- του Νικόλαου Παπανικολόπουλου
To «Δικτύο Πόλεων Διαδρομής Αποστόλου Παύλου»
Στην Κόρινθο, κάθε χρόνο από τον Ιούνιο του 1995. γίνονται εκδηλώσεις με τίτλο «Παύλεια», αφιερωμένες στον Απόστολο των εθνών Παύλο, τον ιδρυτή της τοπικής Εκκλησίας και πολιούχο της Κορίνθου.
Στα πλαίσια των φετινών εκδηλώσεων «Παύλεια 2026»,13 και 14 Ιουνίου, πραγματοποιήθηκε και η πρώτη συνάντηση εργασίας των μελών του “Δικτύου Πόλεων Διαδρομής Αποστόλου Παύλου», στο οποίο συμμετέχουν 14 Δήμοι (Κορίνθου, Καβάλας, Βέροιας, Αμφίπολης, Θεσσαλονίκης, Αθήνας, Πρεβέζης, Μυτιλήνης, Σαμοθράκης, Οινουσσών, Σάμου, Ρόδου, Κεφαλλονιάς, Φαιστού) με τους αντίστοιχους οικείους μητροπολίτες. Στη συνάντηση, αποφασίστηκε στην τελική του μορφή το καταστατικό για τη δημιουργία του «Δικτύου Πόλεων Διαδρομής Αποστόλου Παύλου» ώστε να περάσει από τα δημοτικά συμβούλια των Δήμων, πριν από την υπογραφή του σχετικού συμφώνου το 2027, στην πόλη της Βέροιας.
Στην εκδήλωση συμμετείχαν και ο Δήμαρχος Σαμοθράκης με τον οικείο Μητροπολίτη. Ο Ποιμενάρχης μας μάλιστα, πρότεινε να γίνει προσπάθεια, ώστε να προσεγγιστούν και άλλες χώρες της Ανατολικής Μεσογείου, διευρύνοντας την εμβέλεια της κίνησης. Όπως σημείωσε χαρακτηριστικά στον χαιρετισμό του, μια τέτοια επέκταση θα δώσει ακόμη μεγαλύτερη ώθηση στη διάδοση του μηνύματος του Αποστόλου των Εθνών, με την ελπίδα και την προσδοκία να αλλάξει η προοπτική αυτής της πολύπαθης περιοχής και να επικρατήσει τελικά η ηρεμία και η πολυπόθητη ειρήνη.
***
Η Περιφέρεια της Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης έχει μια ιδιαίτερη ευλογημένη σχέση με τον Απόστολο των Εθνών, τον Απόστολο Παύλο.
Η Σαμοθράκη ήταν ο πρώτος τόπος στην Ελλάδα που επισκέφθηκε και διανυκτέρευσε ο Απόστολος, αρχίζοντας την Β’ περιοδεία του το 49 μ.Χ. Αποπλέοντας από την Τρωάδα, στη Μικρασιατική πλευρά του Ελλήσποντου, κατέπλευσε στη Σαμοθράκη (μάλλον στο λιμάνι της Παλαιάπολης) και από εκεί στη Νεάπολιν, τη σημερινή Καβάλα.
Το σχετικό χωρίο, στις «Πράξεις των Αποστόλων» αναφέρει «Ἀναχθέντες οὔν ἀπό τῆς Τρωάδος εὐθυδρομήσαμεν εἰς Σαμοθράκην, τῇ δέ ἐπιούσῃ εἰς Νεάπολιν» (Κεφ. 16, στ. 11).
Με πρωτοβουλία του σημερινού Μητροπολίτη Αλεξανδρουπόλεως Ανθίμου, ανεγέρθηκε και εγκαινιάσθηκε το 2008 ένα μνημείο-προσκύνημα, “Το στασίδι του Αποστόλου Παύλου”, στο σημείο όπου φέρεται να περπάτησε και να διανυκτέρευσε ο Απόστολος των Εθνών. Πρόκειται για ένα λιτό αρχιτεκτονικό οικοδόμημα από ξύλο και πέτρα, κτισμένο σε ένα κατάφυτο τόπο, με τοπικά χαρακτηριστικά και ιδιαίτερα ψηφιδωτά έργα που αναπαριστούν την πορεία του Αποστόλου των Εθνών.
Οι Σαμόθρακες τιμούν πολύ τον Απόστολο Παύλο και για πολλά χρόνια μαρτυρείται ότι εορταζόταν πάνω στα ερείπια παλαιοχριστιανικού ναού, Θεία Λειτουργία κατά την ημέρα της εορτής του, στις 29 Ιουνίου.
Η Ιερά Μητρόπολις καθιέρωσε το χώρο του Στασιδίου ως χώρο όπου κάθε χρόνο την ημέρα της εορτής, τιμάται η μνήμη του Αποστόλου στο νησί με αγρυπνία που τελείται το βράδυ της παραμονής.
Στην Καβάλα (αρχαία Νεάπολη), στο σημείο όπου αποβιβάστηκε, ήταν ήδη σημαντικό λιμάνι και εμπορικό κέντρο, υπάρχει σήμερα ο ιερός Ναός του Αγίου Νικολάου. Στον περίβολο του Ναού, οι κάτοικοι της Καβάλας, έκτισαν λαμπρό μνημείο, έργο του ζωγράφου Βλασίου Τσοτσώνη και του ψηφιδογράφου Pino Pastorutti για να τιμήσουν το γεγονός.
Στη συνέχεια, ο Απόστολος περπάτησε πάνω στην αρχαία Εγνατία Οδό που διασώζεται μέχρι και σήμερα και διέσχισε τα 12 χιλιόμετρα μέχρι την πόλη των Φιλίππων, “ήτις εστίν πρώτης Μακεδονίας πόλις κολωνία” (Πρ. 16, 12), όπου ίδρυσε την πρώτη Εκκλησία της Ευρώπης και βάφτισε την πρώτη ευρωπαία χριστιανή, την ευσεβή Λυδία. Τον συνόδευαν ο ευαγγελιστής Λουκάς, ο απόστολος Τιμόθεος και ο άγιος Σίλας, προς τιμή του οποίου λειτουργεί σήμερα στην Καβάλα η ομώνυμη Ιερά Μονή.
Η ναυσιπλοΐα της εποχής
Το θαλάσσιο ταξίδι τότε δεν ήταν κάτι απλό. Έγινε σε μια εποχή με ατελή ναυσιπλοΐα και τεράστια εμπόδια και δυσκολίες. Όχι μόνο δεν υπήρχαν ναυτιλιακά όργανα, αλλά ούτε καν και η πυξίδα. Οι ναυτικοί για τον προσανατολισμό τους, είχαν μοναχά τον ήλιο και τα αστέρια ενώ για μέσα πρόωσης, τα κουπιά και τον άνεμο.
Έγινε σε μια περίοδο που η Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία, ελέγχουσα όλες σχεδόν τις χώρες της Μεσογείου, ως ρωμαϊκές επαρχίες με το υπερήφανο «mare nostrum» (η θάλασσά μας), είχε κηρύξει το «mare clausum» (κλειστή θάλασσα).
Εκείνη την εποχή, αλλά και μέχρι το τέλος της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, σε όλη την Αυτοκρατορία, τα προβλήματα που αφορούσαν το θαλάσσιο εμπόριο, με νόμο που είχε επιβληθεί από την εποχή του Οκταβιανού Αύγουστου (27 π.Χ.-14 μ.Χ.), επιλύονταν σύμφωνα με το «Νόμο Ροδίων Ναυτικός». Αυτός περιελάμβανε διατάξεις σχετικά με τα πληρώματα και τα καθήκοντά τους, με παραβιάσεις των κανόνων ναυσιπλοΐας, με συμβάσεις μεταφοράς αγαθών, ναυτικά δάνεια, ασφάλιση πολύτιμων αντικειμένων κατά τη μεταφορά τους, αλλά κυρίως, θέματα ναυαγίου και αβαρίας, δηλαδή αποβολής φορτίου.
Νικόλαος Παπανικολόπουλος
Υποναύαρχος Λ.Σ (ε.α)
Αλεξανδρούπολη – Ιούνιος 2026
