Σύμφωνα με έκθεση του ΟΗΕ – Η έλλειψη κατανόησης του ποταμού Έβρου
Ο κόσμος έχει περάσει ήδη μια κρίση νερού και έχει εισέλθει σε μια κατάσταση παγκόσμιας πτώχευσης των υδάτων, σύμφωνα με όσα δημοσίευσαν οι ερευνητές του ΟΗΕ.
Επί δεκαετίες, επιστήμονες, υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής και τα μέσα ενημέρωσης προειδοποιούσαν για μια «παγκόσμια κρίση νερού», υπονοώντας ένα προσωρινό σοκ, ακολουθούμενο από ανάκαμψη.
Ωστόσο, πολλές περιοχές βρίσκονται σε μια επίμονη έλλειψη, με αποτέλεσμα τα συστήματα ύδρευσης να μην μπορούν πλέον ρεαλιστικά να επιστρέψουν στις ιστορικές τους βάσεις.
Τα ευρήματα δεν υποδηλώνουν παγκόσμια αποτυχία, αλλά υπάρχουν αρκετά χρεοκοπημένα ή σχεδόν χρεοκοπημένα συστήματα, διασυνδεδεμένα μέσω εμπορίου, μετανάστευσης και γεωπολιτικών εξαρτήσεων, με αποτέλεσμα το παγκόσμιο τοπίο κινδύνου να έχει αλλάξει ριζικά.
Τα βάρη πέφτουν δυσανάλογα στους μικροκαλλιεργητές, τους αυτόχθονες πληθυσμούς, τους κατοίκους των πόλεων με χαμηλό εισόδημα και τις γυναίκες και τους νέους, ενώ τα οφέλη της υπερβολικής χρήσης συχνά συσσωρεύονται σε πιο ισχυρούς παράγοντες.
Σύμφωνα με τη μελέτη, ο κόσμος εξαντλεί ραγδαία τους φυσικούς «λογαριασμούς εξοικονόμησης νερού», καθώς περισσότερες από τις μισές μεγάλες λίμνες του κόσμου έχουν μειωθεί από τις αρχές της δεκαετίας του 1990, ενώ περίπου το 35% των φυσικών υγροτόπων έχουν χαθεί από το 1970, δήλωσε ο Διευθυντής του Πανεπιστημίου Ινστιτούτο του ΟΗΕ, Καβέχ Μαντάνι.
Ο αριθμός των νεκρών σε ανθρώπους είναι ήδη σημαντικός. Σχεδόν τα τρία τέταρτα του παγκόσμιου πληθυσμού ζουν σε χώρες που χαρακτηρίζονται ως ανασφαλείς από άποψη νερού ή κρίσιμα ανασφαλείς. Περίπου 4δισεκατομμύρια άνθρωποι αντιμετωπίζουν σοβαρή λειψυδρία για τουλάχιστον ένα μήνα κάθε χρόνο, ενώ οι επιπτώσεις της ξηρασίας κοστίζουν περίπου 307 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως.
Για τη σοβαρή κρίση που πλήττει τον πλανήτη μίλησε στην «ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΘΡΑΚΗ» ο Αδάμ Αδαμίδης, Διδάκτωρ Υδρογεωλογίας στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης, επισημαίνοντας την ανθρώπινη σπατάλη και την έλλειψη αρμονικής συμβίωσης με τη φύση.
Ειδικότερα, ο κ. Αδαμίδης σημείωσε: «Ο άνθρωπος στην ανάπτυξη του τεχνολογικού του πολιτισμού, θεώρησε ότι όλοι οι φυσικοί πόροι του ανήκουν και μπορεί να τους εκμεταλλευτεί και είναι ατελείωτοι. Βέβαια, αυτό είναι μια λογική έξω από τη φύση και ξέχασε ότι και ο ίδιος είναι ένα τμήμα της φύσης. Δηλαδή, πριονίζαμε το κλαδί στο οποίο καθόμασταν. Στην έκθεση του ΟΗΕ, αναφέρεται ότι μπαίνουμε σε μια πολύ δύσκολη κατάσταση και πολύ επικίνδυνη αλλά ταυτόχρονα δίνει κίνητρο για μια καλύτερη αλληλεπίδραση με το περιβάλλον. Πρέπει να αρχίζουμε να καταλαβαίνουμε τους μηχανισμούς της φύσης και με αποτέλεσμα αυτών να δημιουργήσουμε έργα τα οποία θα είναι σε συνεργασία με τη φύση. Και αυτό γίνεται, προσπαθεί να γίνει παγκόσμια. Εδώ στην Ελλάδα έχουμε μια υστέρηση πάντα στα όλα αυτά».
- Το διαχρονικό πρόβλημα με τα νερά του ποταμού Έβρου
Το ζήτημα της διαχείρισης των υδάτων του ποταμού Έβρου παραμένει διαχρονικά άλυτο. Από τις πλημμύρες του χειμώνα έως τις ξηρασίες του καλοκαιριού, δεν έχουμε καταφέρει ακόμη να βρούμε τη σωστή ισορροπία, τόσο για την αξιοποίηση του νερού, όσο και για την προστασία του δεύτερου μεγαλύτερου ποταμού στη Νοτιοανατολική Ευρώπη.
Σχετικά με τον ποταμό Έβρου και τις πρόσφατες πλημμύρες του νομού, ο κ. Αδαμίδης τόνισε την έλλειψη κατανόησης γνώσης του ποταμού.
Αναλυτικότερα, ο κ. Αδαμίδης ανέφερε: «Το ότι θα πρέπει να κάνουμε κάτι για την εργαλειοποίηση του νερού, δεν το μάθαμε τώρα. Η ανθρωπότητα γνωρίζει εδώ και 2.500 χρόνια ότι τα ποτάμια έχουν μια ιδιαίτερη συμπεριφορά.Για αυτό και κάνανε αντιπλημμυρικά έργα. Αυτό εμείς στην Ελλάδα το έχουμε ξεχάσει. Δηλαδή, μια γνώση χιλιάδωνχρόνων. Στην ουσία, το ποτάμι του Έβρου μάς είπε ότι έχω μια πλημμυρική διατομή στην κοίτη μου, στην οποία αποτυπώνονται όλες οι βροχές που έχουν πέσει στα χρόνια. Και σου λέει: εγώ διαμόρφωσα αυτή την κοίτη για να διαχειριστώ όλες τις βροχοπτώσεις που όλα αυτά τα χρόνια πέρασαν. Άρα σου δείχνει τα όριά του. Δεν μπορείς να πεις ότι εγώ τα κλείνω όσο θέλω εγώ και να απαιτήσεις μετά από τη φύση να μην λειτουργήσει όπως λειτουργεί.
Φορτώνουμε τώρα τις πλημμύρες στους Βούλγαρους και στις μεγάλες παραγωγές. Ε, όχι, δεν είναι αυτό. Γιατί, στην Τουρκία έχουν κάνει έργα και πλημμυρίζουν οργανωμένα; Γιατί είναι για αυτό τον σκοπό. Τα αντίστοιχα εδώ ποια είναι;
Και να ξέρετε ότι, τον όγκο του νερού δεν μπορείς να τον σταματήσεις. Θα περάσει. Το μόνο που μπορείς να κάνεις παρέμβαση είναι στον χρονισμό του.
Δηλαδή, να κερδίσεις λίγο χρόνο, να μην σου έρθει όλη η παροχή μαζί. Αλλά αυτό πρέπει να γίνουν παρεμβάσεις σε όλη τη λεκάνη απορροής. Δηλαδή, να αλλάξεις τον χρονισμό με τον οποίο εξελίσσεται η πλημμύρα στα μέρη.
Κλείνοντας, όταν δεν σέβεσαι τον χώρο του ποταμού, δεν θα είσαι σεβαστός. Είναι θέματα που πρέπει να διεκδικήσει η κοινωνία η ίδια. Δεν μπορεί, δηλαδή, οι Εβρίτες να μη σέβονται τον Έβρο. Να μη σέβονται τον χώρο στον οποίο ζουν. Να μην καταλαβαίνουν την αξία του χώρου στον οποίο ζουν».
Συμπερασματικά, το παγκόσμιο φαινόμενο της έλλειψης νερού που προκύπτει από τις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης, πλήττει πολλές περιοχές και μία από αυτές είναι και η Θράκη.
Η περιοχή βασίζεται στο νερό, καθώς αποτελεί τον κύριο πυλώνα για τους επαγγελματίες του πρωτογενούς τομέα. Η αντιμετώπιση του φαινομένου απαιτεί σοβαρές μελέτες που θα προσφέρουν βιώσιμες λύσεις τόσο για τον άνθρωπο, όσο και για τον ποταμό, ώστε να σταματήσουμε να εξαρτόμαστε από άλλες χώρες και να μην περιοριζόμαστε σε πρόχειρες, στιγμιαίες κατασκευές, όπως τα αναχώματα.
Αλέξανδρος Κεσανλής
