Οι αγρότες παλεύουν με αυξημένο κόστος, απλήρωτες ενισχύσεις και ζημιές από πλημμύρες – Παράλληλα, η απειλή ασθενειών εντείνει την αγωνία των κτηνοτρόφων
Σε κατάσταση οικονομικής ασφυξίας βρίσκεται ο αγροτικός κόσμος της χώρας, την ώρα που ξεκινά η σπορά για την καλλιεργητική περίοδο του 2026. Η αβεβαιότητα είναι ιδιαίτερα έντονη και στον Έβρο, έναν από τους πλέον κομβικούς αγροτικούς νομούς της Βόρειας Ελλάδας, όπου οι παραγωγοί εκφράζουν σοβαρές αμφιβολίες για τη βιωσιμότητα των εκμεταλλεύσεών τους.
Τα κύρια σημεία που προκαλούν ανησυχία, είναι το δυσβάσταχτο κόστος παραγωγής, όπου υπάρχει έντονος προβληματισμός για το αν η φετινή σοδειά θα καταφέρει να καλύψει τα πάγια έξοδα και να αποφέρει κέρδος, όπως επεσήμανε στην «ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΘΡΑΚΗ» ο Πρόεδρος του Αγροτικού Συλλόγου Ορεστιάδας, Ηλίας Αγγελακούδης.
«Γενικά αυτή είναι μια πάρα πολύ δύσκολη χρονιά, που είναι συνέχεια των δύο προηγούμενων. Δεν είναι μόνο η αύξηση του πετρελαίου, αλλά είναι και των αγροτικών εφοδίων, όπως τα λιπάσματα, που φέτος πολλοί αγρότεςαναγκάστηκαν να ρίξουν λιγότερα, καθώς τα χρήματα που διέθεταν για αυτή την παραγωγική διαδικασία δεν μπορούσαν να καλύψουν τις ανάγκες τους.
Αυτό βέβαια έχει επηρεάσει και την παραγωγικότητα των χωραφιών. Σίγουρα το πετρέλαιο και η αύξηση όλων των τιμών επηρεάζουν άμεσα την παραγωγική διαδικασία. Είμαστε στη διαδικασία της σποράς και πολλοί συνάδελφοι σκέφτονται ακόμα και να μην κάνουν όλες τις απαραίτητες ενέργειες στο χωράφι τους, τις καλλιεργητικές φροντίδες, καθώς το πετρέλαιο κοστίζει και δεν ξέρουν με τις τιμές που υπάρχουν στα αγροτικά προϊόντα, αν θα μπορέσουν να καλύψουν το κόστος παραγωγής», σημείωσε χαρακτηριστικά ο κ. Αγγελακούδης.
- Αγροτικό πετρέλαιο & τιμές αγροτικών προϊόντων
Σχετικά με τις υψηλές τιμές των καυσίμων, σε μια νέα φάση εισέρχεται η επιδότηση για τον πρωτογενή τομέα από την Κυβέρνηση, καθώς από το 2026 τίθεται σε εφαρμογή η άμεση επιστροφή του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης (ΕΦΚ) στο αγροτικό πετρέλαιο.
Η καινοτομία του μέτρου έγκειται στο ότι η έκπτωση εφαρμόζεται κατευθείαν στην αντλία, απαλλάσσοντας τους παραγωγούς από την πολύμηνη αναμονή των δόσεων που ίσχυε τα προηγούμενα έτη.
Ωστόσο, παρά την διευκόλυνση στη διαδικασία, ο κ. Αγγελακούδης σχολίασε χαρακτηριστικά ότι το ποσοστό της κρατικής ενίσχυσης δεν κρίνεται ικανό να απορροφήσει τις μεγάλες αυξήσεις, καθώς η τελική τιμή του πετρελαίου παραμένει σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα.
Παράλληλα, τόνισε ότι παρά τη γενικευμένη ακρίβεια και τις ανοδικές τάσεις στην αγορά, δεν παρατηρείται ανάλογη αύξηση στις τιμές των αγροτικών προϊόντων.
- To «μπάχαλο» των πληρωμών το «αγκάθι» του πρωτογενή τομέα
Είναι ευρέως γνωστό ότι οι αγροτικές πληρωμές, ακόμη και για ενισχύσεις προηγούμενων ετών, παρουσιάζουν μεγάλες καθυστερήσεις. Οι διαδοχικές αλλαγές υπουργών και υφυπουργών στο Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης,αλλά και η νέα διαδικασία με την εμπλοκή της ΑΑΔΕ στη διαχείριση των επιδοτήσεων του πρωτογενούς τομέα, επιβραδύνουν ακόμη περισσότερο την έναρξη των πληρωμών.
Ο Ηλίας Αγγελακούδης επισημαίνει ότι υπάρχουν αγρότες που δεν έχουν ακόμη πληρωθεί για ενισχύσεις του 2023, υπογραμμίζοντας παράλληλα το σοβαρό πρόβλημα ρευστότητας που αντιμετωπίζει σήμερα ο αγροτικός κόσμος.
Ειδικότερα, ο Πρόεδρος του Αγροτικού Συλλόγου Ορεστιάδας, σημείωσε: «Ενδεικτικά θα σας πω ότι δεν έχουν πληρωθεί κάποιοι ακόμη και για κάποιες ενισχύσεις που είναι από το 2023, που έχουν δικαιωθεί τις ενστάσεις και δεν έχουν πληρωθεί.
Άρα, καταλαβαίνουμε το τι μεγάλο μπάχαλο επικρατεί στις πληρωμές, που είναι πολύ κρίμα, καθώς υποτίθεται ότι με την εισχώρηση του ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ όλα αυτά θα τα λύναμε και δεν θα χρειαζόταν να ασχολούμαστε, γιατί θα γίνονταν οι πληρωμές στην ώρα τους. Έχουμε να παίρνουμε αρκετά χρήματα ακόμα, καθώς δεν έχειπληρωθεί τίποτα από τις οικολογικές παραγωγές, αλλά και από τα χωράφια στο μονιτόρινγκ μετά τις ενστάσεις που είχαν γίνει.
Είμαστε σε μια κατάσταση που πάμε και όπου βγει για ακόμη μια φορά. Τουλάχιστον η Πολιτεία πρέπει να προσεγγίσει διαφορετικά το θέμα, καθώς πλέον υπάρχει μεγάλο πρόβλημα ρευστότητας. Με αυτές τις τιμές που υπάρχουν, με την αύξηση τιμών στα πετρέλαια και τα λιπάσματα, δεν μπορεί ένας παραγωγός να επιβιώσει».
Αξίζει να σημειωθεί, ότι στο ίδιο μέτωπο των κινητοποιήσεων από τις πληρωμές προστίθεται και ο Αγροτικός Σύλλογος Αλεξανδρούπολης, ο οποίος με επίσημη παρέμβασή του καταγγέλλει σοβαρές δυσλειτουργίες στη διανομή των ευρωπαϊκών κονδυλίων.
Σύμφωνα με δημοσίευση του Συλλόγου, παρατηρήθηκαν εκτεταμένα σφάλματα στις εκταμιεύσεις των πληρωμών, αφήνοντας πολλούς δικαιούχους με ποσά κατά πολύ μικρότερα των αναμενόμενων.
Την ίδια στιγμή, οι δεσμεύσεις της πρώην ηγεσίας του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμωνφαίνεται πως πέφτουν στο κενό. Σύμφωνα με πληροφορίες της «ΕΛΕΥΘΕΡΗΣ ΘΡΑΚΗΣ», κατά τη συνάντηση του πρώην Υπουργού, Κώστα Τσιάρα, με αντιπροσωπεία του Αγροτικού Συλλόγου Αλεξανδρούπολης με κύριο θέμα την παραγωγή μηδικής, είχε δοθεί η ρητή διαβεβαίωση για την καταβολή των αποζημιώσεων De Minimis.
Η συγκεκριμένη ενίσχυση αφορά την απώλεια παραγωγής στη μηδική, αλλά και ρυζιού λόγω της επιβολής περιοριστικών μέτρων για την ευλογιά στον νομό το 2023. Παρά το γεγονός ότι το χρονοδιάγραμμα του Υπουργείου προέβλεπε την εξόφληση των δικαιούχων το αργότερο μέχρι το Πάσχα, η υπόσχεση αυτή δεν υλοποιήθηκε ποτέ.
- Μεγάλο κομμάτι των πλημμυρισμένων αγροτικών εκτάσεων δεν θα καλλιεργηθεί
Σαν να μην έφταναν τα οικονομικά αδιέξοδα, οι παραγωγοί του Βόρειου Έβρου βρίσκονται αντιμέτωποι με τις δραματικές συνέπειες των πρόσφατων πλημμυρών. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του ΕΛΓΑ, περισσότερα από 140.000 στρέμματα καλύφθηκαν από το νερό, με τις εκτιμήσεις να είναι δυσοίωνες, καθώς η γη είναι εξαιρετικά δύσκολο να καταστεί καλλιεργήσιμη εντός της τρέχουσας περιόδου.
«Ένα πολύ μεγάλο κομμάτι των πλημμυρισμένων εκτάσεων δεν θα μπορέσει να καλλιεργηθεί. Το πρόβλημα,εντοπίζεται κυρίως στον κάμπο του Διδυμοτείχου, που είναι στα ελληνοτουρκικά σύνορα. Εκεί πέρα υπάρχουν πάρα πολλοί κτηνοτρόφοι που καλλιεργούσαν τις ζωοτροφές τους. Έχουμε μεγάλες καταστροφές σε παραγωγές από καλαμπόκι, κριθάρι, αλλά και μηδική. Δεν μπορούν να μπουν καν στα χωράφια, καθώς είναι πλημμυρισμένα ακόμη. Δυστυχώς, δεν έχουν στεγνώσει. Αυτοί οι άνθρωποι δεν έχει αποφασιστεί, δεν έχει συζητηθεί καν αν θα αποζημιωθούν για τις ζωοτροφές που δεν μπορούν να παράξουν», σημείωσε χαρακτηριστικά ο Ηλίας Αγγελακούδης.
- Σε συναγερμό ο Έβρος για τον αφθώδη πυρετό
Εν τω μεταξύ, κρίσιμη παραμένει η κατάσταση και στον κτηνοτροφικό τομέα, ο οποίος δέχεται αλλεπάλληλα πλήγματα από διαδοχικές νόσους που απειλούν να αφανίσουν το ζωικό κεφάλαιο των κτηνοτρόφων.
Σε μια αυστηρή παρέμβαση, ο Αντιπεριφερειάρχης Έβρου, Ευάγγελος Πουλιλιός, μιλώντας στο ΘΡΑΚΗ ΝΕΤ, έστειλε σαφές μήνυμα κατά της παραπληροφόρησης. Συγκεκριμένα, προειδοποίησε πως θα προσφύγει άμεσα στη Δικαιοσύνη σε περίπτωση που υπάρξει νέα διασπορά ψευδών ειδήσεων (fake news) σχετικά με υποτιθέμενα κρούσματα αφθώδους πυρετού στον Έβρο, καθώς τέτοιες φήμες προκαλούν ανυπολόγιστη ζημιά στην τοπική αγορά.
Παράλληλα, ο Αντιπεριφερειάρχης παρουσίασε το πλάνο της Περιφέρειας για την προστασία της περιοχής από τον αφθώδη πυρετό.
«Εμείς αυτή τη στιγμή έχουμε κάνει ένα πλάνο, μετά από εντολή του Περιφερειάρχη, ο οποίος μας πιέζει για πρώτη φόρα τόσο πολύ. Ξεκινάμε από τον Κυπρίνο, στον οποίο δεν υπάρχει τάφρος. Εκεί εγκαθιστούμε συνεργείοαπολύμανσης, το οποίο θα απολυμαίνει τα φορτηγά, τα αυτοκίνητα, τα οποία μεταφέρουν κτηνοτροφικά προϊόντα. Επίσης, στο Ορμένιο λειτουργεί η τάφρος και σε λίγες μέρες το σύστημα απολύμανσης, το οποίο είχε να λειτουργήσει 20 χρόνια, συντηρείται και θα λειτουργήσει και αυτό. Στις Καστανιές λειτουργεί η τάφρος, ούτως ώστε να απολυμαίνουν ό,τι όχημα εισέρχεται εντός του ελληνικού χώρου και επίσης γίνονται παρεμβάσεις για την εγκατάσταση του απολυμαντικού συστήματος. Στο Τελωνείο των Κήπων υπάρχει τάφρος για Ι.Χ. και μία άλλη τάφρος για τα φορτηγά. Στη Μάνδρα υπάρχει τάφρος, όπως και στο Καραγώγου, στη Μηλιά, στη Βρυσούλα και στο Δέλτα του Φυλακίου Εγνατίας», σημείωσε χαρακτηριστικά ο κ. Πουλιλιός.
Λόγω της γεωγραφικής του θέσης στα σύνορα με την Τουρκία, ο Έβρος βρίσκεται σε κατάσταση ύψιστης εγρήγορσης, λειτουργώντας ως «ανάχωμα» για την αποτροπή εισόδου του αφθώδους πυρετού στην Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας & Θράκης.
Η αγωνία των παραγωγών κορυφώνεται, με τον Ηλία Αγγελακούδη να κρούει τον κώδωνα του κινδύνου. Όπως επεσήμανε χαρακτηριστικά, η εμφάνιση έστω και ενός κρούσματος στην περιοχή θα αποτελούσε την «ταφόπλακα» για την τοπική κτηνοτροφία
Αλέξανδρος Κεσανλής
