Από τον Καθηγητή του ΕΚΠΑ, Μιχάλη Βραχόπουλο – Διπλό το όφελος από την αξιοποίηση της θερμότητας του TAP
Είναι γνωστό, ότι η Αλεξανδρούπολη και η ευρύτερη περιοχή του Έβρου εξελίσσονται ταχέως σε κομβικό σημείο του περιφερειακού ενεργειακού χάρτη της Ευρώπης. Ωστόσο, το κρίσιμο ερώτημα παραμένει: με ποιον τρόπο οι μεγάλες αυτές υποδομές μεταφράζονται σε ουσιαστικό αναπτυξιακό και κοινωνικό όφελος για τους κατοίκους της ακριτικής περιοχής;
Για τις δυνατότητες αξιοποίησης της απορριπτόμενης θερμότητας, τις προοπτικές του γεωθερμικού πεδίου, αλλά και την ανάγκη θέσπισης ανταποδοτικών οφελών προς τοπικές κοινωνίες, μίλησε στο ΘΡΑΚΗ ΝΕΤ και την Όλια Γκαντανίδου, ο Δρ. Μιχάλης Βραχόπουλος, Ομότιμος Καθηγητής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (ΕΚΠΑ).
- Το «χαμένο» ενεργειακό δυναμικό του Σταθμού Συμπίεσης TAP
Αναφερόμενος στη λειτουργία των μεγάλων ενεργειακών δικτύων στην περιοχή, ο ΜΙχάλης Βραχόπουλος εστιάζει στον σταθμό συμπίεσης του Διαδριατικού Αγωγού Φυσικού Αερίου (TAP) στον Έβρο, υπογραμμίζοντας τις σημαντικές ποσότητες θερμικής ενέργειας που μένουν ανεκμετάλλευτες.
«Σε κάθε περιοχή όπου δημιουργούνται αναπτυξιακές δομές δίνεται κάποιο όφελος, κυρίως μέσω της απασχόλησης. Όμως, όταν δημιουργούνται ενεργειακές υποδομές που εξυπηρετούν κρατικούς ή διεθνείς σκοπούς, τα οφέλη θα μπορούσαν να είναι σημαντικά μεγαλύτερα.
Στον Έβρο λειτουργεί ο ένας από τους δύο σταθμούς συμπίεσης του TAP στην Ελλάδα. Για την λειτουργία του, ο σταθμός αυτός απορρίπτει στο περιβάλλον, σε καθημερινή βάση, ισχύ της τάξης των 33 MW υπό μορφή θερμότητας, σε θερμοκρασίες 120 έως 122 βαθμών Κελσίου. Αυτή η ενέργεια αυτήν την στιγμή συνιστά απόβλητο και θερμαίνει το περιβάλλον. Εάν την αξιοποιούσαμε, θα μπορούσαμε καταρχάς να παράγουμε σημαντική ηλεκτρική ενέργεια και στη συνέχεια, να εκμεταλλευτούμε την υπολειπόμενη θερμότητα για τις ανάγκες των κατοίκων και των επαγγελματιών της περιοχής. Μάλιστα, με την επικείμενη επέκταση του TAP, η απορριπτόμενη αυτή ενέργεια αναμένεται να διπλασιαστεί, φτάνοντας τα 66 MW», σημείωσε χαρακτηριστικά ο κ. Βραχόπουλος.
- Οικονομικά οφέλη και στήριξη του Πρωτογενούς Τομέα
Σύμφωνα με τον Ομότιμο Καθηγητή του ΕΚΠΑ, η αξιοποίηση της συγκεκριμένης ενέργειας μπορεί να προσφέρει άμεσα οικονομικά οφέλη, ενώ παράλληλα δύναται να αποτελέσει πυλώνα ανάπτυξης για την τοπική αγροτική παραγωγή.
«Με καλή θέληση, κατάλληλη ευρωπαϊκή χρηματοδότηση και χωρίς να επηρεαστεί η παραγωγική λειτουργία του αγωγού, μπορούν να δημιουργηθούν σταδιακά οι απαραίτητες υποδομές.
Μόνο από την ηλεκτροπαραγωγή, το ετήσιο όφελος υπολογίζεται στα 2 με 2,5 εκατομμύρια ευρώ, προσφέροντας αντίστοιχη εξοικονόμηση στην τοπική κοινωνία.
Παράλληλα, η υπόλοιπη θερμότητα θα μπορούσε πρωτογενώς να διοχετευθεί σε θερμοκηπιακές καλλιέργειες.Αυτό θα δημιουργήσει νέες θέσεις εργασίας, θα ενισχύσει τα εισοδήματα των παραγωγών και θα επιτρέψει τη διάθεση ποιοτικών ελληνικών προϊόντων στις διεθνείς αγορές.
Σε δεύτερη φάση, η θερμότητα αυτή θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για τη τηλεθέρμανση κατοικιών και δημοσίων κτιρίων –ακόμη και σε απόσταση, όπως στην Αλεξανδρούπολη– μειώνοντας δραστικά το κόστος θέρμανσης των νοικοκυριών κατά το ήμισυ ή και περισσότερο. Πρόκειται για διπλό όφελος: αφενός δεν πετάμε μια χρήσιμη μορφή ενέργειας στο περιβάλλον, αφετέρου αποφεύγουμε την επιπλέον κατανάλωση συμβατικών καυσίμων», ανέφερε ο καθηγητής.
- Η έλλειψη πολιτικής βούλησης και το γεωθερμικό πεδίο Αρίστεινου
Ερωτηθείς για τους λόγους για τους οποίους οι προτάσεις αυτές δεν έχουν τεθεί σε τροχιά υλοποίησης, ο Μιχάλης Βραχόπουλος στάθηκε στην απουσία κεντρικού σχεδιασμού, ενώ αναφέρθηκε και στις προοπτικές του γεωθερμικού πεδίου στο Αρίστεινο.
«Η πρόταση έχει κατατεθεί, αλλά λείπει η πολιτική βούληση. Σήμερα, με το ενεργειακό κόστος να έχει εκτοξευθεί, η ανάγκη αυτή γίνεται επιτακτική, τόσο για κοινωνικούς, όσο και για περιβαλλοντικούς λόγους.
Όσον αφορά το γεωθερμικό πεδίο του Αρίστεινου, πρόκειται για μια δεύτερη σημαντική φυσική πηγή, με εκτιμώμενη απόδοση 8 έως 9 MW θερμότητας. Η ενέργεια αυτή μπορεί να καλύψει ανάγκες θέρμανσης τοπικών οικισμών, του αεροδρομίου, αλλά και τμημάτων της Αλεξανδρούπολης.
Ωστόσο, για να είναι βιώσιμη και αποδοτική μια τέτοια επένδυση, πρέπει η παραγόμενη θερμότητα να απορροφάται πλήρως. Μετά την αρχική περίοδο κάλυψης δημοσίων αναγκών μέσω χρηματοδοτούμενων προγραμμάτων, ο διαχειριστής του έργου οφείλει να διαθέτει τη θερμότητα σε παραγωγικές δραστηριότητες, όπως θερμοκήπια και κατοικίες, εξασφαλίζοντας την ανταποδοτικότητα της εγκατάστασης», κατέληξε ο Δρ. Μιχάλης Βραχόπουλος.
Συνοπτικά, η αξιοποίηση της θερμικής ενέργειας αποτελεί την πλέον ενδεδειγμένη λύση τόσο για τη μείωση του κόστους διαβίωσης κατά τους χειμερινούς μήνες, όσο και για την ουσιαστική ενίσχυση του πρωτογενούς τομέα.
Πέραν τούτων, η χώρα μας διαθέτει υψηλού επιπέδου επιστημονικό δυναμικό, γεγονός που της επιτρέπει να αναπτύξει έξυπνες, σύγχρονες αγροτικές καλλιέργειες με υψηλή προστιθέμενη αξία και ισχυρή προοπτική στις διεθνείς αγορές.
Αλέξανδρος Κεσανλής
