Γράφει η Μαρίνα Κονδύλη
Το διάβασα δύο φορές, γιατί δεν το πίστεψα με την πρώτη. Σχεδόν ένας στους δύο μαθητές στην Ελλάδα τελειώνει το σχολείο χωρίς να διαθέτει το βασικό επίπεδο εγγραμματισμού. Όχι σε κάποια μακρινή χώρα. Εδώ, στα δικά μας σχολεία, στα παιδιά της γειτονιάς μας.
Τα νούμερα της έρευνας PISA 2025 είναι ξεκάθαρα: 43,8% δεν κατανοούν επαρκώς ένα απλό κείμενο, 49,5% δυσκολεύονται με στοιχειώδεις μαθηματικές πράξεις, 40,9% δεν μπορούν να ερμηνεύσουν ένα απλό φυσικό φαινόμενο.
Παιδιά δεκαπέντε χρονών, στο κατώφλι της ενηλικίωσης, που δεν διαθέτουν αυτά που η καθημερινότητα θεωρεί δεδομένα: να διαβάσουν μια οδηγία, να καταλάβουν ένα συμβόλαιο, να υπολογίσουν ένα ποσοστό. Απίστευτο!
Σήμερα γράφω αυτό το κείμενο απλά για να ρίξω φως στην όλη κατάσταση. Το σύστημα έχει τις δικές του παθογένειες, οι εκπαιδευτικοί παλεύουν με ελλείψεις και υπερφορτωμένα προγράμματα, οι γονείς τρέχουν να προλάβουν τη ζωή.
Όμως κάπου ανάμεσα σε όλα αυτά, χάνεται το ίδιο το νόημα του σχολείου: να μάθει ένα παιδί να σκέφτεται, να κατανοεί, να στέκεται όρθιο μπροστά στον κόσμο.
Βέβαια, να πω και το μικρό θετικό: η φετινή έρευνα δείχνει και κάποια πρώτα σημάδια σταθεροποίησης, μια μικρή σύγκλιση με τον μέσο όρο του ΟΟΣΑ, ιδίως στα Μαθηματικά. Αλλά δεν μπορώ να χαρώ πραγματικά, όταν ξέρω ότι η βάση παραμένει τόσο ρηχή. Ένα παιδί που δεν διαβάζει σωστά δεν χάνει απλώς βαθμούς – χάνει την ικανότητα να διεκδικήσει τη ζωή του με τους δικούς του όρους. Να έχει άποψη και κριτική σκέψη στα βασικά.
Ίσως πρέπει να παραδεχτούμε ότι κάτι βαθύτερο δεν λειτουργεί… Γιατί πίσω από κάθε ποσοστό κρύβεται ένα συγκεκριμένο παιδί που μπορεί να μην μάθει ποτέ ποιες είναι οι πραγματικές δυνατότητές του.
