Από την καταστροφή του 2017 στην αναγέννηση
Σε τροχιά πλήρους αποκατάστασης βρίσκεται το Τέμενος Βαγιαζήτ στο Διδυμότειχο, σε ένα από τα μεγαλύτερα και πιο απαιτητικά έργα ανάδειξης μνημείων που υλοποιούνται σήμερα στην Ελλάδα. Με προϋπολογισμό 10,3 εκατομμύρια ευρώ, το Υπουργείο Πολιτισμού στοχεύει να αποδώσει ξανά στο κοινό το ιστορικό τοπόσημο της Θράκης, μετατρέποντάς το σε έναν σύγχρονο πόλο πολιτισμού και τουριστικής ανάπτυξης για την ακριτική περιοχή.
Ανακατασκευάζεται εξ ολοκλήρου η ιστορική ξύλινη στέγη
Το πλέον σύνθετο κομμάτι της παρέμβασης αφορά την πλήρη ανακατασκευή της περίφημης ξύλινης στέγης, του φέροντος οργανισμού και της επιστέγασής της, ώστε το μνημείο να ανακτήσει την αυθεντική του μορφή.
Παράλληλα, οι εργασίες περιλαμβάνουν:
- Συνολική αποκατάσταση του λιθόκτιστου κελύφους και του μιναρέ.
- Συντήρηση των ιστορικών επιχρισμάτων, καθώς και των λίθινων, μεταλλικών και κεραμικών στοιχείων.
- Διάσωση και ανάδειξη του εσωτερικού ζωγραφικού διάκοσμου.
Το έργο εξελίσσεται μέσα από έξι υποέργα, με την αρχαιολογική τεκμηρίωση της Εφορείας Αρχαιοτήτων Έβρου. Καθοριστική είναι και η συμβολή του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου (ΕΜΠ), το οποίο παρακολουθεί επιστημονικά την ανακατασκευή, διασφαλίζοντας την απόλυτη προστασία της αυθεντικότητας του μνημείου.
Νέες παρεμβάσεις για την ανάδειξη του περιβάλλοντος χώρου
Ένα σημαντικό βήμα για την ολοκλήρωση του έργου έγινε στις 3 Ιουλίου 2026, με την έγκριση της μελέτης του ΕΜΠ για τη διαμόρφωση του περιβάλλοντος χώρου.
Στην κεντρική όψη προβλέπεται η κατασκευή μιας νέας λίθινης κλίμακας με κομψά πέτρινα στηθαία, που δεν αλλοιώνουν την εικόνα του ναού. Για την εξασφάλιση της προσβασιμότητας, θα εγκατασταθεί ειδικό αναβατόριο με πλατφόρμα για άτομα με αναπηρία (ΑμεΑ), καθώς και φορητή ράμπα στην είσοδο.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στην αποκάλυψη των αρχαιολογικών καταλοίπων. Στο νέο πλακόστρωτο θα αποτυπωθεί το ίχνος της θεμελίωσης του ιστορικού προστώου, επιτρέποντας στους επισκέπτες να αντιληφθούν την αρχική μορφή του χώρου. Στις υπόλοιπες τρεις πλευρές οι παρεμβάσεις θα είναι ήπιες, ενώ οι φυτεύσεις θα περιοριστούν σε χαμηλά δέντρα για να μην εμποδίζεται η θέα προς το τέμενος.
Τέλος, η κλίμακα του μιναρέ θα ανακατασκευαστεί βάσει ιστορικών φωτογραφιών, ενώ τα ευαίσθητα μαρμάρινα ανάγλυφα που αφαιρέθηκαν πριν από το 1980 θα παραμείνουν στο νέο μουσείο για την καλύτερη προστασία τους.
Από την καταστροφή του 2017 στην πλήρη αναγέννηση
Το Τέμενος Βαγιαζήτ εγκαινιάστηκε το 1420 και αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα και μεγαλύτερα οθωμανικά μνημεία σε ευρωπαϊκό έδαφος. Τον Μάρτιο του 2017, μια καταστροφική πυρκαγιά προκάλεσε την ολοκληρωτική κατάρρευση της μοναδικής ξύλινης στέγης του, καθιστώντας την επέμβαση ζήτημα άμεσης ανάγκης.
Με τις παρεμβάσεις που βρίσκονται πλέον σε πλήρη εξέλιξη, το Διδυμότειχο ανακτά την ιστορική του φυσιογνωμία, αποκτώντας ξανά ένα διεθνούς εμβέλειας σημείο αναφοράς.
Γιώργος Νεοχωρίτης – Μακεδονικά Νέα
