίου 2026, αποφάσισε ομόφωνα την καθολική αποχή των μελών του από όλες τις δίκες την Τετάρτη 16 Σεπτεμβρίου 2026, πρώτη ημέρα του νέου δικαστικού έτους και ημέρα έναρξης των συνεδριάσεων του Αρείου Πάγου.
Α. Η απόφαση αποτελεί ένδειξη διαμαρτυρίας για την προωθούμενη θέσπιση περιορισμού στην αναιρετική διαδικασία ενώπιον του Αρείου Πάγου, μέσω της εισαγωγής χρηματικού ορίου ως προϋπόθεσης για την άσκηση αναίρεσης.
Ο Δικηγορικός Σύλλογος Αλεξανδρούπολης επισημαίνει ότι η σύνδεση του δικαιώματος αναίρεσης με το ύψος του επιδικαζόμενου ποσού δημιουργεί σοβαρά δικονομικά και θεσμικά ζητήματα, καθώς η σημασία μιας υπόθεσης και η ανάγκη ενιαίας ερμηνείας και εφαρμογής του δικαίου δεν μπορούν να εξαρτώνται από το οικονομικό αντικείμενο της διαφοράς.
Η προωθούμενη ρύθμιση ενδέχεται να περιορίσει ουσιωδώς την πρόσβαση των πολιτών σε αποτελεσματική δικαστική προστασία και να οδηγήσει σε άνιση δικονομική μεταχείριση υποθέσεων μικρότερου χρηματικού αντικειμένου, οι οποίες, ωστόσο, μπορεί να έχουν ιδιαίτερα σημαντικές οικονομικές ή προσωπικές συνέπειες για τους διαδίκους.
Παράλληλα, περιορίζεται ο θεσμικός ρόλος του Αρείου Πάγου στη διαμόρφωση ενιαίας νομολογίας, στην ομοιόμορφη εφαρμογή των κανόνων δικαίου και στη διασφάλιση της ορθής απονομής της δικαιοσύνης από τα δικαστήρια της ουσίας.
Για τους λόγους αυτούς, ο Δικηγορικός Σύλλογος Αλεξανδρούπολης ζητά την απόσυρση της σχετικής διάταξης και τη διατήρηση της ουσιαστικής δυνατότητας προσφυγής στον Άρειο Πάγο, χωρίς περιορισμούς που συνδέονται αποκλειστικά με χρηματικά όρια.
Β. Σοβαρές επιφυλάξεις για τις νέες ρυθμίσεις του Εξωδικαστικού Μηχανισμού Ρύθμισης Οφειλών
Παράλληλα, το Διοικητικό Συμβούλιο εξέτασε τις πρόσφατες τροποποιήσεις του Εξωδικαστικού Μηχανισμού Ρύθμισης Οφειλών, οι οποίες εισάγουν σημαντικές αλλαγές τόσο ως προς τη δυνατότητα εκποίησης της ακίνητης περιουσίας του οφειλέτη όσο και ως προς την εκτελεστότητα της σύμβασης αναδιάρθρωσης.
Ιδιαίτερο προβληματισμό προκαλεί η δυνατότητα των πιστωτών να υποβάλλουν αντιπρόταση που περιλαμβάνει την εκποίηση ακινήτων του οφειλέτη, πλην της κύριας κατοικίας, προκειμένου να επιτευχθεί η ρύθμιση των οφειλών του.
Η ρύθμιση αυτή μεταβάλλει ουσιωδώς τη φιλοσοφία του Εξωδικαστικού Μηχανισμού, ο οποίος θεσπίστηκε ως εργαλείο αναδιάρθρωσης των οφειλών και αποφυγής της πτώχευσης, και δημιουργεί τον κίνδυνο να οδηγηθούν οφειλέτες στην απώλεια σημαντικού μέρους της ακίνητης περιουσίας τους προκειμένου να εξασφαλίσουν τη ρύθμιση των υπόλοιπων υποχρεώσεών τους.
Ιδιαίτερα σοβαρό ζήτημα αποτελεί και η διαδικασία εκποίησης, η οποία προβλέπεται να ολοκληρώνεται σε εξαιρετικά σύντομες προθεσμίες και με σημαντικούς περιορισμούς στις συνήθεις δικονομικές δυνατότητες άμυνας του οφειλέτη. Μεταξύ άλλων, δεν προβλέπεται η συνήθης προδικασία της αναγκαστικής εκτέλεσης, ενώ περιορίζεται η δυνατότητα άσκησης συγκεκριμένων ανακοπών και διόρθωσης της τιμής πρώτης προσφοράς.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί, επίσης, η νέα πρόβλεψη σύμφωνα με την οποία η σύμβαση αναδιάρθρωσης αποτελεί πλέον εκτελεστό τίτλο, επιτρέποντας την ταχύτερη έναρξη διαδικασιών αναγκαστικής εκτέλεσης (όπως κατάσχεσης) σε περίπτωση απώλειας της ρύθμισης.
Η πρόβλεψη αυτή πρέπει να εξεταστεί με ιδιαίτερη προσοχή, καθώς στην πράξη παρατηρούνται περιπτώσεις στις οποίες οι οφειλέτες δεν λαμβάνουν εγκαίρως το οριστικό δοσολόγιο ή τα αναγκαία στοιχεία για την καταβολή των δόσεων, με αποτέλεσμα να υπάρχει κίνδυνος απώλειας της ρύθμισης πριν ακόμη καταστεί πρακτικά δυνατή η συνεπής εξυπηρέτησή της. Για τον λόγο αυτόν, πρέπει το οριστικό δοσολόγιο και ο λογαριασμός πληρωμής να περιλαμβάνονται υποχρεωτικά στη σύμβαση αναδιάρθρωσης.
Ο Δικηγορικός Σύλλογος Αλεξανδρούπολης ζητά την άμεση επανεξέταση και ουσιαστική τροποποίηση των νέων διατάξεων, ώστε ο Εξωδικαστικός Μηχανισμός να εξακολουθήσει να αποτελεί πραγματικό εργαλείο βιώσιμης ρύθμισης οφειλών και όχι διαδικασία που οδηγεί στην ταχεία απώλεια της περιουσίας του οφειλέτη χωρίς επαρκείς δικονομικές εγγυήσεις.
Σε κάθε περίπτωση, εφόσον οι νέες ρυθμίσεις διατηρηθούν, πρέπει να προβλεφθεί επαρκής μεταβατική περίοδος πριν από την έναρξη εφαρμογής τους, ώστε να εξασφαλιστεί η ομαλή προσαρμογή και η ουσιαστική προστασία των δικαιωμάτων των οφειλετών.
Το Διοικητικό Συμβούλιο
του Δικηγορικού Συλλόγου Αλεξανδρούπολης
