Ένα έργο που αλλάζει τις μετακινήσεις και την εικόνα της πόλης
Για δεκαετίες το Μετρό Θεσσαλονίκης αποτελούσε ένα από τα πλέον χαρακτηριστικά παραδείγματα έργου που όλοι περίμεναν και κανείς δεν έβλεπε να ολοκληρώνεται. Από τις πρώτες σκέψεις της δεκαετίας του 1970 έως την 30ή Νοεμβρίου 2024, όταν οι πόρτες του άνοιξαν για το επιβατικό κοινό, μεσολάβησαν σχεδόν πέντε δεκαετίες σχεδιασμών, διαγωνισμών, καθυστερήσεων, τεχνικών δυσκολιών και έντονων συζητήσεων γύρω από την ανάδειξη των αρχαιοτήτων.
Η πρώτη απόπειρα κατασκευής έγινε τη δεκαετία του 1980 και πιο συγκεκριμένα την άνοιξη του 1989 επί δημαρχίας Σωτήρη Κούβελα, αφήνοντας πίσω της την γνωστή «τρύπα του Κούβελα». Ακολούθησαν νέοι σχεδιασμοί και διαγωνιστικές διαδικασίες, μέχρι την υπογραφή της σύμβασης για την βασική γραμμή το 2006.
Το έργο, όμως, χρειάστηκε να ξεπεράσει ακόμη πολλά εμπόδια. Οι αρχαιολογικές ανακαλύψεις στο ιστορικό κέντρο της πόλης, και ιδιαίτερα στον σταθμό Βενιζέλου, δημιούργησαν μια πρωτοφανή πρόκληση: πώς θα μπορούσε η Θεσσαλονίκη να αποκτήσει σύγχρονο Μετρό χωρίς να χάσει ένα σημαντικό κομμάτι της ιστορικής της μνήμης;
Η λύση που τελικά υλοποιήθηκε έδωσε το στίγμα της νέας εποχής: «Και Μετρό και αρχαία». Σήμερα τα σημαντικά ευρήματα είναι ενταγμένα στο ίδιο το έργο, με τον σταθμό Βενιζέλου να αποτελεί ένα μοναδικό σημείο συνάντησης της σύγχρονης τεχνολογίας με την αρχαιολογική κληρονομιά της πόλης. Η ίδια η κυβέρνηση της ΝΔ είχε θέσει ως βασικό στόχο την ολοκλήρωση του έργου και την παράδοσή του στους πολίτες, υπογραμμίζοντας την σημασία της συνύπαρξης των αρχαιοτήτων με το νέο συγκοινωνιακό δίκτυο.
Η μεγάλη αλλαγή ήρθε τελικά στις 30 Νοεμβρίου 2024. Η βασική γραμμή τέθηκε σε εμπορική λειτουργία, με μήκος περίπου 9,6 χιλιομέτρων και 13 σταθμούς. Η Θεσσαλονίκη απέκτησε για πρώτη φορά ένα σύγχρονο, αυτόματο και χωρίς οδηγό μέσο σταθερής τροχιάς, αλλάζοντας τα δεδομένα στις μετακινήσεις μέσα στην πόλη.
Η ολοκλήρωση της βασικής γραμμής αποτέλεσε την αφετηρία και όχι το τέλος. Το επόμενο μεγάλο στοίχημα ήτανη επέκταση προς την Καλαμαριά, μήκους 4,8 χιλιομέτρων με πέντε νέους σταθμούς. Τα εγκαίνια της επέκτασης του Μετρό Θεσσαλονίκης προς την Καλαμαριά έγιναν την Πέμπτη 27 Αυγούστου 2026 στον σταθμό «Μίκρα» παρουσία του Πρωθυπουργού, Κυριάκου Μητσοτάκη.
Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της «ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΜΕΤΡΟ Α.Ε.», η διαδρομή από την Καλαμαριά μέχρι τον σταθμό της Βενιζέλου διαρκεί περίπου 15 λεπτά και το ημερήσιο εισιτήριο που επιτρέπει απεριόριστες διαδρομές με το μετρό για 24 ώρες από την πρώτη επικύρωση κοστίζει 2,50 ευρώ.
Η σημερινή εικόνα του Μετρό είναι, επομένως, πολύ διαφορετική από εκείνη των προηγούμενων δεκαετιών. Ένα έργο που για χρόνια αποτελούσε συνώνυμο των καθυστερήσεων βρίσκεται πλέον σε λειτουργία και το μεγάλο στοίχημα πλέον είναι το Μετρό να συνεχίσει να επεκτείνεται.
Στον μακροπρόθεσμο σχεδιασμό βρίσκονται νέες επεκτάσεις προς τις δυτικές συνοικίες και άλλες περιοχές της μητροπολιτικής Θεσσαλονίκης. Έτσι, από ένα όνειρο που επί δεκαετίες έμενε στα χαρτιά, το Μετρό μετατρέπεται σταδιακά σε έναν βασικό πυλώνα της σύγχρονης Θεσσαλονίκης.
* * *
Σημείωση Ε.Θ.
Είναι αλήθεια πως το έργο του μετρό στη Θεσσαλονίκη έμοιαζε αστείο. Για πολλούς, η ολοκλήρωση και λειτουργία του, ήταν κάτι ανέφικτο, ακατόρθωτο. Να όμως, που πλέον ανακουφίζει την πόλη και διευκολύνει τους πολίτες με τις μετακινήσεις τους.
Ειδικά, στις μέρες διεξαγωγής της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης, το μετρό και η στάση Συντριβάνι (επί Εγνατίας & Αγγελάκη) φαντάζει σωτήριο.
Στη χώρα μας λοιπόν, γίνονται πράγματα, όσο κι αν κάποιοι ειρωνεύονται και εμφανίζονται απαξιωτικοί…
Μ.Κ.
