Στις 12 Ιουλίου 1913 – Τα γεγονότα μετά από αυτήν
- του Βασίλειου Ναζλή
B’ Μέρος
Το ζήτημα της κατοχής της Θράκης προκάλεσε τα πολεμικά γεγονότα και εξ αυτού τις διπλωματικές ενέργειες των ενδιαφερομένων, που εξελισσόταν την περίοδο εκείνη.
*- Η εφημερίδα ΣΚΡΙΠ, σε πρωτοσέλιδο τίτλο της, την 8η Αυγούστου 1913 καταγράφει
ΤΟ ΕΡΓΟ ΤΗΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΒΟΥΛΓΑΡΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΘΡΑΚΗΣ.
“Το ζήτημα της κατάληψης της Θράκης από τον τακτικό βουλγάρικου στρατού, για την εφαρμογή των δύο συνθηκών, του Λονδίνου και Βουκουρεστίου, δεν φαίνεται ότι θα λυθεί με ευχέρεια, όπως φαντάζονται οι ενδιαφερόμενες για την αποκατάσταση της βουλγαρικής “φιλοτιμίας” και αξιοπρέπειας Ευρωπαϊκες Δυνάμεις.
– Η Τουρκία, επέλεξε την κατάλληλη στιγμή να ανακαταλάβει τα εδάφη που απώλεσε στην Θράκη και δεν είναι βέβαια διατεθειμένη να τα εγκαταλείψει, χωρίς ανταλλάγματα.
Γνωρίζει η Τουρκία, καλύτερα από κάθε άλλο, την μέθοδο και τον τρόπο παρέλκυσης τέτοιων ζητημάτων, καθώς και τους διπλωματικούς ελιγμούς, που εμφανίζονται ως απάντηση στις ευρωπαϊκές συστάσεις , που συνήθως καταλήγουν σε αρνητική… ομοφωνία των Δυνάμεων, σε κάθε εκβιαστικό μέσο.
– Δυστυχώς η ελληνική διπλωματία είναι απόλυτα καιροσκοπική, προσηλωμένη αποκλειστικά στο δόγμα της ισορροπίας, που εμφάνισε κατά τον Β’ (Βαλκανικό πόλεμο), με ευλάβεια, ενώ ανέχθηκε κατά τον Α’ την ασύστολη παραβίαση του και συμφώνησε στην αδικαιολόγητη ανισορροπία των εδαφικών της κτήσεων.
– Δεν θέλησε να επωφεληθεί της ευκαιρίας που δόθηκε, εν σχέση με τους συμμάχους, για την ανάκτηση των δικαιωμάτων επί της Θράκης.
Εμεινε πιστή στην ανατομική θεωρία της σπονδυλικής στήλης και εξακολουθεί να πιστεύει ότι η Θράκη αποτελεί για την Ελλάδα δυσβάσταχτο βάρος, που ακόμη αν της δινόταν ως δώρο, όφειλε να μη το δεχτεί.
– Το ζήτημα αυτό το εγκατέλειψε στην τύχη του και η συνδιάσκεψη του Βουκουρεστίου την βρήκε χωρίς ενδιαφέρον για αυτό της Θράκης και υπερθεμάτισε μάλιστα, υπέρ της Βουλγαρίας, για τα δικαιώματα της επί της Θράκης.
– Η Ελλάδα, εφ’ όσον άφησε το ζήτημα της Θράκης εκτός των όρων της ειρήνης, θα ήταν αφέλεια να περιμένει, οι σύμμαχοι της ή οι Δυνάμεις να φροντίσουν γι’ αυτό.
– Ομως ο νέος πόλεμος, οι νέες νίκες και κυρίως οι βουλγαρικές ωμότητες και θηριωδίες, έδωσαν την αφορμή στην διπλωματία της Ελλάδας, να ξεφύγει από τις πρώτες της δηλώσεις και αποφάσεις, τροποποίησε τις δηλώσεις αυτές για τις Σέρρες, Δράμα και Καβάλα.
– Δυστυχώς η διπλωματική Ελλάδα, είχε ασθενή αντίληψη για την αξία των στρατιωτικών νικών και θριάμβων των ελληνικών όπλων.
Τελευταία έμαθε, ποιά ήταν και όφειλε να είναι η θέση της Ελλάδας, μετά τις νίκες της απέναντι του κατά κράτος ηττηθέντα εχθρού.
– Πριν ακόμη τελειώσει το θριαμβευτικό στρατιωτικό της έργο, δήλωσε τις αρχές και αντιλήψεις της για την ισορροπία και την ειλικρινή της πρόθεση να μη ταφεί και εξευτελιστεί η βουλγάρικη “υπεροχή και αξιοπρέπεια”.
– Άρχισε με τέτοιες πρόωρες και επιβλαβείς δηλώσεις τις διαπραγματεύσεις της ειρήνης και δεν αποτελεί απορία ότι κατέληξε να θεωρεί διπλωματικό θρίαμβο, την επιδίκαση της Καβάλας στην Ελλάδα.
Επιδίκαση που οφειλόταν μάλιστα στην προσωπική μεσολάβηση του Γερμανού αυτοκράτορα, σύμφωνα με τις γνωστές αποκαλύψεις του ΡΕΝΕ-ΠΥΩ, που επιτεύχθηκε με προσωπική επέμβαση του βασιλιά Κωνσταντίνου.
– Πιστή πλέον στις διαβεβαιώσεις της η διπλωματία του επίσημου Κράτους, είναι υποχρεωμένη να βοηθήσει την βουλγαρική επιχείρηση της κατάληψης της Θράκης.
Ετσι σήμερα χρησιμοποιείται ως χωροφύλακας της Βουλγαρίας, με κάθε τρόπο ,όπως εκτέλεσε την ίδια υπηρεσία στην Τουρκία, για τους Κρήτες βουλευτές.
– Καλείται σήμερα να αναβάλλει την απομάκρυνση των ελληνικών στρατευμάτων, από τους χώρους της Θράκης, για να μπορέσει στο διάστημα αυτό η Βουλγαρία να τους καταλάβει με τον στρατό της, παραλαμβάνοντας απ’ ευθείας από τα ελληνικά στρατεύματα, ώστε η Τουρκία να μην τους καταλάβει πρώτη.
– ΤΑΛΑΙΠΩΡΗ ΘΡΑΚΗ ΠΟΙΑ ΜΟΙΡΑ ΣΟΥ ΕΠΙΦΥΛΑΞΕ Η ΤΥΧΗ.
Κράτησες επί τόσους αιώνες ακοίμητη την ελληνική φωτιά και ζέστανες τα ορφανά παιδιά σου και διατήρησες ως ιερή κιβωτό, την μητρική γλώσσα και την θρησκεία.
ΣΤΟΝ ΒΩΜΟ ΤΗΣ ΜΕΓΑΛΗΣ ΠΑΤΡΙΔΑΣ, ΘΥΣΙΑΣΕΣ ΤΑ ΠΑΝΤΑΚΙΑ ΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΣΟΥ ΥΠΗΡΞΑΝ ΠΑΝΤΟΤΕ ΥΠΕΡ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΙΔΕΑΣ!!!
Σε στιγμές που εκπληρώθηκαν τα ΕΘΝΙΚΑ ΟΝΕΙΡΑ του γύρω σου ελληνισμού και η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΗΜΑΙΑ κυματίζει στις κορυφές των περισσότερων Μακεδονικών βουνών, σε μια στιγμή που ανέπνευσες την ημέρα της ελευθερίας και είδες να σπάνε τα δεσμά της δουλείας σου, κάτω από την λάμψη των ελληνικών όπλων, η ΕΛΛΑΔΑ ΥΠΟΧΡΕΩΝΕΤΑΙ ΝΑ ΠΑΡΑΔΩΣΕΙ ΤΑ ΙΕΡΑ ΚΑΙ ΑΙΜΑΤΩΒΑΜΕΝΑ ΧΩΜΑΤΑ ΣΟΥ ΣΤΑ ΚΤΗΝΩΔΗ ΒΟΥΛΓΑΡΙΚΑ ΠΕΛΑΜΑΤΑ!!!!
– Αν η μοίρα δεν παλινωδήσει, η δε μεταστροφή της τύχης, δεν αντιστρέψει την θέση των πραγμάτων, με την τουρκική επιμονή και απόφαση να συμπληρώσουν τα τουρκικά στρατεύματα στην Θράκη την ανακατάληψη, είμαστε υποχρεωμένοι να υποταχθούμε όλοι στις σκληρές αποφάσεις της διπλωματίας.
– Θα πνίξουμε τους λυγμούς μας και περιμένοντας άλλη ευκαιρία, ώστε να απλώσουμε τα χέρια και αποσπάσουμε από τα βουλγάρικα νύχια την Θράκη.
Ομως η ελληνική διπλωματία, δεν θα μπορεί να καυχηθεί ποτέ για τις νίκες της, ούτε να βλέπε χωρίς ντροπή τις νίκες της Ελλάδας, εφ’ όσον μια λωρίδα της Θράκης, την πατούν βουλγάρικα πόδια.
Με τα ίδια της τα χέρια, γκρέμισε τις γέφυρες, μεταξύ της Ελλάδας που μεγάλωσε και του Βυζαντινού χάους”.*
*- Η εφημερίδα συνεχίζοντας την ανάπτυξη του θέματος καταγράφει εκτενή ανταπόκριση και παραθέτει συνέντευξη του ΜΟΥΧΤΑΡ ΜΑΧΜΟΥΤ πασά, πρεσβευτής της Τουρκίας στο Βερολίνου, στην “Εθνική Εφημερίδα του Βερολίνου”, σχετικά με την προέλαση του τούρκικου στρατού στην Θράκη.
” Ρωτήθηκε για την φήμη που υπήρχε για την ελληνοτουρκική συνεννόηση και δήλωσε την άγνοια του.
Δήλωσε “αν υπάρχει τέτοια συνεννόηση και αποσυρθούν οι Ελληνες από το Δεδέαγατς και Γκιουμουλτζίνα, δεν πρέπει να επιτραπεί στους Βούλγαρους, μέχρι την οριστική λύση του θρακικού ζητήματος, να εγκατασταθούν εκεί γιατί θα απειλούν τα νώτα του τουρκικού.
Πρέπει λοιπόν κάποιος από μας να βρίσκεται εκεί και να αποσταλούν στρατεύματα στο Δεδέαγατς, για την προστασία των κατοίκων από τον “ηρωισμό των Βούλγαρων κομιτατζήδων.” *ΣΚΡΙΠ 8-8-1913.
* “Δεν γνωρίζουμε πως σκέπτεται η Κυβέρνηση, αλλά νομίζουμε ότι χωρίς υποχρεώσεις, παρατείνει την στρατιωτική κατοχή τμήματος της Θράκης, για να μη την καταλάβουν οι Τούρκοι, με το σκοπό να το παραδώσει στους Βουλγάρους.
Αν πάρθηκε τέτοια απόφαση και πραγματοποιηθεί, δεν θα ικανοποιήσει, την εθνική φιλοτιμία, γιατί αυτό θα μας κάνει χωροφύλακες της Βουλγαρίας.
Αν πάρει κάποιος υπ’ όψη του ότι οι Βούλγαροι δεν αποτελούν κράτος πολιτισμένο, που υπόσχεται ελευθερία στους ομογενείς κατοίκους της Θράκης, αλλά συρφετό λύκων, προορισμένο να σπείρει παντού από όπου θα περάσει, τον τρόμο και τον θάνατο την ατίμωση και την ερήμωση.
Μια τέτοια πράξη του ελληνικού κράτους, να παραδώσει τους ελληνικούς πληθυσμούς στους δήμιους τους, δεν υπάρχει αναμφίβολα κάτι ανάλογο στην ιστορία και θα ήταν δύσκολο σε κάποιον να την χαρακτηρίσει…
Γράφηκε σε άλλη ελληνική εφημερίδα, ότι όχι για τον λόγο, για να εξασφαλιστεί η κατάληψη της Θράκης από τους βουλγάρους, ζητήθηκε να παραμείνει ο στρατός μας, μέχρι την κάθοδο του βουλγάρικου στρατού.
Αυτό, για να εξασφαλιστούν οι Ελληνες και οι μουσουλμάνοι κάτοικοι της, από τις επιδρομές των Βουλγάρων κομιτατζήδων, που άρχισαν να κάνουν την εμφάνιση τους.
Στην περίπτωση αυτή θα δικαιολογείτο η παραμονή του στρατού μας, πέρα από την προθεσμία που ορίστηκε, γιατί ο στρατός μας δεν θα παρέμεινε ως χωροφύλακας της Βουλγαρίας, αλλά ως φρουρός των δυστυχισμένων αυτών κατοίκων, από της επιδρομής των κομιτατζήδων.” *ΣΚΡΙΠ 8-8-1913
* Συνεπεία του φόβου της καθόδου των Βουλγάρων κομιτατζήδων και του τακτικού βουλγάρικου στρατού, άρχισε η φυγή των Ελλήνων κατοίκων της Θράκης.
Στην παραλία Καβάλας συγκεντρώθηκαν 10.000 από την Ξάνθη.
Στην Αλεξανδρούπολη 12.000 και στο Πόρτο Λάγος 5.000.
Σε αυτούς δινόταν μέρα παρά μέρα, ψωμί, ρύζι και όσπρια για την επιβίωση τους. ΣΚΡΙΠ 8-8-1913
* ΠΡΟΣΦΥΓΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΔΕΔΕΑΓΑΤΣ.
Την 7η Αυγούστου κατέπλευσε ατμόπλοιο που επιτάχθηκε από το Δεδέαγατς με 400 πρόσφυγες Ελληνες κατοίκους του και των γύρω χωριών. Μεταξύ τους ήταν και ο Μητροπολίτης Αίνου ΙΩΑΚΕΙΜ.
Μεταξύ των προσφύγων ήταν ακόμη και ο Διευθυντής του Υποκαταστήματος της Γερμανικής Τράπεζας της Ανατολής, με το προσωπικό της, γιατί σταμάτησε της εργασίας της, για την μεγάλη μετανάστευση των κατοίκων από τον φόβο της ανακατάληψης της πόλης από τους Βούλγαρους.
Ο Διευθυντής παρέδωσε τα κλειδιά του υποκαταστήματος, στον πρόξενο της Γερμανίας, στο Δεδέαγατς και ειδοποίησε το Κεντρικό κατάστημα στην Γερμανία, ως και σε αυτό της Κωνσταντινούπολης, για να πάρουν τα κατάλληλα μέτρα.
Το ατμόπλοιο μεταφέρθηκε στο λοιμοκαθαρτήριο του Αγίου Γεωργίου, για τις προβλεπόμενες ενέργειες απολύμανσης”.*
ΣΚΡΙΠ 9-8-1913.
Συνεχίζεται…
Βασίλειος Ναζλής
Υποστράτηγος ΕΛ.ΑΣ ε.α.
