Η ακριτική περιοχή εξελίσσεται σε στρατηγικό σημείο ελέγχου ανάμεσα στη Μαύρη Θάλασσα, τα Βαλκάνια και την Ανατολική Μεσόγειο
Του Βασίλη Σκουλαράκου
Ήταν Σεπτέμβριος του 2019 όταν ο τότε πρέσβης των τότε αρχηγό ΓΕΕΘΑ, στρατηγό Κωνσταντίνο Φλώρο στην ακριτική Αλεξανδρούπολη. Ο Αμερικανός διπλωμάτης είχε περιγράψει τότε δημόσια αυτό που συζητούνταν έντονα στους αμερικανικούς διπλωματικούς και στρατηγικούς κύκλους: ότι ο Έβρος μπορούσε να εξελιχθεί σε έναν από τους σημαντικότερους ενεργειακούς και γεωπολιτικούς κόμβους της Νοτιοανατολικής Ευρώπης. Εκείνη την περίοδο, με τη σύγκρουση Ρωσίας και Δύσης να βαθαίνει και το διεθνές παρασκήνιο να κινείται σε τροχιά έντασης, η Ουάσιγκτον αναζητούσε νέα στρατηγικά ερείσματα στην περιοχή. Ο Πάιατ είχε τότε αναφερθεί ανοιχτά στις ευκαιρίες που έβλεπαν οι ΗΠΑ γύρω από τη μελλοντική ιδιωτικοποίηση του λιμανιού της Αλεξανδρούπολης, μιλώντας για αμερικανικό επενδυτικό ενδιαφέρον.
Αναδιάταξη ισχύος
Πίσω όμως από τις οικονομικές δηλώσεις, κρυβόταν μια βαθύτερη γεωπολιτική στόχευση. Οι ΗΠΑ αντιλαμβάνονταν ότι η Αλεξανδρούπολη μπορούσε να αποτελέσει ένα στρατηγικό σημείο ελέγχου ανάμεσα στα Βαλκάνια, τη Μαύρη Θάλασσα και την Ανατολική Μεσόγειο, ιδιαίτερα σε μια περίοδο όπου η ρωσική επιρροή επανερχόταν δυναμικά στην ευρωπαϊκή γεωπολιτική σκακιέρα.
Λίγα χρόνια αργότερα, οι εξελίξεις δικαίωσαν απόλυτα εκείνες τις εκτιμήσεις. Ο πόλεμος στην Ουκρανία, η ενεργειακή κρίση στην Ευρώπη και η συνολική αναδιάταξη ισχύος στη νοτιοανατολική πτέρυγα του ΝΑΤΟ εκτόξευσαν τη σημασία της Αλεξανδρούπολης.
Η προχθεσινή επίσκεψη της Αμερικανίδας πρέσβειρας Κίμπερλι Γκίλφοϊλ επιβεβαίωσε ότι η Αλεξανδρούπολη έχει πλέον αποκτήσει νευραλγικό χαρακτήρα γεωπολιτικά. Οι ΗΠΑ βλέπουν στην περιοχή κάτι πολύ μεγαλύτερο από ένα λιμάνι ή μια στρατιωτική εγκατάσταση. Βλέπουν ένα κρίσιμο σημείο ελέγχου ανάμεσα στη Μαύρη Θάλασσα, τα Βαλκάνια και την Ανατολική Μεσόγειο, έναν διάδρομο στρατηγικής επιρροής που αποκτά τεράστια αξία σε έναν κόσμο που φλέγεται από πολέμους και ενεργειακές συγκρούσεις.
Η «Σούδα του Βορρά»
Η Αλεξανδρούπολη έχει ήδη εξελιχθεί ταχύτατα σε «Σούδα του Βορρά», όπως την είχε βαφτίσει ο στρατηγός Φλώρος. Όχι τυχαία. Το λιμάνι, το εκτεταμένο οδικό και σιδηροδρομικό δίκτυο, το αεροδρόμιο και οι ενεργειακές υποδομές δημιουργούν ένα μοναδικό στρατηγικό πλέγμα που επιτρέπει στις ΗΠΑ και στο ΝΑΤΟ να μετακινούν στρατεύματα, οπλικά συστήματα και ενεργειακούς πόρους με ταχύτητα και ασφάλεια. Μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, η σημασία της περιοχής εκτοξεύθηκε. Η Αλεξανδρούπολη μετατράπηκε σε βασικό πέρασμα μεταφοράς αμερικανικών στρατιωτικών δυνάμεων προς τη Ρουμανία, τη Βουλγαρία και την ανατολική πτέρυγα της Συμμαχίας, παρακάμπτοντας τα στενά γεωπολιτικά όρια του Βοσπόρου.
Γκίλφοϊλ: «Στρατηγικής σημασίας για τις ΗΠΑ»
Για τη Μόσχα, είναι ένας νέος πονοκέφαλος στον χάρτη της Νοτιοανατολικής Ευρώπης. Για το ΝΑΤΟ, η περιοχή αποτελεί πλέον επιχειρησιακό πλεονέκτημα πρώτης γραμμής. Περιοχή «ζωτικής και στρατηγικής σημασίας» για τις Ηνωμένες Πολιτείες τη χαρακτήρισε η Κίμπερλι Γκίλφοϊλ, κατά την επίσκεψή της στην πρωτεύουσα του Έβρου.
Η Αμερικανίδα πρέσβειρα επισκέφθηκε τη 12η Μηχανοκίνητη Μεραρχία Πεζικού, σε μια κίνηση με σαφές διπλωματικό και στρατηγικό αποτύπωμα, καθώς η περιοχή παραμένει στο επίκεντρο της ελληνοαμερικανικής συνεργασίας. Η Αλεξανδρούπολη αποτελεί κρίσιμο σημείο όχι μόνο για τις σχέσεις Αθήνας – Ουάσιγκτον, αλλά και για τον ευρύτερο σχεδιασμό των συμμάχων στο ΝΑΤΟ. «Αυτό ήταν πάντα ένα ζωτικό και στρατηγικό κομμάτι για τις ΗΠΑ», ανέφερε.
Η κυρία Γκίλφοϊλ σημείωσε, επίσης, ότι ανέμενε το ταξίδι «με μεγάλη προσμονή», υπογραμμίζοντας πως η σημασία του συνδέεται με την εφοδιαστική αλυσίδα, τη στρατιωτική συνεργασία και την ενέργεια. «Ανυπομονούμε να επεκτείνουμε αυτή την προσπάθεια», είπε, κάνοντας λόγο για «εξαιρετική συζήτηση» γύρω από τα συγκεκριμένα ζητήματα.
Βασική πύλη εισόδου αμερικανικού LNG
Όμως η μάχη που δίνεται στην Αλεξανδρούπολη δεν είναι μόνο στρατιωτική. Είναι και ενεργειακή. Η λειτουργία της μονάδας FSRU καθιστά την πόλη βασική πύλη εισόδου αμερικανικού LNG προς την Ευρώπη, σε μια περίοδο που η Δύση επιχειρεί να αποδεσμευτεί οριστικά από τη ρωσική ενεργειακή επιρροή.
Η Αλεξανδρούπολη γίνεται έτσι κομβικός ενεργειακός σταθμός για τα Βαλκάνια και την Κεντρική Ευρώπη, ενισχύοντας τη θέση της Ελλάδας στον νέο ενεργειακό χάρτη της ηπείρου. Η γεωγραφία του Έβρου μετατρέπεται σε εργαλείο διεθνούς ισχύος. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η Ελλάδα εμφανίζεται ως ένας από τους πλέον σταθερούς συμμάχους της Δύσης σε μια περιοχή υψηλής έντασης και αβεβαιότητας. Η Αλεξανδρούπολη προσδίδει στην Αθήνα νέο γεωπολιτικό εκτόπισμα και ενισχύει τη διαπραγματευτική της ισχύ απέναντι σε διεθνείς εξελίξεις που αλλάζουν με καταιγιστικούς ρυθμούς. Και κάπως έτσι, η άλλοτε ακριτική πόλη του Έβρου μετατρέπεται σε ένα από τα σημαντικότερα γεωπολιτικά σημεία της Ευρώπης. Όχι απλώς ως πέρασμα. Αλλά ως κέντρο ισχύος.
Political.gr
