Για ποιους λόγους οι νέοι γυρίζουν την πλάτη στην περιοχή; – Τι ανέφερε στο ΘΡΑΚΗ ΝΕΤ ο Καθηγητής Δημογραφίας ΔΠΘ, Κωνσταντίνος Ζαφείρης
Ως ένα χρήσιμο πρώτο βήμα, το οποίο όμως παραμένει ανεπαρκές αν δεν συνοδευτεί από στρατηγικές και πολιτικές σε βάθος χρόνου, χαρακτηρίζει το «Παρατηρητήριο για το Δημογραφικό» ο καθηγητής Δημογραφίας του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης, Κωνσταντίνος Ζαφείρης.
Μιλώντας στο ΘΡΑΚΗ ΝΕΤ, ο κ. Ζαφείρης υπογράμμισε ότι το δημογραφικό αποτελεί ένα εξαιρετικά σύνθετο ζήτημα που δεν μπορεί να επιλυθεί με μαγικές συνταγές από τη μία μέρα στην άλλη, καθώς η διαχείρισή του απαιτεί τη συνισταμένη πολλών και διαφορετικών δυνάμεων.
- Η διαχείριση της μείωσης του πληθυσμού και η αντιστροφή της δημογραφικής κατάρρευσης
Η επιστημονική αυτή διαπίστωση έρχεται να επιβεβαιώσει τους φόβους και τις ανησυχίες των κατοίκων του Έβρου, οι οποίοι βλέπουν τον τόπο τους να ερημώνει και τον πληθυσμό να συρρικνώνεται διαρκώς.
Παρά τη ζοφερή πραγματικότητα, ο ακαδημαϊκός του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης ξεκαθαρίζει ότι το πρόβλημα δεν είναι άλυτο. Ωστόσο, από επιστημονικής πλευράς, η ανακοπή της φθίνουσας πορείας προϋποθέτει πολιτική βούληση για μακροχρόνιο σχεδιασμό και ευρείες θεσμικές συνεργασίες, μακριά από πρόχειρες ή αποσπασματικές παρεμβάσεις.
Ειδικότερα, για την δημιουργία Παρατηρητηρίου για το δημογραφικό στον Έβρο, ο κ. Ζαφείρης σημείωσε: «Το Δημογραφικό Παρατηρητήριο νομίζω θα συμβάλει θετικά στην αποτύπωση αφενός του προβλήματος και αφετέρου στην εξιχνίαση, στην παραγωγή προτάσεων για το πώς μπορεί να αντιμετωπιστεί το μεγάλο αυτό πρόβλημα και στον βαθμό με τον οποίο μπορεί να αντιμετωπιστεί. Εμείς από την πλευρά του Πανεπιστημίου, είμαστε πάντοτε ανοιχτοί στις συνεργασίες. Βεβαίως, θα δείξει το μέλλον κατά πόσο θα υπάρχει μια τέτοιου είδους συνεργασία και σε ποιο βαθμό θα υπάρξει».
- Για ποιο λόγο οι νέοι δεν μένουν στα χωριά και δεν κάνουν παιδιά;
Σχολιάζοντας την υφιστάμενη κατάσταση και απαντώντας στο ερώτημα πολλών κατοίκων για το γιατί παρατηρείται αυτή η εκκένωση των χωριών, κυρίως στο βόρειο, αλλά και στο νότιο τμήμα του νομού Έβρου, ο καθηγητής εκθέτει μία σειρά από λόγους, στους οποίους, κατά την εκτίμησή του, οφείλεται τόσο η ερήμωση των οικισμών, όσο και η φθίνουσα τεκνοποίηση.
«Δεν έχουν δουλειά οι άνθρωποι. Το lifestyle δεν εξυπηρετεί τις νέες γενιές, διότι οι νέες γενιές θέλουν να έχουν ένα καλύτερο βιωτικό επίπεδο. Τα σχολεία είναι απομακρυσμένα. Η ιατροφαρμακευτική περίθαλψη προβληματική. Οι μετακινήσεις προβληματικές. Τι περιμένετε να κάνει κάποιος; Να μείνει σε μια περιοχή που δεν μπορεί να βρει δουλειά; Να μείνει σε μια περιοχή που το παιδί του είναι αμφίβολο αν θα μπορεί να πάει στο λύκειο ή αν θα πρέπει να μετακινηθεί στη διπλανή μεγάλη πόλη για να πάει στο λύκειο; Βλέπετε λοιπόν ότι ο πληθυσμός των χωριών, και ειδικά του Έβρου, μειώνεται και θα συνεχίσει να μειώνεται. Με τις πιο συντηρητικές μετρήσεις, οι πληθυσμοί που έχουν κάτω από χίλιους ανθρώπους, έχουν μόλις 29 ανθρώπους με ηλικία μικρότερη των 30 ετών. Καταλαβαίνουμε ότι οι λύσεις δεν μπορούν να βρεθούν από τη μία μέρα στην άλλη», ανέφερε χαρακτηριστικά ο καθηγητής του ΔΠΘ.
- «Η κύρια λύση που πρέπει να υπάρξει είναι η Περιφερειακή ανάπτυξη της ΑΜ-Θ και όλης της Ελλάδας»
Ολοκληρώνοντας την τοποθέτησή του, ο καθηγητής του ΔΠΘ απάντησε στο κρίσιμο ερώτημα για το ποιες παρεμβάσεις θα μπορούσαν να φέρουν άμεσα αποτελέσματα στο πεδίο.
Στόχος είναι να μπει ένα «φρένο» στη δημογραφική κατηφόρα, η οποία στην Περιφέρεια ΑΜΘ –και κατ’ επέκταση στον Έβρο– καταγράφεται πλέον με τους πιο ανησυχητικούς ρυθμούς.
«Δυστυχώς λύση άμεση δεν υπάρχει. Για μένα η κύρια λύση που πρέπει να υπάρξει είναι η περιφερειακή ανάπτυξη και η βελτίωση της κοινωνικής συνοχής. Αλλά αυτές είναι κοπιώδεις προσπάθειες. Απαιτούν πολιτικές που θα διαρκέσουν στον χώρο και στον χρόνο. Απαιτούν αύξηση της επιχειρηματικότητας και όλα αυτά για να μην φεύγουν οι νέοι. Όχι για να λύσουμε το δημογραφικό, διότι για να λύσουμε το δημογραφικό, στον βαθμό που μπορούμε, θα πρέπει να συζητήσουμε για πολιτικές στήριξης της οικογένειας. Θα πρέπει να δούμε το ζήτημα της κατοικίας. Θα πρέπει να δούμε το ζήτημα της ανατροφής των παιδιών, του κόστους ανατροφής των παιδιών. Θα πρέπει να δούμε πάρα πολλά πράγματα. Βλέπετε λοιπόν ότι τα προβλήματα είναι μεγάλα και είναι αμφίβολο εάν μπορούμε να δώσουμε μια λύση άμεσα. Διότι, λυπάμαι που θα το πω, όχι μόνο για την Ανατολική Μακεδονία και Θράκη, αλλά για ολόκληρη την Ελλάδα, αυτή η πολιτική παραμένει νεφελώδης»,κατέληξε ο Κωνσταντίνος Ζαφείρης.
Εν κατακλείδι, η επόμενη μέρα για τον Έβρο δεν κρίνεται στις διαπιστώσεις, αλλά στην πολιτική γενναιότητα να μετατραπούν οι θεωρητικές μελέτες σε χειροπιαστά κίνητρα ζωής.
Όσο ο καιρός περνάει και δεν βρίσκονται λύσεις – με άμεσα ή ακόμα και με μακροπρόθεσμα αποτελέσματα – το πρόβλημα του δημογραφικού θα μεγαλώνει αντί να μειώνεται.
Αλέξανδρος Κεσανλής
