- του Παναγιώτη Κουσίδη
Το κείμενο αυτό περιλαμβάνει τα γεγονότα μετά τη δολοφονία Τελίνι (1923) – Το δεύτερο Πρωτόκολλο της Φλωρεντίας (27/11/1925) – την παραχώρηση (ακόμα) 14 ελληνικών χωριών της Μακεδονίας (περιοχή Καστοριάς-Φλώρινας) στην Αλβανία – την έκκληση Μιχαλακόπουλου στον Αριστίντ Μπριάν για επανάκτησή τους το 1929 και η ειρωνική απάντηση του Γάλλου πολιτικού.
Μετά τη δολοφονία του Ιταλού Στρατηγού Τελίνι και των συνοδών του σε ελληνικό έδαφος κοντά στην Κακαβιά στις 27 Αυγούστου 1923 και τα ιταλικά «αντίποινα» με τον βομβαρδισμό και την κατάληψη της Κέρκυρας από τους Ιταλούς, η κατάσταση επανήλθε στο προηγούμενο καθεστώς με την προσφυγή της Ελλάδας στην Κοινωνία των Εθνών και την αποζημίωση της Ιταλίας.
Τα στρατεύματα του Μουσολίνι αποχώρησαν από τον νησί των Φαιάκων στις 27/9/1923. Παρά το γεγονός αυτό, οι ελληνοαλβανικές σχέσεις παρέμειναν τεταμένες λόγω της συμπεριφοράς των Αλβανών σε αμιγώς ελληνικά χωριά της Βορείου Ηπείρου. Χαρακτηριστικό είναι ένα απόσπασμα από κείμενο που έχουν συντάξει ο δημοδιδάσκαλος Β. Ζαπάρας και ο Β. Παναγιώτου, με τίτλο: «Έκθεσις περί του διωγμού του ελληνικού πληθυσμού εν Β. Ηπείρω».
Όσα αναφέρονται σ’ αυτό είναι χαρακτηριστικά: «…εξ αφορμής του ελληνοϊταλικού επεισοδίου (της Κακαβιάς) τα παραμεθόρια χωριά Άνω Δροπόλεως και Δελβίνου και συγκεκριμένως τα Σελλετί, Κλεισάρι Λεσενίτσα κ.λ.π. διατελούν εν πλήρει αποκλεισμόν, τοτοθετηθέντων εις αυτά στρατιωτικών φυλακίων (των οποίων) οι άνδρες τροφοδοτούνται υποχρεωτικώς παρά των κατοίκων, τους οποίους πιέζουσιν εις τρόπον μη περιγραφόμενον…».
Πάντως η διαχάραξη των συνόρων συνεχίστηκε και ολοκληρώθηκε χωρίς να συμβούν άλλα απρόοπτα γεγονότα. Ολοκληρώθηκε δε με την υπογραφή του Πρωτοκόλλου της Φλωρεντίας στη 27 Ιανουαρίου 1925. Το πρωτόκολλο της Φλωρεντίας προέβλεπε στο άρθρο 1 τη Σύσταση της Επιτροπής, στο άρθρο 2 Έγγραφα καθορίζοντα τα σύνορα,στο άρθρο 3 Υποδιαίρεση της μεθορίου, στο άρθρο 4 Έγγραφα καθορίζοντα το διάγραμμα της μεθορίου, στο άρθρο 5 Ροαί υδάτων ακολουθούμεναι υπό της μεθορίου, στο άρθρο 6 Μονοπάτια και στενωποί ακολουθούσαι την μεθόριον.
Τα 14 χωριά της Μακεδονίας που παραχωρήθηκαν στην Αλβανία το 1924
Υπάρχει όμως και μία ακόμα άγνωστη παράμετρος στο θέμα «ελληνοαλβανικά σύνορα». Πέρα από το τμήμα της Ηπείρου που δόθηκε στην Αλβανία και είναι σήμερα γνωστό ως Βόρεια Ήπειρος (Νότια Αλβανία κατά τους γείτονες, που υιοθέτησαν τον ανιστόρητο όρο που επινόησαν Ιταλοί και Αυστριακοί), στις 19/4/1924 ανακοινώθηκε στον Έλληνα πρεσβευτή στο Παρίσι, ότι πρέπει η χώρα μας να παραχωρήσει στην Αλβανία, άλλα 14 χωριά στην περιοχή των Πρεσπών (στις περιοχές Φλώρινας-Καστοριάς).
Συγκεκριμένα παραχωρήθηκαν από την Ελλάδα, τα παρακάτω 14 χωριά της περιοχής Φλώρινας – Καστοριάς με αμιγή μουσουλμανικό πληθυσμό στην Αλβανία για διόρθωση των συνόρων των δύο χωρών: Άνω Γκορίτσα, Βερνίκι, Γκλομποτσάνη, Ζαγραδέτσι, Ζαρόσκα, Καπίστιτσο, Κάτω Γκορίτσα, Λέσκα, Πούσκετς, Ρακίτσα, Σούλεν, Σούετς, Τέρστενικ και Τσέριε.
Η ειρωνεία του Αριστίντ Μπριάν στον Ανδρέα Μιχαλακόπουλο και η μη κύρωση από την Ελλάδα του 2ουΠρωτοκόλλου της Φλωρεντίας
Το 1929 πρωθυπουργός της Ελλάδας ήταν ο Ελευθέριος Βενιζέλος και υπουργός Εξωτερικών ο Αχαιός πολιτικός Ανδρέας Μισαλακόπουλος.
Με εντολή Βενιζέλου, Ο Μιχαλακόπουλος ζήτησε από τον Γάλλο πρωθυπουργό και υπουργό Εξωτερικών AristideBrian παράδοση εκ νέου στην Ελλάδα των παραπάνω χωριών. Ο Μπριάν του απάντησε ειρωνικά: «Μην ανησυχείτε κύριε Μιχαλακόπουλε! Ασφαλώς θα βρεθεί κάποια λύση. Ή θα δοθούν τα χωριά σε σας και οι κάτοικοί τους εις τους Αλβανούς ή θα δοθούν τα χωριά στους Αλβανούς και σε σας οι κάτοικοι».
Πάντως, η Ελλάδα, δεν έχει αποδεχθεί και δεν έχει κυρώσει το Πρωτόκολλο της Φλωρεντίας του 1925, αν και πιέστηκε από τις Μεγάλες Δυνάμεις. Η τελική πράξη των Παρισίων, του 1926 υπογράφηκε μεν από τον Έλληνα αντιπρόσωπο, αλλά δεν κυρώθηκε ποτέ από την Βουλή των Ελλήνων. Συνεπώς, τα χερσαία σύνορα μεταξύ των δύο κρατών δεν έχουν οριστικοποιηθεί και αναγνωριστεί ντε γιούρε από την Ελλάδα, κάτι που επιτρέπει στη χώρα μας, αν επιθυμεί και το επιδιώκει βέβαια, να παραμείνει πάγια θέση της περί μη αναγνώρισης του Πρωτοκόλλου της Φλωρεντίας του 1925 (Αλέξανδρος Μαλλιάς «Οι σχέσεις της Ελλάδος με την Αλβανία και τον αλβανικό παράγοντα»).
Η ρητή του αναγνώριση από την Ελλάδα αποτελεί διακαή πόθο της Αλβανίας.
